Examkin

Dönen Varlıklar

663 soru

Soru 381Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli genel geçici mizanında "102 Bankalar" hesabı 140.000140.000 TL borç kalanı, "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)" hesabı ise 40.00040.000 TL alacak kalanı vermektedir. Dönem sonu envanter ve değerleme çalışmaları sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

* Bankada bulunan 1.0001.000 ABD Doları (USD), 11 USD = 3030 TL kuruyla kaydedilmiştir. Dönem sonu değerleme kuru 11 USD = 3535 TL'dir.
* Bir satıcıya gönderilen 12.00012.000 TL tutarındaki banka havalesi, sehven "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri" hesabının alacağına kaydedilmiştir.
* "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri" hesabında izlenen çeklerin 15.00015.000 TL'lik kısmının keşide (vade) tarihinin 20262026 yılına ait olduğu anlaşılmıştır.

Buna göre, "özün önceliği" kavramı uyarınca düzenlenecek dönem sonu bilançosunda "Hazır Değerler" grubunun net tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120.000120.000

Cevap

Hazır Değerler grubunun net tutarı 120.000120.000 TL'dir.
Hazır Değerler grubunun net tutarı hesaplanırken öncelikle mizan bakiyeleri üzerindeki hatalar düzeltilir. Bankadan yapılan havale 102 hesabından düşülür (128.000128.000 TL) ve döviz değerlemesi eklenerek nihai 102 bakiyesi 133.000133.000 TL'ye ulaşır. 103 hesabındaki havale hatası temizlendikten (28.00028.000 TL) sonra, ileri tarihli olan 15.00015.000 TL tutarındaki çekler özün önceliği gereği bu gruptan çıkarılır ve hesapta sadece nakit benzeri niteliğindeki 13.00013.000 TL kalır. Sonuç olarak 133.000−13.000=120.000133.000 - 13.000 = 120.000 TL tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
102 Bankalar hesabının hatalı havale kaydı için düzeltilmesi
Düzeltilmiş Bakiye = 140.000−12.000=128.000140.000 - 12.000 = 128.000 TL
Havale doğrudan bankadan çıkan bir tutar olmasına rağmen yanlışlıkla 103 hesabına yazılmıştır. Bu nedenle banka bakiyesinden 12.00012.000 TL düşülmelidir.
2
Dövizli banka hesabının dönem sonu kur değerlemesi
Kur Farkı Karı = 1.000×(35−30)=5.0001.000 \times (35 - 30) = 5.000 TL. Yeni Bakiye = 128.000+5.000=133.000128.000 + 5.000 = 133.000 TL.
Dövizli varlıklar dönem sonunda cari kur üzerinden değerlenir ve ortaya çıkan olumlu fark kambiyo karı olarak banka hesabına eklenir.
3
103 Verilen Çekler hesabının hatalı kayıttan arındırılması
Düzeltilmiş Bakiye = 40.000−12.000=28.00040.000 - 12.000 = 28.000 TL
Havale işlemi çek işlemi olmadığı halde bu hesaba kaydedilmiştir; hata düzeltilerek hesap bakiyesi azaltılır.
4
Özün önceliği gereği vadeli çeklerin Hazır Değerler dışına çıkarılması
Bilançoda Kalan 103 Tutarı = 28.000−15.000=13.00028.000 - 15.000 = 13.000 TL
Vadesi sonraki yıla sarkan verilen çekler, özün önceliği kavramı gereği 321 Borç Senetleri hesabına aktarılır ve Hazır Değerler (10) grubunda gösterilmez.
5
Hazır Değerler grup toplamının hesaplanması
Net Grup Toplamı = 133.000(102)−13.000(103)=120.000133.000 (102) - 13.000 (103) = 120.000 TL
Hazır Değerler grup toplamı, gruptaki artı karakterli hesaplardan eksi karakterli (103) hesapların düşülmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunda özün önceliği kavramı uyarınca ileri vadeli çeklerin sınıflandırılması ve hatalı kayıtların düzeltilmesi.

Daha Fazla Pratik

İleri vadeli çeklerin özün önceliği gereği aktarıldığı 121 ve 321 hesaplarının bilanço üzerindeki etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 382Soru →

İşletmenin gün sonu kasa sayımında kasada 4.8004.800 TL olduğu tespit edilmiştir. Aynı tarihte '100 Kasa' hesabının borç kalanı 5.0005.000 TL'dir. Nedeni henüz belirlenemeyen bu fark ile ilgili yapılması gereken günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları: 200200 (Borç) / 100 Kasa: 200200 (Alacak)

Cevap

Kasada fiili olarak bulunan tutarın (4.8004.800 TL), kayıtlı bakiyeden (5.0005.000 TL) az olması durumunda aradaki 200200 TL'lik fark '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabının borcuna, '100 Kasa' hesabının alacağına kaydedilir.
Kasa hesabı borç kalanı (5.0005.000 TL), fiili sayım sonucundan (4.8004.800 TL) büyük olduğu için 200200 TL kasa noksanlığı mevcuttur. Nedeni henüz bilinmeyen kasa noksanlıkları '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabında izlenir. Kasadan çıkış yapıldığı için '100 Kasa' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa noksanlığının hesaplanması
5.000−4.800=2005.000 - 4.800 = 200 TL
Kayıtlı bakiye ile fiili sayım sonucu arasındaki fark, noksanlığın tutarını belirler.
2
İlgili hesapların belirlenmesi
197 (Borç) ve 100 (Alacak)
Kasadaki azalışı kaydetmek için kasa hesabı alacaklandırılır, farkın nedeni araştırılacağı için geçici bir aktif hesap olan 197 borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Kasa Sayım Noksanlıklarının Muhasebeleştirilmesi
Tahmini Süre:45s
Soru 383Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan kasa sayımında kasada 15.60015.600 TL olduğu tespit edilmiştir. Aynı tarihte 100100 Kasa hesabının borç kalanı 15.20015.200 TL'dir. Yapılan incelemeler sonucunda söz konusu farkın, bir müşteriden yapılan tahsilatın kayıtlara alınmamasından kaynaklandığı belirlenmiştir.

Buna göre, kasa fazlalığının nedeninin belirlenmesine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları 400400 / Alacak: 120 Alıcılar 400400

Cevap

Kasa fazlalığının nedeni belirlendiğinde, geçici hesap olan 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları borçlandırılarak kapatılır ve gerçek neden olan 120 Alıcılar hesabı alacaklandırılır.
Doğru yanıt olan kayıt, kasa fazlalığının nedeni bir müşteriden yapılan ancak kaydedilmemiş tahsilat olarak belirlendiğinde, bu fazlalığı geçici olarak izleyen 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabını borçlandırarak kapatmakta ve müşterinin borcunu azaltmak üzere 120 Alıcılar hesabını alacaklandırmaktadır. Bu işlem 'Özün Önceliği' ve 'Tam Açıklama' kavramları gereği işlemin gerçek mahiyetini yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa farkının tutarını ve türünü belirle
15.600−15.200=40015.600 - 15.200 = 400 TL (Sayım > Kayıt)
Fiili sayım sonucunun kayıtlı bakiyeden fazla olması 'Kasa Fazlalığı' anlamına gelir.
2
Tespit anındaki ilk kaydı hatırla (veya zihnen yap)
100100 Kasa (Borç) / 397397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları (Alacak)
Kasadaki fazlalığı kayıt altına almak için geçici bir hesap kullanılır.
3
Nedenin belirlenmesi kaydını yap
397397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları (Borç) / 120120 Alıcılar (Alacak)
Nedeni belirlenen fazlalık için geçici hesap kapatılır ve eksik bırakılan tahsilat kaydı (Alıcılardan azalış) tamamlanır.

Anahtar Kavram

Sayım ve Tesellüm Fazlalıklarının Muhasebeleştirilmesi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 384Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre izlemektedir. İşletme, 40.00040.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almış; söz konusu malların işletmeye nakliyesi için 3.0003.000 TL nakit ödemiştir. Bir süre sonra satın alınan malların 5.0005.000 TL'lik kısmı hatalı olduğu gerekçesiyle satıcıya iade edilmiş ve kalan borcun vadesinden önce ödenmesi sırasında 1.0001.000 TL tutarında alış iskontosundan yararlanılmıştır. Buna göre, bu işlemler sonucunda "153 Ticari Mallar" hesabının borç kalanı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 37.000

Cevap

İşlemler sonucunda 153 Ticari Mallar hesabının borç kalanı 37.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 37.000 TL, maliyet esası prensibi doğrultusunda hesaplanmıştır. İşletme 40.000 TL alış bedeline 3.000 TL nakliye maliyetini ekleyerek 43.000 TL brüt maliyete ulaşır. Aralıksız envanter sisteminde iadeler ve iskontolar doğrudan stok hesabının alacağına kaydedildiği için, 5.000 TL iade ve 1.000 TL iskonto bu tutardan düşülerek (43.000 - 5.000 - 1.000) net 37.000 TL borç kalanına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Mal alış bedelini hesaba borç kaydedin.
153 Ticari Mallar Hesabı (Borç): 40.00040.000 TL
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafa kaydedilir.
2
Alış nakliye giderini maliyete ekleyin.
40.000+3.000=43.00040.000 + 3.000 = 43.000 TL
Maliyet esası kavramı gereği, stokların elde edilmesi için yapılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine eklenir.
3
Alış iadesini maliyetten düşmek için alacak kaydedin.
43.000−5.000=38.00043.000 - 5.000 = 38.000 TL
Aralıksız envanter yönteminde iadeler doğrudan ilgili stok hesabının alacağına kaydedilerek maliyetten düşülür.
4
Alış iskontosunu maliyetten düşmek için alacak kaydedin.
38.000−1.000=37.00038.000 - 1.000 = 37.000 TL
Elde edilen alış iskontoları, ilgili stokun maliyet bedelini azalttığı için stok hesabının alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Bedeli Oluşumu

İpuçları

1
Malın işletmeye gelene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar maliyete eklenir.
2
Aralıksız envanter sisteminde iade ve iskontolar 153 Ticari Mallar hesabının alacağına kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Aralıklı envanter yönteminde bu kayıtların nasıl değişeceğini ve STMM hesabının ne zaman borçlandırılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 385Soru →

İşletmenin geçici yatırım amacıyla portföyünde bulundurduğu hisse senetlerinin dönem sonu itibarıyla alış maliyetleri ve borsa değerlerine ilişkin veriler şöyledir:

Menkul KıymetAlış MaliyetiBorsa Değeri
A İşletmesi Hisse Senetleri50.00050.000 TL58.00058.000 TL
B İşletmesi Hisse Senetleri80.00080.000 TL75.00075.000 TL
C İşletmesi Hisse Senetleri40.00040.000 TL37.00037.000 TL

Muhasebenin temel kavramları ve Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde, işletmenin bu hisse senetleri için dönem sonunda ayırması gereken toplam "Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı" tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8.0008.000 TL

Cevap

8.0008.000 TL tutarındaki seçenek doğrudur.
Doğru yanıt olan 8.000 TL, borsa değeri alış maliyetinin altına düşen hisse senetlerinin (B ve C) toplam zarar riskini temsil eder. A hisse senedinde meydana gelen 8.000 TL tutarındaki değer artışı ise ihtiyatlılık kavramı gereği realize edilene kadar kaydedilmez ve diğer hisselerdeki zararla netleştirilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senetlerini tek tek analiz et.
A İşletmesi: 58.000−50.000=8.00058.000 - 50.000 = 8.000 TL (Artış), B İşletmesi: 80.000−75.000=5.00080.000 - 75.000 = 5.000 TL (Azalış), C İşletmesi: 40.000−37.000=3.00040.000 - 37.000 = 3.000 TL (Azalış).
Menkul kıymet değerlemesinde 'tek kalem' esasına göre bireysel değerlendirme yapılır.
2
İhtiyatlılık kavramını uygula.
A hissesindeki 8.0008.000 TL artış dikkate alınmaz; B ve C hisselerindeki toplam 8.0008.000 TL (5.000+3.0005.000 + 3.000) azalış için karşılık ayrılır.
Gerçekleşmemiş karlar kaydedilmezken, muhtemel zararlar için karşılık ayrılması ihtiyatlılık gereğidir.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerde bireysel değerlendirme ve ihtiyatlılık ilkesi uyarınca değer düşüklüğü karşılığı ayrılması.

İpuçları

1
Her bir hisse senedini kendi içinde değerlendirmeyi deneyin.
2
İhtiyatlılık kavramına göre değer artışları için karşılık ayrılıp ayrılmayacağını düşünün.
3
Sadece maliyetinin altına düşen hisse senetlerinin farklarını toplayın.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan hisse senetleri ileride maliyet bedelinin üzerinde satılırsa yapılacak iptal kaydını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 386Soru →

İşletme, 11 Kasım 20252025 tarihinde, bir yıl süreyle faydalanacağı profesyonel bir veri analizi abonelik hizmeti için 36.00036.000 TL ödemiş ve ödeme tarihinde tutarın tamamını 770770 Genel Yönetim Giderleri hesabına borç kaydetmiştir. İşletme aylık raporlama yapmamaktadır. Dönemsellik kavramı uyarınca, 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 180180 Gelecek Aylara Ait Giderler 30.00030.000 TL; Alacak: 770770 Genel Yönetim Giderleri 30.00030.000 TL

Cevap

Gelecek döneme ait olan 1010 aylık tutar olan 30.00030.000 TL'nin 180180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabına borç, 770770 Genel Yönetim Giderleri hesabına alacak kaydedildiği seçenek doğrudur.
Dönemsellik kavramı uyarınca, her dönemin gelir ve gideri ait olduğu dönemde gösterilmelidir. Ödeme yapıldığında tamamı (36.00036.000 TL) gider yazıldığı için, dönem sonunda henüz 'tüketilmemiş' olan ve 20262026 yılına ait olan 1010 aylık payın (30.00030.000 TL) gider hesabından (770) düşülerek bir varlık hesabına (180) alınması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam ödenen tutarın aylık gider payının hesaplanması
36.000/12=3.00036.000 / 12 = 3.000 TL/ay
Abonelik süresi 1212 ay olduğu için her aya düşen eşit maliyet bulunur.
2
20252025 yılına (cari döneme) isabet eden gider tutarının belirlenmesi
2×3.000=6.0002 \times 3.000 = 6.000 TL
11 Kasım ve 3131 Aralık tarihleri arasında 22 ay (Kasım, Aralık) geçmiştir.
3
20262026 yılına (gelecek döneme) sarkan tutarın hesaplanması
10×3.000=30.00010 \times 3.000 = 30.000 TL
Aboneliğin kalan 1010 aylık süresi bir sonraki takvim yılına aittir.
4
Dönem sonu düzeltme kaydının yapılması
Borç: 180180 hesabı (30.00030.000 TL), Alacak: 770770 hesabı (30.00030.000 TL)
Ödeme anında tamamı gider yazılan tutardan, gelecek yıla ait kısım giderlerden çıkarılarak aktif bir hesaba (180) aktarılır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı gereği, peşin ödenen giderlerin cari dönemi aşan kısımlarının aktifleşitirilerek gelecek dönemlere aktarılması.

İpuçları

1
Abonelik süresi toplam 1212 aydır; ödeme 11 Kasım'da yapılmıştır.
2
20252025 yılı sonunda 20262026 yılına sarkan süre 1010 aydır. Bu sürenin tutarını hesaplayın.
3
Ödeme anında tamamı gider yazıldığına göre, gelecek yıla ait 1010 aylık tutarı giderden çıkartıp (alacaklandırıp) ilgili aktif hesaba aktarmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Eğer ödenen tutar 2424 aylık olsaydı, bilanço gününde hangi hesaplar arasında bir aktarma yapılması gerekirdi? (180-280 ilişkisini inceleyin).

Alternatif Yöntem

Ödeme anında tutarın tamamı 180180 hesabına kaydedilseydi, yıl sonunda sadece cari yıla ait 22 aylık tutar (6.0006.000 TL) 770770 hesabına devredilirdi. Ancak soruda tamamının başlangıçta gider yazıldığı belirtilmiştir; bu yüzden ters mantıkla gelecek dönem tutarı giderden çekilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 387Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında yer alan hesap bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap AdıKalan (TL)
193193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar (Borç Kalanı)60.00060.000
370370 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları (Alacak Kalanı)50.00050.000

Buna göre, dönem sonu bilançosu düzenlenmeden önce yapılması gereken mahsup kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 371371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri 50.00050.000 / Alacak: 193193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar 50.00050.000

Cevap

371371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri hesabının 50.00050.000 TL borçlandırılması ve 193193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar hesabının 50.00050.000 TL alacaklandırılması gerekmektedir.
Dönem sonunda peşin ödenen vergiler (193193), o dönem için ayrılan vergi karşılığına (370370) kadar olan kısmı için mahsup edilir. Bu işlemde 371371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri hesabı borçlandırılırken, 193193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar hesabı alacaklandırılır. Mahsup tutarı 370370 hesabının bakiyesi olan 50.00050.000 TL ile sınırlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Hesap kalanlarının karşılaştırılması
193193 Hesabı (60.00060.000 TL) > 370370 Hesabı (50.00050.000 TL)
Mahsup edilecek tutarın üst sınırını belirlemek.
2
Mahsup tutarının belirlenmesi
Mahsup Tutarı = 50.00050.000 TL
371371 hesabı, mali niteliği gereği bilançoda indirim kalemi olarak gösterildiği 370370 hesabının tutarını aşamaz.
3
Yevmiye kaydının yapılması
371371 (Borçlu) / 193193 (Alacaklı)
193193 hesabındaki peşin ödenen tutarların ilgili karşılık hesabına (370370) aktarılmak üzere mahsup edilmesi.

Anahtar Kavram

371371 Hesabının Sınırlandırılması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 388Soru →

İşletmenin 20262026 yılı Nisan ayı sonu mizanında yer alan KDV hesaplarının bakiyeleri aşağıdaki gibidir:

Hesap Kodu ve AdıKalan (TL)
190190 Devreden KDV12.00012.000
191191 İndirilecek KDV48.00048.000
391391 Hesaplanan KDV75.00075.000

Ay sonunda yapılan incelemelerde, Nisan ayı içerisinde gerçekleştirilen 5.0005.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki bir hizmet satışının muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin Nisan ayı sonu KDV mahsup işlemi için yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (Borç) 391 HESAPLANAN KDV: 76.000 / (Alacak) 191 İNDİRİLECEK KDV: 48.000, (Alacak) 190 DEVREDEN KDV: 12.000, (Alacak) 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR: 16.000

Cevap

Hesaplanan KDV tutarının 76.000 TL, İndirilecek KDV'nin 48.000 TL, önceki aydan devrin 12.000 TL olarak mahsup edildiği ve aradaki 16.000 TL farkın Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına alacak yazıldığı kayıt doğrudur.
Doğru kayıt, öncelikle 391 Hesaplanan KDV hesabının güncel bakiyesi olan 76.000 TL tutarında borçlandırılmasını; karşılığında ise 191 İndirilecek KDV (48.000 TL) ve 190 Devreden KDV (12.000 TL) hesaplarının alacaklandırılarak kapatılmasını içerir. Hesaplanan KDV toplam indirilebilir tutardan (60.000 TL) fazla olduğu için, kalan 16.000 TL fark bir borç hesabı olan 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabının alacağına yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıt dışı kalan hizmet satışının KDV tutarının hesaplanması
5.000×0,20=1.0005.000 \times 0,20 = 1.000 TL
Mahsup öncesinde mizan bakiyelerinin güncel olaylara göre düzeltilmesi gerekir.
2
Güncel Hesaplanan KDV bakiyesinin belirlenmesi
75.000+1.000=76.00075.000 + 1.000 = 76.000 TL
Eksik kaydedilen satışın KDV'si 391 hesabının alacak bakiyesini artırır.
3
Toplam indirilebilir KDV tutarının hesaplanması
48.000(191)+12.000(190)=60.00048.000 (191) + 12.000 (190) = 60.000 TL
İşletmenin o ay indirebileceği toplam tutar, cari ayın İndirilecek KDV'si ile önceki aydan devreden KDV'nin toplamıdır.
4
Mahsup sonucunun ve ödenecek tutarın belirlenmesi
76.000−60.000=16.00076.000 - 60.000 = 16.000 TL (360 Ödenecek KDV)
Hesaplanan KDV toplamı indirilebilir tutardan büyük olduğu için aradaki fark devlete ödenecek borç niteliğindedir.

Anahtar Kavram

KDV Mahsup İşlemleri ve 190, 191, 391 Hesapları Arasındaki İlişki

Daha Fazla Pratik

İndirilecek KDV'nin Hesaplanan KDV'den fazla olduğu ve yeni bir 'Devreden KDV' tutarının oluştuğu bir mahsup senaryosu üzerinde çalışılması önerilir.
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 389Soru →

İşletme, bir personelini pazarlama faaliyetleri kapsamında yeni bir bölgeyi analiz etmesi için görevlendirmiş ve bu seyahatteki harcamalarında kullanması amacıyla kendisine 6.0006.000 TL nakit avans vermiştir. Personel, görev dönüşü toplam 4.5004.500 TL (KDV hariç) tutarında konaklama ve ulaşım harcaması yaptığını tevsik eden faturaları sunmuş, artan tutarı işletme kasasına nakit olarak iade ederek avans hesabını kapatmıştır. (KDV oranı %20\%20 olarak dikkate alınacaktır.)

Bu bilgilere göre, personelin avans kapatma işlemine ilişkin yapılacak günlük defter kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 191 İNDİRİLECEK KDV hesabı 900900 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletme, personel harcaması üzerinden hesaplanan 900900 TL tutarındaki KDV'yi '191 İndirilecek KDV' hesabının borcuna kaydetmelidir.
İşletme personeline verilen avanslar 196 Personel Avansları hesabında izlenir. Avans kapatılırken sunulan belgelerdeki net harcama tutarı (4.5004.500 TL) ilgili gider hesabına, hesaplanan KDV tutarı (900900 TL) ise 191 İndirilecek KDV hesabına borç kaydedilir. Bu nedenle 191 hesabının 900900 TL borçlandırılması doğru bir işlemdir.

Adım Adım Çözüm

1
KDV tutarının hesaplanması
4.500×0,20=9004.500 \times 0,20 = 900 TL
Harcama belgelerindeki KDV hariç tutar üzerinden indirilecek vergi hesaplanır.
2
Toplam harcama ve iade tutarının belirlenmesi
Toplam Harcama: 4.500+900=5.4004.500 + 900 = 5.400 TL; İade Edilecek: 6.000−5.400=6006.000 - 5.400 = 600 TL
Personelin kullandığı toplam tutar (gider + KDV) avanstan düşülerek kalan nakit iadesi bulunur.
3
Yevmiye kaydının oluşturulması
760 (B) 4.500, 191 (B) 900, 100 (B) 600 / 196 (A) 6.000
Avans hesabı alacaklandırılarak kapatılırken, ilgili gider, KDV ve nakit iadesi borç kaydedilir.

Anahtar Kavram

Personel Avanslarının (196) Mahsubu ve KDV Uygulaması

İpuçları

1
Personel seyahatleri için kullanılan avans hesabını hatırlayın (195 mi 196 mı?).
2
Harcama tutarı olan 4.500 TL'nin %20'sini hesaplayarak hangi vergi hesabına yazılacağını düşünün.
3
Yevmiye kaydında borç ve alacak toplamlarının eşit olması gerektiğini ve 196 hesabının sıfırlanması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

İş avansı (195) ile personel avansı (196) arasındaki farkı pekiştirmek için ticari mal alımı avansı içeren bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 390Soru →

İşletme, satmak amacıyla 30.00030.000 TL tutarında ticari malı veresiye olarak satın almıştır. Söz konusu malların işletme deposuna getirilmesi için nakliye firmasına 1.2001.200 TL nakit ödenmiştir (KDV ihmal edilecektir). Muhasebenin temel kavramlarından olan 'maliyet esası' gereği, bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında '153 Ticari Mallar' hesabının borç tarafına kaydedilecek toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 31.20031.200

Cevap

Satın alınan ticari malın toplam maliyeti 31.20031.200 TL'dir.
Doğru cevap olan tutar, işletmenin 'maliyet esası' kavramı uyarınca malın alış bedeli olan 30.00030.000 TL ile bu malın işletmeye getirilmesi için ödenen 1.2001.200 TL'lik nakliye giderinin toplamını (31.20031.200 TL) ifade eder. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, ticari malların maliyetine satın alma bedeli dışında ödenen nakliye, sigorta ve gümrük vergisi gibi unsurlar da dahil edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Malın çıplak alış bedelini belirle.
30.00030.000 TL
İşletmenin malı satın almak için satıcıyla anlaştığı temel tutardır.
2
Malın stoklara girene kadar yapılan ek giderleri (nakliye) tespit et.
1.2001.200 TL
Maliyet esası gereği malın kullanım değerini artıracak veya onu hazır hale getirecek harcamalar maliyete eklenir.
3
Toplam maliyeti hesapla.
30.000+1.200=31.20030.000 + 1.200 = 31.200 TL
Stok maliyeti = Alış Bedeli + Alış Giderleri formülü uygulanmıştır.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası Kavramı
Soru 391Soru →

İşletme, bir satıcıya olan 15.00015.000 TL tutarındaki ticari borcuna karşılık çek düzenleyerek teslim etmiştir. Ancak yapılan incelemede, bu işlemin muhasebe kayıtlarına sehven "102 Bankalar" hesabının alacağına kayıt yapılarak yansıtıldığı tespit edilmiştir.

Buna göre, dönem sonunda bu hatalı kaydı düzeltmek için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 102 Bankalar 15.00015.000 / Alacak: 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) 15.00015.000

Cevap

Düzeltme kaydında hatalı azaltılan Bankalar hesabı borçlandırılmalı, asıl kullanılması gereken Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı ise alacaklandırılmalıdır.
İşletme çek düzenlediğinde '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabı alacaklandırılmalıdır. Hatalı kayıtta '102 Bankalar' hesabı alacaklandırıldığı için banka mevcudu kayıtlarda fiili durumdan daha az görünmektedir. Bu hatayı düzeltmek için '102 Bankalar' hesabı borçlandırılarak eski haline getirilmeli, işlem '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabına alacak kaydedilerek tamamlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yapılan hatalı kaydı analiz etme
Borç: 320 Satıcılar / Alacak: 102 Bankalar (Hatalı çünkü bankadan nakit çıkışı değil, çek verilmiştir)
Düzeltme yapabilmek için önce mevcut hatanın hangi hesapları etkilediğini belirlemek gerekir.
2
Olması gereken kaydı belirleme
Borç: 320 Satıcılar / Alacak: 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)
Ticari borç çekle ödendiğinde banka hesabı değil, çek hesabı alacaklandırılmalıdır.
3
Düzeltme (Köprü) kaydını oluşturma
Borç: 102 Bankalar 15.00015.000 / Alacak: 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) 15.00015.000
Hatalı kayıttaki 320 Satıcılar borcu doğrudur. Alacak tarafındaki 102 Bankalar'ı iptal etmek için borçlandırırız ve olması gereken 103 Verilen Çekler'i alacaklandırırız.

Anahtar Kavram

Verilen Çeklerin Muhasebeleştirilmesi ve Kayıt Hatalarının Düzeltilmesi

İpuçları

1
Düzeltme kaydı yaparken, hatalı kayıtta yanlış tarafa yazılan hesabı ters tarafa yazarak iptal etmelisiniz.

Daha Fazla Pratik

Bankalar ve Verilen Çekler hesaplarının dönem sonunda bilançoda netleştirilip netleştirilemeyeceğini araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 392Soru →

İşletme, geçici yatırım amacıyla portföyünde bulundurduğu kamu kesimi tahvillerine ilişkin şu bilgilere sahiptir:

İşlem DetayıTutarı
Tahvillerin Maliyet Bedeli30.00030.000 TL
Önceki Dönem Sonunda Kaydedilen Faiz Tahakkuku1.5001.500 TL
Tahvillerin Banka Aracılığıyla Satış Bedeli34.00034.000 TL

Söz konusu tahvillerin tamamı dönem içinde satıldığına göre, yapılacak satış kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "181 Gelir Tahakkukları" hesabı 1.5001.500 TL alacaklandırılır.

Cevap

Yapılacak yevmiye kaydında '181 Gelir Tahakkukları' hesabı 1.5001.500 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
İşletme faiz getirili bir menkul kıymeti sattığında, satış bedeli ile maliyet bedeli arasındaki farkın bir kısmı önceki dönemde '181 Gelir Tahakkukları' hesabına aktarılmış olabilir. Dönemsellik kavramı gereği, satış anında bu geçici aktif hesap alacaklandırılarak kapatılmalı ve sadece cari döneme isabet eden kısım '642 Faiz Gelirleri' hesabına kaydedilmelidir. Bu nedenle 1.5001.500 TL'lik tahakkuk tutarının alacak tarafında yer alması doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Varlık çıkış tutarını belirleme
30.00030.000 TL (Alacak)
Menkul kıymetler portföyden çıkarılırken maliyet bedeli ile kaydedilir (112 nolu hesap).
2
Önceki dönem tahakkukunun kapatılması
1.5001.500 TL (Alacak)
Önceki dönem sonunda '181 Gelir Tahakkukları' hesabına borç kaydedilen tutar, nakit akışı sağlandığında (satışla birlikte) alacaklandırılarak kapatılır.
3
Cari dönem faiz gelirini hesaplama
2.5002.500 TL (Alacak)
Toplam artış olan 4.0004.000 TL'den (34.000−30.00034.000 - 30.000), önceki döneme ait olan 1.5001.500 TL düşüldüğünde kalan 2.5002.500 TL cari dönemin faiz geliridir (642 nolu hesap).
4
Tahsilat kaydını yapma
34.00034.000 TL (Borç)
Banka aracılığıyla yapılan tahsilat '102 Bankalar' hesabının borcuna kaydedilir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı uyarınca gelir tahakkuklarının kapatılması

İpuçları

1
Satış işleminde bankaya giren toplam tutar ile menkul kıymetin maliyet bedeli arasındaki farka odaklanın.
2
Daha önce '181 Gelir Tahakkukları' hesabına borç kaydedilen bir tutarın, nakit tahsil edildiğinde nasıl kapatılacağını hatırlayın.
3
Yevmiye kaydını düşünün: Borç tarafında 102 (34.00034.000); alacak tarafında 112 (30.00030.000), 181 (1.5001.500) ve kalan fark için 642 hesabı yer almalıdır.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin dönem sonu değerlemesinde borsa rayici ile maliyet bedeli karşılaştırması ve karşılık ayırma işlemlerini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 393Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletmenin 2025 yılındaki ticari mal hareketlerine ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

İşlemMiktar (Adet)Birim Fiyat / Tutar (TL)
Dönem Başı Stok1001001010
1. Alış2002001212
2. Alış2002001414
Nakliye Gideri (2. Alış için ödenen)-400400

Dönem sonunda yapılan sayımda stokta 150150 adet mal olduğu belirlenmiştir. İşletme stok değerleme yöntemi olarak Ağırlıklı Ortalama Maliyet yöntemini kullandığına göre, dönem sonunda yapılması gereken maliyet kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabı Borçlu 4.6204.620 TL, 153 Ticari Mallar Hesabı Alacaklı 4.6204.620 TL

Cevap

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabı Borçlu 4.6204.620 TL, 153 Ticari Mallar Hesabı Alacaklı 4.6204.620 TL
Doğru cevap olan kayıt, ticari malların maliyetine dahil edilmesi gereken nakliye giderini de kapsayarak ağırlıklı ortalama birim maliyeti 13,213,2 TL olarak hesaplamış ve satılan 350350 birim için toplam 4.6204.620 TL tutarında doğru yevmiye kaydını sunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam Stok Miktarını Hesapla
100+200+200=500100 + 200 + 200 = 500 adet
Dönem başı ve dönem içi tüm alışların toplam miktarını bulmak gerekir.
2
Toplam Stok Maliyetini Hesapla
(100×10)+(200×12)+(200×14)+400=1.000+2.400+2.800+400=6.600(100 \times 10) + (200 \times 12) + (200 \times 14) + 400 = 1.000 + 2.400 + 2.800 + 400 = 6.600 TL
Alış sırasında katlanılan nakliye giderleri ticari malların maliyetine eklenmelidir.
3
Ağırlıklı Ortalama Birim Maliyeti Hesapla
6.600/500=13,26.600 / 500 = 13,2 TL/adet
Toplam maliyetin toplam miktara bölünmesiyle ortalama birim maliyet bulunur.
4
Satılan Ticari Malların Maliyetini (STMM) Hesapla
Satılan Miktar: 500−150=350500 - 150 = 350 adet; STMM: 350×13,2=4.620350 \times 13,2 = 4.620 TL
Satılan miktar ile ortalama birim maliyet çarpılarak giderleştirilecek tutar bulunur.
5
Muhasebe Kaydını Yap
621 (B) 4.6204.620 / 153 (A) 4.6204.620
Aralıklı envanterde dönem sonu maliyet kaydı, 621 borçlu ve 153 alacaklı şeklinde yapılır.

Anahtar Kavram

Ağırlıklı Ortalama Maliyet ve Stok Maliyet Unsurları

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) yöntemine göre maliyet kaydını hesaplayarak aradaki farkı analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 394Soru →

İşletme, vadesi dolan 30.00030.000 TL nominal değerli alacak senedini, borçlusunun ödememesi üzerine protesto ettirmiş ve bu işlem için bankaya 300300 TL protesto masrafı ödemiştir. Yapılan yasal takipler sonucunda alacağın tamamının tahsilinin şüpheli hale geldiği tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılmasına karar verilmiştir.

Bu bilgilere göre, karşılık ayrılması işleminin kaydedileceği yevmiye maddesinde borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri Hesabı, 30.30030.300 TL

Cevap

İşletmenin karşılık ayıracağı tutar, nominal değer ve protesto masrafının toplamı olan 30.30030.300 TL'dir ve bu tutar '654 Karşılık Giderleri' hesabının borcuna kaydedilir.
İşletmeler, vadesinde tahsil edemedikleri senetli alacaklar için ödedikleri protesto masraflarını alacak tutarına ekleyerek takip ederler. İhtiyatlılık kavramı gereği, bu alacağın tamamı şüpheli hale geldiğinde hem ana para hem de protesto masrafı üzerinden karşılık ayrılır. Bu durumda yapılacak muhasebe kaydında '654 Karşılık Giderleri' hesabı toplam tutar olan 30.30030.300 TL kadar borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Şüpheli hale gelen toplam alacak tutarının hesaplanması
30.00030.000 (Nominal) + 300300 (Protesto Masrafı) = 30.30030.300 TL
VUK ve muhasebe standartlarına göre alacaklı tarafından ödenen protesto masrafları alacak tutarına eklenir.
2
Alacağın sınıflandırılması kaydının yapılması
128 Şüpheli Ticari Alacaklar (Borçlu), 121 Alacak Senetleri (Alacaklı), 100 Kasa (Alacaklı)
Alacak senedi sistemden çıkarılarak şüpheli alacaklar hesabına aktarılır ve ödenen masraf kaydedilir.
3
İhtiyatlılık kavramı uyarınca karşılık ayırma kaydının yapılması
654 Karşılık Giderleri (Borçlu) 30.30030.300 TL / 129 Ş.T.A. Karşılığı (Alacaklı) 30.30030.300 TL
Dönem sonunda şüpheli hale gelen alacaklar için gider yazılarak karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Protestolu senetlerin şüpheli ticari alacak olarak izlenmesi ve karşılık ayrılması.
Soru 395Soru →

İşletmenin dönem sonu envanter işlemleri sırasında varlık hesaplarına ilişkin şu bilgiler elde edilmiştir:

Varlık TürüTutarı
Kasa25.00025.000 TL
Alınan Çekler15.00015.000 TL
Bankalar (Vadesiz Mevduat)30.00030.000 TL
Vadesi Gelmiş Faiz Kuponları5.0005.000 TL
Posta Pulları1.0001.000 TL
Alacak Senetleri20.00020.000 TL

Bu verilere göre, işletmenin bilançosunda yer alacak toplam "Hazır Değerler" grubu tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 76.000

Cevap

İşletmenin toplam Hazır Değerler tutarı 76.00076.000 TL'dir.
Hazır Değerler grubu; kasa, bankadaki vadesiz mevduatlar, alınan çekler ve likiditesi çok yüksek olan diğer değerlerden oluşur. Sorudaki verilere göre; Kasa (25.00025.000), Alınan Çekler (15.00015.000), Bankalar (30.00030.000), Vadesi Gelmiş Faiz Kuponları (5.0005.000) ve Posta Pulları (1.0001.000) bu gruba dahildir. Toplam tutar 76.00076.000 TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Hazır Değerler (10) grubuna dahil olan hesapları belirle.
100 Kasa, 101 Alınan Çekler, 102 Bankalar ve 108 Diğer Hazır Değerler (Kuponlar ve Pullar).
Tekdüzen Hesap Planı'na göre nakit ve nakit benzeri değerler bu grupta toplanır.
2
Belirlenen tutarları topla.
25.000+15.000+30.000+5.000+1.000=76.00025.000 + 15.000 + 30.000 + 5.000 + 1.000 = 76.000 TL.
Grubun toplam değerini bulmak için tüm alt kalemler birleştirilir.
3
Grup dışı kalemleri ayıkla.
Alacak Senetleri (20.00020.000 TL) kapsam dışı bırakıldı.
Alacak senetleri likidite derecesine göre Hazır Değer değil, Ticari Alacak (12) olarak sınıflandırılır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu İçeriği

Daha Fazla Pratik

Verilen çekler (103) hesabı pasif karakterli olduğu için hazır değerler toplamından düşülmesi gerektiğini unutmayın; benzer bir soruyu bu kalemi ekleyerek çözmeyi deneyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 396Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli envanter çalışmaları sırasında tespit edilen varlık kalemleri ve ilgili bilgiler şu şekildedir:

KalemBilgi
100100 Kasa HesabıMizan borç kalanı 27.00027.000 TL, Fiili sayım sonucu 25.00025.000 TL
102102 Bankalar Hesabı2.0002.000 USD vadesiz mevduat (Dönem sonu kuru 11 USD = 3030 TL)
103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)Düzenlenen ancak henüz bankadan tahsil edilmemiş çekler 10.00010.000 TL
Alınan ÇeklerVadesine 44 ay olan ileri tarihli (post-dated) çekler 12.00012.000 TL
Diğer KalemlerVadesi gelmiş tahvil kuponları 2.0002.000 TL ve kredi kartı slipleri 8.0008.000 TL

Muhasebenin temel kavramları ve Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde, işletmenin dönem sonu bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplam tutarı kaç TL olarak raporlanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 85.00085.000

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alacak Hazır Değerler grubu toplam tutarı 85.00085.000 TL'dir.
Doğru hesaplamada kasa mevcudu olarak fiili sayım tutarı olan 25.00025.000 TL alınır. Bankadaki dövizli hesap dönem sonu kuruyla 60.00060.000 TL olarak değerlenir. Tahvil kuponları ve kredi kartı slipleri toplamı 10.00010.000 TL olarak eklenir. Verilen çekler tutarı olan 10.00010.000 TL ise aktiften düşülür. İleri tarihli çekler ise grubun dışında bırakılır (25.000+60.000−10.000+10.000=85.00025.000 + 60.000 - 10.000 + 10.000 = 85.000 TL).

Adım Adım Çözüm

1
Kasa hesabının raporlanacak tutarının belirlenmesi
25.00025.000 TL
Bilanço gününde kasa hesabı mizan bakiyesi ne olursa olsun, fiili sayım sonucunda elde edilen tutar üzerinden raporlanır.
2
Bankadaki dövizli mevduatın değerlenmesi
2.0002.000 USD ×30\times 30 TL = 60.00060.000 TL
Yabancı paralı varlıklar dönem sonu kuru üzerinden değerlenerek bilançoda Türk Lirası karşılığı ile gösterilir.
3
Diğer Hazır Değerlerin (108108) tespit edilmesi
2.000+8.000=10.0002.000 + 8.000 = 10.000 TL
Vadesi gelmiş kuponlar ve kredi kartı slipleri likiditeleri nedeniyle 108 nolu hesapta Hazır Değerler grubu içinde yer alır.
4
Verilen Çeklerin gruptan düşülmesi
−10.000-10.000 TL
103103 nolu hesap aktif düzenleyici (pasif karakterli) bir hesap olduğu için grup toplamını azaltır.
5
Özün Önceliği kuralının uygulanması
12.00012.000 TL hariç tutulur
Özün önceliği kavramı gereği ileri tarihli çekler nitelikçe senet kabul edildiğinden Hazır Değerler grubuna dahil edilmez, Alacak Senetleri grubunda raporlanır.
6
Net grup toplamının hesaplanması
25.000+60.000−10.000+10.000=85.00025.000 + 60.000 - 10.000 + 10.000 = 85.000 TL
Gruptaki tüm kalemlerin muhasebe ilkelerine göre konsolide edilmesi.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu Kapsamı ve Özün Önceliği Kavramı

İpuçları

1
Hazır Değerler grubunda 103 nolu hesabın (Verilen Çekler) grup toplamını artırıp artırmadığını düşünün.
2
Türkiye'de ileri tarihli çekler, üzerindeki tarihe kadar 'nakit' kabul edilmez; 'alacak senedi' muamelesi görür.
3
Dövizli bakiyeyi 30 TL kurundan güncelledikten sonra, fiili kasa sayım tutarını (25.00025.000) baz alarak diğer hazır değerleri ekleyip verilen çekleri çıkarın.

Daha Fazla Pratik

İleri tarihli çeklerin dönem sonunda 121 Alacak Senetleri hesabına devredilmesi kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 397Soru →

İşletme, 20252025 yılı içerisinde geçici yatırım amacıyla tanesi 4040 TL'den 1.0001.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. 20262026 yılı Mart ayında, hisse senetlerini ihraç eden şirket, hisse başına 55 TL nakit temettü dağıtacağını duyurmuştur. İşletme, temettü ödemesi henüz gerçekleşmeden önce, Nisan ayında bu hisse senetlerinin 600600 adedini, temettü kuponları üzerinde olacak şekilde tanesi 4848 TL'den banka aracılığıyla satmıştır.

İşletmenin temettü duyurusu yapıldığında gerekli muhasebe kayıtlarını gerçekleştirdiği bilindiğine göre, Nisan ayındaki satış işlemine ilişkin yapılacak muhasebe kaydında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "645 Menkul Kıymet Satış Karları" hesabı 1.8001.800 TL alacaklandırılır.

Cevap

Satış kaydında "645 Menkul Kıymet Satış Karları" hesabı 1.8001.800 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
Satış işleminde bankaya giren tutar 28.80028.800 TL'dir. Bu tutar karşılığında işletmeden maliyet bedeli 24.00024.000 TL olan hisse senetleri (110) ve tahsil edilmeyi bekleyen 3.0003.000 TL değerindeki temettü kuponları (108) çıkmıştır. Satış bedeli ile bu iki varlığın toplamı (27.00027.000 TL) arasındaki 1.8001.800 TL tutarındaki fark, kâr olarak '645 Menkul Kıymet Satış Karları' hesabına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Satılan hisse senetlerinin maliyet bedelini hesapla.
600 adet×40 TL=24.000 TL600 \text{ adet} \times 40 \text{ TL} = 24.000 \text{ TL}
Varlıkların çıkış kaydı kayıtlı maliyet bedeli üzerinden yapılır.
2
Duyurusu yapılmış olan temettü alacak hakkını hesapla.
600 adet×5 TL=3.000 TL600 \text{ adet} \times 5 \text{ TL} = 3.000 \text{ TL}
Hisseler temettü kuponları üzerinde satıldığı için bu alacak hakkı da devredilmiş olur.
3
Toplam satış bedelini hesapla.
600 adet×48 TL=28.800 TL600 \text{ adet} \times 48 \text{ TL} = 28.800 \text{ TL}
Kasaya veya bankaya girecek toplam nakit tutarı belirlenir.
4
Menkul kıymet satış kârını tespit et.
28.800−(24.000+3.000)=1.800 TL28.800 - (24.000 + 3.000) = 1.800 \text{ TL}
Satış bedeli ile elden çıkarılan unsurların toplam değeri arasındaki olumlu fark kârdır.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymetlerde Temettü Kuponu Dahil Satış İşlemleri

İpuçları

1
Temettü duyurusu yapıldığında bu tutarın hangi hesaplarda izlendiğini hatırlayın.
2
Satış kuponlar üzerinde gerçekleştiği için hem hisse senedinin kendisini hem de temettü alacak hakkını işletmeden çıkarmalısınız.
3
Satış kârı = Satış Bedeli - (Hisse Senedi Maliyeti + Temettü Alacak Hakkı) formülünü uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Temettü kuponları ayrıldıktan sonra yapılan satış işlemlerini de inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 398Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, '101 Alınan Çekler' hesabında kayıtlı olan 45.00045.000 TL tutarındaki bir çekin vade tarihinin 20.03.202620.03 .2026 olduğu tespit edilmiştir. Muhasebenin 'Özün Önceliği' kavramı gereği yapılması gereken dönem sonu sınıflandırma işlemi sonucunda, işletmenin bilançosunda yer alan 'Hazır Değerler' ve 'Ticari Alacaklar' grup toplamları nasıl etkilenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hazır Değerler grubu 45.00045.000 TL azalır, Ticari Alacaklar grubu 45.00045.000 TL artar.

Cevap

Hazır Değerler grubunun 45.00045.000 TL azalması ve Ticari Alacaklar grubunun 45.00045.000 TL artması gerekmektedir.
Doğru yanıt olan seçenek, muhasebenin temel kavramlarından biri olan 'Özün Önceliği' ilkesini tam olarak yansıtmaktadır. İleri vadeli çeklerin dönem sonunda '101 Alınan Çekler' hesabından çıkarılıp '121 Alacak Senetleri' hesabına devredilmesi, aktif toplamını değiştirmez ancak grup toplamlarında bir değişim yaratır. Hazır Değerler (10 grubu) 45.00045.000 TL azalırken, Ticari Alacaklar (12 grubu) 45.00045.000 TL artış gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Çekin vade tarihini analiz etmek
Çekin vadesi (20.03.202620.03 .2026) bilanço tarihinden sonradır, dolayısıyla 'ileri vadeli çek' niteliğindedir.
Dönem sonu envanterinde varlıkların likidite durumuna göre sınıflandırılması gerekir.
2
Özün Önceliği kavramını uygulamak
İleri vadeli çekler, yasal olarak görüldüğünde ödense de, ekonomik özü itibarıyla 'Alacak Senedi' kabul edilir.
Muhasebe kayıtlarının finansal gerçeği yansıtması için hukuki biçimden ziyade ekonomik öz esas alınır.
3
Sınıflandırma kaydını yapmak
101 Alınan Çekler hesabı alacaklandırılarak kapatılır, 121 Alacak Senetleri hesabı borçlandırılır.
Bu kayıtla Hazır Değerler (10 grubu) azalırken, Ticari Alacaklar (12 grubu) aynı tutarda artar.

Anahtar Kavram

Özün Önceliği Kavramı ve İleri Vadeli Çeklerin Sınıflandırılması

İpuçları

1
Çekin vade tarihine dikkat edin; dönem sonundan sonraki bir tarih likidite sınıflandırmasını etkiler mi?
2
İleri vadeli bir çekin özü itibarıyla ne tür bir finansal araç olduğunu ve hangi bilanço grubuna daha uygun olduğunu düşünün.
3
Bu işlem 101 Alınan Çekler hesabının alacaklandırılıp, 121 Alacak Senetleri hesabının borçlandırılmasını gerektirir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla '103 Verilen Çekler' hesabındaki ileri vadeli çeklerin '321 Borç Senetleri' hesabına aktarılmasının Pasif gruplar üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 399Soru →

İşletme, personeli adına 1.2001.200 TL tutarındaki bir trafik cezasını banka hesabı aracılığıyla ödemiş ve bu tutarın personelin takip eden ayki maaşından kesilmesine karar vermiştir. Yapılacak muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 135 Personelden Alacaklar

Cevap

İşletmenin personelden olan ticari olmayan alacağı için '135 Personelden Alacaklar' hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletmenin ana faaliyet konusu dışında kalan ve personelden tahsil edilecek olan alacaklar '135 Personelden Alacaklar' hesabında izlenir. Soruda belirtilen trafik cezasının personel adına ödenmesi ve maaştan kesilecek olması, işletme için bir alacak doğurur. Bu alacak ticari bir işlemden kaynaklanmadığı için 'Diğer Alacaklar' grubundaki ilgili hesap borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın niteliğini analiz etme
Alacak, mal/hizmet satışından (ticari) değil, bir personelin borcunun üstlenilmesinden (diğer) kaynaklanmaktadır.
Ticari olan ve olmayan alacakların farklı hesap gruplarında izlenmesi gerekir.
2
İlgili hesap grubunu ve hesabı belirleme
13 Diğer Alacaklar grubu altındaki '135 Personelden Alacaklar' hesabı seçilir.
Personelden olan senetli veya senetsiz her türlü ticari olmayan alacak bu hesapta takip edilir.
3
Muhasebe kaydının yönünü belirleme
Aktif karakterli bir hesap olan 135 Personelden Alacaklar hesabına borç kaydı yapılır.
Alacağın doğması işletmenin varlıklarında bir artış anlamına gelir ve aktif hesaplardaki artışlar borca yazılır.

Anahtar Kavram

Ticari Olmayan Alacakların Sınıflandırılması

İpuçları

1
İşlemin bir mal satışı mı yoksa ana faaliyet dışı bir durum mu olduğunu düşünün.
2
Personelden olan alacaklar için Tekdüzen Hesap Planı'nda özel bir hesap tanımlanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Bu alacak senede bağlanmış olsaydı hangi hesap kullanılırdı? (Cevap: Yine 135 Personelden Alacaklar kullanılır, çünkü 13 grubundaki hesaplar senetli/senetsiz ayrımı yapmadan alacağın niteliğine göre kullanılır.)
Tahmini Süre:45s
Soru 400Soru →

İşletme, ana faaliyeti konusu olmayan bir maddi duran varlık satışı sonucunda 60.00060.000 TL tutarında senetli bir alacak elde etmiştir. Söz konusu senedin vadesi dönem sonunu aştığı için işletme tarafından reeskont hesaplanmasına karar verilmiştir.

Buna göre, dönem sonunda yapılacak reeskont kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 137 Diğer Alacaklar Reeskontu (-)

Cevap

Dönem sonunda yapılacak reeskont kaydında alacaklandırılacak hesap 137 Diğer Alacaklar Reeskontu (-) hesabıdır.
İşletmenin ana faaliyeti dışında (örneğin duran varlık satışı, ortağa borç verme vb.) elde ettiği senetli alacaklar 13 grubunda izlenir. Bu senetlerin dönem sonunda reeskonta tabi tutulması durumunda, Tekdüzen Hesap Planı gereği '137 Diğer Alacaklar Reeskontu (-)' hesabı alacaklandırılır. Borç tarafında ise reeskont giderini temsilen '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabı yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın niteliğini belirle
Alacak, ana faaliyet dışı bir duran varlık satışından doğduğu için 'Ticari Alacak' değil, 'Diğer Alacak' (Grup 13) niteliğindedir.
Tekdüzen Hesap Planı'nda ticari işlemlerden doğanlar 12, ticari olmayanlar 13 grubunda izlenir.
2
Reeskont hesabını seç
Grup 13'teki alacaklar için düzenleyici hesap olarak '137 Diğer Alacaklar Reeskontu (-)' hesabı kullanılır.
Her grup kendi içindeki düzenleyici hesaplarla (122 vs 137) takip edilmelidir.
3
Muhasebe kaydını oluştur
Borç: 657 Reeskont Faiz Giderleri, Alacak: 137 Diğer Alacaklar Reeskontu (-)
Vadesi gelmemiş senetli alacakların bugünkü değerine indirgenmesi bir gider unsuru olup, düzenleyici hesap alacak bakiyesi vererek aktifi azaltır.

Anahtar Kavram

Ticari Olmayan Alacaklarda Reeskont İşlemi

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen ticari olmayan alacaklar için hangi karşılık hesabının (139) kullanılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 20 / 34Sonraki
Dönen Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 20 | Examkin