Soru

Zorluk: ZorTelafi Edici (Denkleştirici) Hatalar

Bir işletmenin muhasebe kayıtlarının kontrolü sırasında aşağıda belirtilen iki hatanın yapıldığı tespit edilmiştir:

I. İşletmenin 6.1006.100 TL tutarında ticari malı kredili (veresiye) olarak satın almasına ilişkin yevmiye kaydında; Ticari Mallar hesabının borcuna 1.6001.600 TL yazılırken, Satıcılar hesabının alacağına 6.1006.100 TL yazılmıştır.
II. İşletmenin bankadaki mevduat hesabına dönem sonunda tahakkuk eden 4.5004.500 TL tutarındaki faiz geliri kaydında; Bankalar hesabının borcuna 4.5004.500 TL yazılmış ancak Faiz Gelirleri hesabının alacağına herhangi bir kayıt yapılmamıştır.

Bu hataların mizan ve muhasebe süreci üzerindeki etkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder; bu durum literatürde telafi edici (denkleştirici) hata olarak tanımlanır.Cevap
  2. B
    Hatalardan biri meblağ diğeri unutma hatası olduğu için mizan borç tarafı 4.5004.500 TL daha düşük bir toplam verir.
  3. C
    Mizan eşitliği bozulmaz; ancak her iki hata da yevmiye maddesinde tek taraflı yapıldığı için sadece birer nakil hatası olarak kabul edilir.
  4. D
    Mizan alacak tarafı 4.5004.500 TL daha düşük çıkar; çünkü gelir tahakkukunun unutulması mizan dengesini bozan temel bir hatadır.
  5. E
    Mizan borç ve alacak toplamları olması gerekenden 9.0009.000 TL daha az çıkar; bu durum çift taraflı kayıt sistemine aykırı bir hata türüdür.

Cevap

Mizan borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkmaya devam etmesi, bu durumun telafi edici (denkleştirici) hata olarak adlandırılmasıdır.
Doğru cevap, mizan dengesinin bozulmadığını ve bu durumun telafi edici hata olduğunu belirten seçenektir. Birinci işlemde borç tarafına 4.5004.500 TL eksik yazılmış, ikinci işlemde ise alacak tarafına 4.5004.500 TL eksik yazılmıştır (kayıt unutulmuştur). Her iki taraf da aynı miktarda (4.5004.500 TL) eksik olduğu için mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci hatanın mizan üzerindeki etkisini hesaplayınız.
Ticari Mallar (Borç) 1.6001.600 TL, Satıcılar (Alacak) 6.1006.100 TL. Mizan borç tarafı 4.5004.500 TL (6.1001.6006.100 - 1.600) eksik kaydedilmiştir.
Meblağın bir tarafa eksik yazılması mizan borç toplamını azaltır.
2
İkinci hatanın mizan üzerindeki etkisini hesaplayınız.
Bankalar (Borç) 4.5004.500 TL, Faiz Gelirleri (Alacak) 00 TL. Mizan alacak tarafı 4.5004.500 TL eksik kaydedilmiştir.
Gelir kaydının (alacak tarafının) unutulması mizan alacak toplamını azaltır.
3
İki hatanın mizan dengesi üzerindeki birleşik etkisini analiz ediniz.
Borç tarafı 4.5004.500 TL eksik, alacak tarafı 4.5004.500 TL eksik. Sonuç: Borç = Alacak.
Her iki tarafın da aynı tutarda eksik kalması aritmetik dengeyi bozmaz.
4
Hata türünü muhasebe terminolojisine göre tanımlayınız.
Telafi Edici (Denkleştirici) Hata.
Birbirinden bağımsız iki hatanın mizan toplamları üzerindeki etkisinin birbirini yok etmesi durumuna bu isim verilir.

Anahtar Kavram

Telafi edici hatalar, mizan dengesini bozmadığı için tespit edilmesi en zor hata türlerinden biridir.

İpuçları

1
Mizanın borç ve alacak toplamlarının her biri için yapılan yanlışlıkların net tutarını ayrı ayrı hesaplayın.
2
Birinci hatada borç tarafının ne kadar eksik kaldığını, ikinci hatada ise alacak tarafının ne kadar eksik kaldığını karşılaştırın.
3
Eğer her iki taraftaki hata tutarları (4.5004.500 TL) birbirine eşitse, mizan dengesi bozulur mu?

Daha Fazla Pratik

Mizanı bozmayan diğer hata türlerini (unutma, mükerrer kayıt, hesap hatası) gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla