Soru

Zorluk: OrtaMuhasebenin Temel Kavramları: İhtiyatlılık

İşletmenin deposunda meydana gelen su baskını nedeniyle maliyet bedeli 75.00075.000 TL olan ticari mallar kısmen hasar görmüştür. Yapılan ekspertiz çalışması sonucunda malların net gerçekleşebilir değerinin 20.00020.000 TL'ye düştüğü belirlenmiştir. İşletme söz konusu mallar için sigorta şirketine tazminat başvurusunda bulunmuş olup, muhtemel tazminat tutarının 45.00045.000 TL olacağı öngörülmektedir. Ancak dönem sonu itibarıyla sigorta şirketinden henüz onay gelmemiştir.

Bu bilgilere göre, 'İhtiyatlılık' kavramı gereği dönem sonunda yapılması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mallardaki 55.00055.000 TL'lik değer kaybı için karşılık ayrılmalı, muhtemel sigorta tazminatı ise kesinleşene kadar finansal tablolara yansıtılmamalıdır.Cevap
  2. B
    Sigorta şirketinden beklenen 45.00045.000 TL tutarındaki tazminat gelir olarak kaydedilmeli, mallardaki değer kaybı ise bu gelirden düşülmelidir.
  3. C
    Değer kaybı tutarı (55.00055.000 TL) ile beklenen tazminat tutarı (45.00045.000 TL) netleştirilmeli ve aradaki 10.00010.000 TL fark için gider kaydı yapılmalıdır.
  4. D
    Sigorta tazminatı kesinleşmediği ve mallar henüz satılmadığı için herhangi bir değerleme veya karşılık kaydı yapılmamalıdır.
  5. E
    Mallar maliyet bedeli olan 75.00075.000 TL üzerinden gösterilmeye devam edilmeli, olası zarar ve tazminat durumu sadece dipnotlarda açıklanmalıdır.

Cevap

Mallardaki 55.00055.000 TL'lik değer kaybı için karşılık ayrılmalı, muhtemel sigorta tazminatı ise kesinleşene kadar finansal tablolara yansıtılmamalıdır.
Doğru cevap, ihtiyatlılık kavramının özünü oluşturan asimetrik yaklaşımı yansıtmaktadır. Bu kavram gereği, işletme karşı karşıya kaldığı 55.00055.000 TL'lik değer kaybını (muhtemel zarar) derhal karşılık ayırarak giderleştirmelidir. Öte yandan, sigorta şirketinden beklenen 45.00045.000 TL'lik tazminat henüz bir 'kazanılmış hak' veya 'gerçekleşmiş gelir' niteliği taşımadığı için, ihtiyatlılık gereği bu tutarın gelir kaydedilmesi yasaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Varlıktaki değer kaybını hesapla
75.00075.000 TL (Maliyet) - 20.00020.000 TL (Piyasa Değeri) = 55.00055.000 TL Zarar
İhtiyatlılık kavramı gereği varlıklardaki değer düşüklükleri tespit edildiği anda dikkate alınmalıdır.
2
Zararın muhasebeleştirilme yöntemini belirle
55.00055.000 TL tutarında Karşılık Gideri kaydı
Gerçekleşmesi muhtemel zararlar için karşılık ayrılarak dönem karı ihtiyatlı bir şekilde hesaplanmalıdır.
3
Muhtemel gelir/tazminat durumunu değerlendir
45.00045.000 TL tazminat henüz kesinleşmediği için kayıt yapılmaz
İhtiyatlılık asimetrisi gereği, gelirler gerçekleşene kadar finansal tablolara alınmaz, böylece özkaynaklar haksız yere şişirilmez.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık Kavramı (Asimetrik Kayıt İlkesi)

İpuçları

1
Muhasebede ihtiyatlılık, 'kötü haberleri hemen ver, iyi haberleri emin olunca söyle' mantığıyla çalışır.
2
Varlık bedelindeki düşüş işletme için bir risk/zarardır; ancak sigorta tazminatı henüz bir tahmindir ve kesinleşmemiştir.
3
Zarar tutarı ile tazminat tutarını netleştirmek, işletmenin finansal risklerini gizleyebileceği için ihtiyatlılık buna izin vermez.

Daha Fazla Pratik

İhtiyatlılık kavramının diğer önemli bir uygulaması olan 'Stoklarda Maliyet veya Piyasa Değerinden Düşük Olanıyla Değerleme' konusunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla