Envanter ve Değerleme İşlemleri Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 6

Soru 101Soru →

Tekdüzen Hesap Planı'na göre $7/A$ seçeneğini uygulayan bir işletmede, dönem sonunda genel yönetim giderlerinin gelir tablosu hesaplarına aktarılmasına yönelik yapılan muhasebe kaydında alacaklandırılan hesap aşağıdakilerden hangisidir?

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

632

Genel Yönetim Giderleri

770

Genel Yönetim Giderleri

761

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı

690

Dönem Kârı veya Zararı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $771$ Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

Cevap

Dönem sonunda genel yönetim giderlerinin gelir tablosuna aktarılması kaydında alacaklandırılan hesap

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı'dır.

Genel yönetim giderlerinin (

770

) dönem sonunda gelir tablosundaki karşılığı olan

632

Genel Yönetim Giderleri hesabına aktarılabilmesi için

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı'nın alacaklandırılması gerekir. Bu işlem sonucunda gider unsuru maliyet muhasebesinden finansal muhasebe (gelir tablosu) sonuçlarına taşınmış olur.

Adım Adım Çözüm

1

İlgili gider türü için kullanılacak yansıtma hesabını belirlemek

770

Genel Yönetim Giderleri hesabı için yansıtma hesabı

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı'dır.

Maliyet hesaplarının sonuç hesaplarına aktarımı yansıtma hesapları üzerinden yapılır.

2

Gelir tablosuna aktarım kaydını oluşturmak

632

Genel Yönetim Giderleri Hesabı (Borçlu) /

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı (Alacaklı)

Giderin gelir tablosuna yansıması için sonuç hesabı borçlandırılırken, yansıtma hesabı alacaklandırılarak süreç tamamlanır.

Anahtar Kavram

Yansıtma Hesapları Aracılığıyla Gider Devri

İpuçları

1

Gider hesaplarının sonuç hesaplarına aktarımında her zaman bir 'yansıtma' hesabı kullanılır.

2

Genel yönetim giderleri için kullanılan hesap kodu

77

ile başlar.

3

Aktarım kaydında gelir tablosu hesabı borçlandırılırken, ilgili yansıtma hesabı alacaklandırılır.

Daha Fazla Pratik

Yansıtma hesabı ile ana gider hesabının karşılıklı kapatılması kaydını (771 Borçlu / 770 Alacaklı) inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 102Soru →

Tekdüzen Hesap Planı ( $7/A$ seçeneği) çerçevesinde, dönem sonunda giderlerin sonuç hesaplarına devri aşamasında " $770$ Genel Yönetim Giderleri" hesabında toplanan tutarların ilgili gelir tablosu hesabına aktarılmasını sağlayan yansıtma kaydında alacaklandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

632 Genel Yönetim Giderleri

770 Genel Yönetim Giderleri

690 Dönem Karı veya Zararı

761 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

Cevap

Dönem sonunda 770 numaralı hesabın yansıtılması için 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı alacaklandırılır.

Doğru cevap olan Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı, 7/A seçeneğinde maliyet hesaplarındaki tutarların gelir tablosuna taşınması sürecinde kullanılan düzenleyici/aktarıcı hesaptır. Yapılan yansıtma kaydında 632 Genel Yönetim Giderleri hesabı borçlandırılırken, 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Giderin aktarılacağı gelir tablosu hesabını belirleyin.

770 Genel Yönetim Giderleri hesabının karşılığı 632 Genel Yönetim Giderleri hesabıdır.

7/A seçeneğinde fonksiyonel gider dağılımı esastır.

2

Yansıtma mekanizmasını uygulayın.

Gideri sonuç hesabına (632) borç kaydederken, köprü vazifesi gören yansıtma hesabını (771) alacaklandırın.

Maliyet hesaplarının doğrudan gelir tablosuna aktarılması yansıtma hesapları aracılığıyla yapılır.

Anahtar Kavram

7/A seçeneğinde giderlerin sonuç hesaplarına (632 vb.) yansıtma hesapları (771 vb.) kullanılarak aktarılması kuralı.

Daha Fazla Pratik

771 ve 770 hesaplarının birbirine mahsup edilerek kapatılması kaydını inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 103Soru →

İşletme, ticari faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan $15.000$ TL tutarındaki senetli alacağını vadesinde tahsil edememiş ve borçlu hakkında yasal takip süreci başlatmıştır. Teminatı bulunmayan bu alacak için dönem sonunda ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılmasına karar verilmiştir.

Buna göre, karşılık ayrılmasına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

654 Karşılık Giderleri

129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)

128 Şüpheli Ticari Alacaklar

681 Önceki Dönem Gider ve Zararları

689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri

Cevap

Şüpheli hale gelen ticari alacaklar için karşılık ayrıldığında, ihtiyatlılık kavramı gereği oluşan gider tutarı '654 Karşılık Giderleri' hesabının borcuna kaydedilir.

Ticari alacakların envanteri sırasında şüpheli hale gelen alacaklar için ayrılan karşılıklar, işletmenin cari dönem gideri olarak '654 Karşılık Giderleri' hesabının borç tarafına kaydedilir. Bu işlem ihtiyatlılık kavramının bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1

Alacağın Şüpheli Hale Getirilmesi

128 Şüpheli Ticari Alacaklar (B) / 121 Alacak Senetleri (A)

Vadesi geçen ve yasal takibe başlanan alacak, normal alacak hesaplarından çıkarılarak '128 Şüpheli Ticari Alacaklar' hesabına aktarılır.

2

Karşılık Ayırma Kaydının Yapılması

654 Karşılık Giderleri (B) / 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (A)

İhtiyatlılık kavramı gereği, muhtemel bir tahsilat zararı için gider yazılarak karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacaklar ve Karşılık Ayrılması

Soru 104Soru →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli envanter işlemleri sırasında, cüzdanında bulunan ticari bir alacak senedinin nominal değerinin $121.200$ TL olduğu ve vadesine 30 gün kaldığı tespit edilmiştir. T.C. Merkez Bankası iskonto faiz oranı $\%12$ olduğuna göre, Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri çerçevesinde dönem sonunda yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 1.200 (Borç) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU 1.200 (Alacak)

657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 1.212 (Borç) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU 1.212 (Alacak)

122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU 1.200 (Borç) / 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 1.200 (Alacak)

322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU 1.200 (Borç) / 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 1.200 (Alacak)

657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 1.200 (Borç) / 121 ALACAK SENETLERİ 1.200 (Alacak)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 1.200 (Borç) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU 1.200 (Alacak)

Cevap

Dönem sonunda reeskont tutarı iç iskonto formülü ile

1.200

TL olarak hesaplanmalı ve Reeskont Faiz Giderleri borçlandırılırken, Alacak Senetleri Reeskontu hesabı alacaklandırılmalıdır.

Verilen bilgilere göre iç iskonto formülü uygulandığında reeskont tutarı

1.200

TL bulunmaktadır. Alacak senetlerinin dönem sonunda reeskonta tabi tutulması, '122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)' düzenleyici hesabının alacaklandırılmasını ve karşılığında '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabının borçlandırılmasını gerektirir. Bu işlem İhtiyatlılık ve Dönemsellik kavramlarının bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1

İç iskonto formülünü kullanarak reeskont tutarını hesaplayın.

F = \frac{121.200 \times 12 \times 30}{36000 + (12 \times 30)} = \frac{43.632.000}{36.360} = 1.200

TL

VUK'a göre reeskont hesaplamalarında iç iskonto metodu zorunludur.

2

Alacak senetleri için dönem sonu değerleme kaydını belirleyin.

657 Reeskont Faiz Giderleri (Borç) / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (Alacak)

Alacak senetlerinin öz değerine indirgenmesi işletme için bir dönem sonu gideridir (İhtiyatlılık kavramı).

Anahtar Kavram

Reeskont işlemi, senetli alacak ve borçların dönem sonundaki peşin değerlerine indirgenmesi işlemidir. Alacak senetleri için yapılan reeskont, dönem kârını azaltan bir gider kaydı gerektirir.

Daha Fazla Pratik

Borç senetleri reeskontunun bilanço ve gelir tablosu üzerindeki etkilerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 105Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında ticari faaliyetlerinden kaynaklanan "321 Borç Senetleri" hesabının alacak kalanı $102.000$ TL'dir. Envanter çalışmaları sırasında bu senetlerin vadesine ortalama $40$ gün kaldığı ve reeskont işlemlerinde $\%18$ faiz oranının uygulanacağı belirlenmiştir. Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken reeskont kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

322 Borç Senetleri Reeskontu

2.000

(Borç) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri

2.000

(Alacak)

322 Borç Senetleri Reeskontu

2.040

(Borç) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri

2.040

(Alacak)

122 Alacak Senetleri Reeskontu

2.000

(Borç) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri

2.000

(Alacak)

657 Reeskont Faiz Giderleri

2.000

(Borç) / 322 Borç Senetleri Reeskontu

2.000

(Alacak)

321 Borç Senetleri

2.000

(Borç) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri

2.000

(Alacak)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 Borç Senetleri Reeskontu $2.000$ (Borç) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri $2.000$ (Alacak)

Cevap

İşletme, iç iskonto formülüyle hesapladığı

2.000

TL tutarındaki tutarı "322 Borç Senetleri Reeskontu" hesabının borcuna ve "647 Reeskont Faiz Gelirleri" hesabının alacağına kaydetmelidir.

Vergi Usul Kanunu'na göre reeskont tutarı iç iskonto formülüyle hesaplanmalıdır. Yapılan hesaplamada

102.000 \times 18 \times 40 / (36000 + 720) = 2.000

TL sonucuna ulaşılır. Borç senetlerinin reeskontu, borcun vadesine kadar geçecek süredeki faiz yükünden kurtulmayı ifade ettiği için gelir niteliğindedir. Bu nedenle "322 Borç Senetleri Reeskontu" hesabı borçlandırılırken "647 Reeskont Faiz Gelirleri" hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

İç iskonto formülünü kullanarak reeskont tutarını hesaplayınız.

F = \frac{102.000 \times 18 \times 40}{36000 + (18 \times 40)} = \frac{73.440.000}{36.720} = 2.000

TL

VUK uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto metodunun kullanılması zorunludur.

2

Borç senetleri reeskontunun muhasebe mantığını belirleyiniz.

Borç Senetleri Reeskontu bir gelir unsurudur (647) ve bilançoda borç senetlerinin değerini düşürür (322).

Borçların dönem sonundaki peşin değerine indirgenmesi işletme için bir tasarruf ve dolayısıyla gelir niteliğindedir.

3

Yevmiye kaydını oluşturunuz.

322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı borçlandırılır, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı alacaklandırılır.

322 hesabı pasifi düzenleyen aktif karakterli bir hesap olduğu için artışlar borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Borç Senetleri Reeskontu

Daha Fazla Pratik

Bu işlemin ardından 01.01.2026 tarihinde yapılması gereken ters kayıt işlemini ve bu kaydın 2026 yılı kârı üzerindeki etkisini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 106Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapılan envanter çalışmaları sonucunda, aktifinde kayıtlı olan ticari alacak senetleri için $1.000$ TL reeskont hesaplanmıştır. Dönemsellik kavramı gereği yapılan bu işlemin muhasebe kaydında alacaklandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)

657 Reeskont Faiz Giderleri

121 Alacak Senetleri

647 Reeskont Faiz Gelirleri

322 Borç Senetleri Reeskontu (-)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)

Cevap

Alacaklandırılması gereken hesap '122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)' hesabıdır.

Dönem sonunda alacak senetlerinin tasarruf değerine (bugünkü değerine) indirgenmesi için hesaplanan tutar, bir gider olarak kaydedilir. Bu işlemde gider niteliğindeki tutar '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabının borcuna yazılırken, bu giderin karşılığı olan ve bilançonun aktifinde yer alan alacak senetlerinin değerini azaltan '122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemin türü belirlenir.

İşlem, dönem sonu alacak senetleri reeskont kaydıdır.

Soruda ticari alacak senetleri için hesaplanan reeskontun muhasebeleştirilmesi sorulmaktadır.

2

Kullanılacak hesaplar ve çalışma yönleri tespit edilir.

Gider olarak '657 Reeskont Faiz Giderleri' (Borç), düzenleyici hesap olarak '122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)' (Alacak) kullanılır.

Muhasebenin temel kavramlarından ihtiyatlılık ve dönemsellik gereği, gelecekteki bir giderin bugünden tanınması gerekir.

3

Kayıt düzeni oluşturulur.

657 Reeskont Faiz Giderleri Hesabı borçlandırılırken, 122 Alacak Senetleri Reeskontu Hesabı alacaklandırılır.

Aktifi düzenleyen eksi (-) karakterli hesapların ilk kaydı her zaman alacak tarafına yapılır.

Anahtar Kavram

Alacak Senetleri Reeskontu Muhasebe Kaydı

İpuçları

1

Alacak senetleri reeskontu yapıldığında aktifte bir azalma (veya aktifi düzenleyen bir hesapta artış) meydana gelir.

2

Düzenleyici (eksi karakterli) aktif hesaplar, pasif karakterli hesaplar gibi çalışır; yani ilk kayıtları alacak tarafına yapılır.

Daha Fazla Pratik

Borç senetleri reeskontunda hangi hesabın borçlandırıldığını inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 107Soru →

Kamer İşletmesi'nin $2026$ yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, stoklarda bulunan ve maliyet bedeli $180.000$ TL olan bir grup ticari malın modasının geçtiği ve piyasa değerinin önemli ölçüde düştüğü belirlenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, bu malların piyasa satış fiyatının $140.000$ TL olduğu, ancak satışın gerçekleşebilmesi için $10.000$ TL tutarında ek bir pazarlama ve ambalajlama giderine katlanılacağı tahmin edilmektedir. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği bu mallar için değer düşüklüğü karşılığı ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, işletmenin dönem sonunda ayırması gereken "Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

40.000

50.000

130.000

10.000

150.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $50.000$

Cevap

Doğru cevap

50.000

TL tutarındaki seçenektir.

Muhasebe ilkeleri ve ihtiyatlılık kavramı gereği, stokların değeri maliyet bedelinin altına düştüğünde aradaki fark için karşılık ayrılır. Burada net gerçekleşebilir değer, piyasa satış fiyatı olan

140.000

TL'den tahmini satış giderleri olan

10.000

TL çıkarılarak

130.000

TL olarak bulunur. Maliyet bedeli (

180.000

TL) ile bu değer arasındaki

50.000

TL'lik fark, ayrılması gereken stok değer düşüklüğü karşılığını temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1

Net gerçekleşebilir değerin hesaplanması

140.000 - 10.000 = 130.000

TL

Stok değerlemesinde piyasa değeri, satış fiyatından tahmini satış giderleri düşülerek elde edilen net gerçekleşebilir değer üzerinden dikkate alınır.

2

Karşılık tutarının belirlenmesi

180.000 - 130.000 = 50.000

TL

Maliyet bedeli (

180.000

), net gerçekleşebilir değerin (

130.000

) üzerinde olduğu için aradaki fark kadar karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Maliyet ile Net Gerçekleşebilir Değer Karşılaştırması)

İpuçları

1

Stok değerlemesinde maliyet bedeli ile piyasa değerini karşılaştırırken 'Net Gerçekleşebilir Değer' kavramını kullanmalısınız.

2

Net gerçekleşebilir değeri bulmak için piyasa satış fiyatından tahmini satış giderlerini çıkarmayı unutmayın.

3

Karşılık tutarı, maliyet bedeli (

180.000

) ile hesapladığınız net gerçekleşebilir değer arasındaki farktır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrıldıktan sonraki dönemde malların tamamının maliyet bedeline satılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 108Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihinde hazır değerler kalemlerine ilişkin mizan bilgileri ve yapılan envanter çalışmaları sonucunda şu veriler elde edilmiştir:

Hesap Adı	Mizan Borç Kalanı	Envanter Bilgisi
$100$ Kasa	$162.000$ TL	$5.000$ ABD Doları ($)
$101$ Alınan Çekler	$68.000$ TL	$2.000$ Avro (€)
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$93.000$ TL (Alacak)	$3.000$ ABD Doları ($)

Değerleme Bilgileri:
- $31.12 .2025$ tarihindeki dönem sonu kurları: $1$ $=$ 32,50 $TL ve$ 1 $€ =$ 35,20 $TL'dir. -$ 101 $Alınan Çekler hesabındaki tutar,$ 1 $€ =$ 34,00 $TL kuruyla kaydedilmiştir. -$ 103 $Verilen Çekler hesabındaki tutar, keşide tarihinde$ 1 = $31,00$ TL kuruyla kaydedilmiştir.

Envanter Tespiti: Kasa sayımındaki farkın $200$ $'lık kısmının bir satıcıya yapılan borç ödemesinin kayda alınmamasından kaynaklandığı (Ödeme tarihindeki kur:$ 1 = $32,00$ TL), kalan farkın ise tamamen kur değişiminden ileri geldiği saptanmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapacağı değerleme ve düzeltme kayıtları sonucunda "646 Kambiyo Karları" hesabının alacağına kaydedilecek toplam tutar kaç TL'dir?

9.300

TL

4.800

TL

13.800

TL

2.900

TL

9.400

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $9.300$ TL

Cevap

İşletmenin kambiyo karları hesabına kaydedeceği toplam tutar

9.300

TL'dir.

İşletme öncelikle unutulan satıcı ödemesini işlem tarihindeki kur (

32,00

TL) üzerinden kaydederek kasa bakiyesini fiili mevcudu karşılayacak olan

155.600

TL'ye çekmelidir. Ardından

5.000

USD mevcudun

32,50

TL kurundan değeri olan

162.500

TL ile bu bakiye arasındaki

6.900

TL olumlu fark kâr olarak kaydedilir. Alınan çeklerdeki

1,20

TL'lik kur artışı da

2.400

TL kâr yaratır. Toplamda

9.300

TL kambiyo karı oluşur. Verilen çeklerdeki

4.500

TL'lik artış ise bir kambiyo zararıdır ve kambiyo karları hesabına dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1

Kayda alınmayan satıcı ödemesini düzeltmek.

200 \text{ USD} \times 32,00 \text{ TL} = 6.400

TL tutarında ödeme kaydı yapılır (

320

Borç /

100

Alacak). Kasa hesabının yeni mizan borç kalanı

162.000 - 6.400 = 155.600

TL olur.

Değerleme öncesinde kasa hesabının fiili dolar mevcudunu (

5.000

USD) temsil edecek TL karşılığının doğru saptanması gerekir.

2

Kasa hesabını dönem sonu kuruyla değerlemek.

5.000 \text{ USD} \times 32,50 \text{ TL} = 162.500

TL fiili değer. Kur farkı:

162.500 - 155.600 = 6.900

TL kambiyo karı.

Yabancı paralı mevcutların dönem sonu kurlarıyla değerlenmesi sonucu oluşan olumlu farklar kâr olarak kaydedilir.

3

Alınan Çekler hesabını değerlemek.

2.000 \text{ EUR} \times (35,20 - 34,00) = 2.400

TL kambiyo karı.

Dövizli çeklerin kayıtlı değeri ile dönem sonu rayici arasındaki artış işletme için kârdır.

4

Verilen Çekler hesabını değerlemek ve 646 hesabına etkisini belirlemek.

3.000 \text{ USD} \times (32,50 - 31,00) = 4.500

TL değer artışı. Bu tutar bir borç artışı olduğu için "656 Kambiyo Zararları" hesabına kaydedilir.

103 hesabı pasif karakterli olduğu için kur artışı işletme için bir kambiyo zararı oluşturur ve 646 hesabının alacağına değil, 656 hesabının borcuna kaydedilir.

5

Toplam kambiyo karını hesaplamak.

6.900 \text{ TL (Kasa)} + 2.400 \text{ TL (Çek)} = 9.300

TL.

Yalnızca 646 Kambiyo Karları hesabının alacağına kaydedilecek olumlu farklar toplanır.

Anahtar Kavram

Yabancı para cinsinden hazır değerlerin dönem sonu değerlemesi ve envanter düzeltmeleri.

Tahmini Süre:3m 30s

Soru 109Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizan ve envanter çalışmaları sonucunda ticari senetlerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Senet Türü	Nominal Değer (TL)	Vadeye Kalan Gün	Faiz Oranı
Ticari Alacak Senetleri	$121.200$	$30$	$\%12$
Hatır Alacak Senetleri	$40.400$	$30$	$\%12$
Ticari Borç Senetleri	$242.400$	$30$	$\%12$

İşletme, dönem sonunda ticari alacak senetleri için reeskont hesaplama kararı almıştır. T.C. Merkez Bankası reeskont faiz oranı $\%12$ olduğuna ve Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre iç iskonto yöntemi uygulandığına göre, bu işlemlerin işletmenin dönem net karı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

1.200

TL artış

1.212

TL artış

800

TL artış

1.200

TL azalış

2.400

TL artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.200$ TL artış

Cevap

İşletmenin dönem net karı üzerinde

1.200

TL tutarında bir artış meydana gelir.

İşletme alacak senetlerine reeskont ayırdığında, VUK uyarınca borç senetlerine de reeskont ayırmak zorundadır. İç iskonto formülü olan

D = \frac{A \cdot n \cdot r}{360 + (n \cdot r)}

kullanılarak yapılan hesaplamada, ticari alacak senetleri için

1.200

TL reeskont faiz gideri (

657

), ticari borç senetleri için ise

2.400

TL reeskont faiz geliri (

647

) tahakkuk eder. Bu iki tutar arasındaki fark, dönem karını net

1.200

TL artırır. Hatır senetleri ise ticari bir işlem sonucu doğmadığı için hesaplamaya dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1

Reeskonta tabi olacak senetlerin belirlenmesi

Sadece 'Ticari Alacak Senetleri' (

121.200

TL) ve 'Ticari Borç Senetleri' (

242.400

TL) dikkate alınır.

VUK'a göre hatır senetleri gibi ticari nitelik taşımayan senetler reeskonta tabi tutulamaz.

2

Alacak senetleri reeskont tutarının iç iskonto ile hesaplanması

F = \frac{121.200 \times 30 \times 0,12}{360 + (30 \times 0,12)} = 1.200

TL

VUK gereği reeskont hesaplamalarında iç iskonto yöntemi kullanılmalıdır.

3

Borç senetleri reeskont tutarının hesaplanması

F = \frac{242.400 \times 30 \times 0,12}{360 + (30 \times 0,12)} = 2.400

TL

VUK'a göre alacak senetlerini reeskonta tabi tutan işletmeler, borç senetlerini de reeskonta tabi tutmak zorundadır.

4

Net kar etkisinin belirlenmesi

2.400

TL (Gelir) -

1.200

TL (Gider) =

1.200

TL Net Kar Artışı

Alacak senedi reeskontu gider (657), borç senedi reeskontu ise gelir (647) niteliğindedir.

Anahtar Kavram

VUK Reeskont Uygulama Esasları ve İç İskonto Hesaplaması

İpuçları

1

VUK'a göre hangi senetlerin reeskonta tabi tutulabileceğini ve iç iskonto formülünü hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Reeskont iptal kayıtlarının bir sonraki dönem başında nasıl yapılacağını ve dönem net karını nasıl etkileyeceğini inceleyin.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 110Soru →

$7/A$ seçeneğine göre maliyet hesaplarını izleyen bir işletmenin dönem sonu geçici mizanında " $770$ Genel Yönetim Giderleri" hesabının borç kalanı $500.000$ TL ve " $180$ Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabının borç kalanı $40.000$ TL'dir. Envanter işlemleri ve dönem sonu değerleme çalışmaları sırasında şu bilgiler elde edilmiştir:

- $180$ Gelecek Aylara Ait Giderler hesabında yer alan tutarın $3/4$ ’ünün bu döneme ait olduğu ve henüz ilgili gider hesabına aktarılmadığı saptanmıştır.
- Henüz faturası gelmemiş ancak tahakkuk etmiş $15.000$ TL tutarında bir genel yönetim giderinin kayıtlara alınmadığı tespit edilmiştir.
- $770$ nolu hesabın mizan bakiyesi içerisinde yer alan $60.000$ TL'lik kısmın gelecek yıla ait olduğu belirlenmiştir.
- Döneme ait genel yönetim giderlerinin $10.000$ TL'lik kısmının kanunen kabul edilmeyen gider ( $KKEG$ ) niteliğinde olduğu saptanmıştır.

İşletme dönem sonunda giderlerin sonuç hesaplarına aktarılmasında yansıtma hesaplarını kullandığına göre; giderlerin yansıtılması ve maliyet hesaplarının kapatılması süreci kapsamında, " $771$ Genel Yönetim Giderleri Yansıtma" hesabının " $770$ Genel Yönetim Giderleri" hesabı ile karşılaştırılarak kapatılmasına ilişkin yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

485.000

TL

770

Genel Yönetim Giderleri Hesabı

485.000

TL

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

475.000

TL

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

500.000

TL

632

Genel Yönetim Giderleri Hesabı

485.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $771$ Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı $485.000$ TL

Cevap

Giderlerin yansıtılması ve kapatılması sürecinde, düzeltilmiş dönem gideri tutarı olan

485.000

TL üzerinden "

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma" hesabı borçlandırılarak kapatılır.

İşletmenin dönem sonu envanter verilerine göre; mizan bakiyesi olan

500.000

TL'ye, önceki dönemlerden devreden ve bu yıla ait olan

30.000

TL (

40.000 \times 3/4

) ile henüz kaydedilmemiş

15.000

TL'lik tahakkuk eklenir; gelecek yıla sarkan

60.000

TL ise çıkarılır. Böylece dönemin toplam genel yönetim gideri

485.000

TL olarak bulunur.

KKEG

tutarı bu hesaplamayı değiştirmez. Dönem sonunda

7/A

seçeneğinde maliyet hesaplarını kapatmak için yansıtma hesabı (

771

) borçlandırılırken, ana gider hesabı (

770

) alacaklandırılır. Bu nedenle doğru cevap, yansıtma hesabının borçlandırıldığı seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem giderine eklenecek tahakkuk ve geçmiş dönem paylarını hesapla

30.000

TL (

180

hesabın

3/4

'ü) +

15.000

TL (Yeni tahakkuk) =

45.000

TL eklenmelidir.

Dönemsellik kavramı gereği bu döneme ait olan ancak henüz gider yazılmamış tutarlar maliyete dahil edilir.

2

Gelecek döneme ait payı mizan bakiyesinden düş

500.000 - 60.000 = 440.000

TL.

Dönemsellik kavramı uyarınca gelecek yıla ait olan tutarlar dönem giderinden çıkarılmalıdır.

3

Net dönem giderini (Yansıtma tutarını) belirle

440.000 + 45.000 = 485.000

TL.

KKEG

niteliğindeki giderler ticari kârın tespiti için gider yazılmaya devam edildiğinden toplamdan düşülmez.

4

Maliyet hesaplarının yansıtma hesapları ile kapatılması kaydını oluştur

771

(Borç) /

770

(Alacak)

485.000

TL.

Yansıtma hesapları, ilgili maliyet hesaplarını kapatmak için ters kayıtla (borçlandırılarak) işleme alınır.

Anahtar Kavram

Giderlerin Yansıtılması ve Dönem Sonu Kapanış İşlemleri

İpuçları

1

Önce

770

nolu hesabın dönem sonundaki gerçek (düzeltilmiş) bakiyesini hesaplayın.

2

Gelecek aylara ait giderleri düşmeyi, döneme sarkan payları ve tahakkukları eklemeyi unutmayın.

KKEG

muhasebe giderini azaltmaz.

3

Yansıtma hesabı (

771

) dönem içinde alacaklı çalışır; kapatma kaydında ise borçlandırılarak sıfırlanır.

Daha Fazla Pratik

7/B

seçeneğinde giderlerin yansıtılması ve sonuç hesaplarına devri arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 111Soru →

Atlas İşletmesi, $2026$ yılı içerisinde maliyet bedeli $400.000$ TL olan ticari malları veresiye olarak satın almıştır. Alım işlemi sırasında malların işletmeye nakliyesi için $20.000$ TL ve sevkiyat sigortası için $10.000$ TL nakit olarak ödenmiştir. Ayrıca satın alınan malların bir kısmının beklenen standartları karşılamaması nedeniyle satıcı tarafından işletmeye $5.000$ TL tutarında alış iskontosu uygulanmıştır. $31.12.2026$ tarihindeki envanter sayımında malların tamamının mevcut olduğu görülmüş, ancak piyasa koşullarındaki değişim nedeniyle bu malların net gerçekleşebilir değerinin $380.000$ TL'ye düştüğü belirlenmiştir. İşletme stok değer düşüklükleri için karşılık ayırma yöntemini benimsediğine göre, dönem sonunda yapılması gereken muhasebe kaydında "654 Karşılık Giderleri" hesabına borç kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

45.000

TL

15.000

TL

50.000

TL

20.000

TL

0

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $45.000$ TL

Cevap

İşletmenin dönem sonunda ayırması gereken karşılık tutarı

45.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan tutar, stokun gerçek maliyet bedeli (

425.000

TL) ile dönem sonundaki net gerçekleşebilir değeri (

380.000

TL) arasındaki farkı temsil eder. Maliyet bedeli hesaplanırken fatura bedeline nakliye ve sigorta giderleri eklenmiş, yapılan iskonto ise düşülmüştür. Elde edilen maliyet bedeli piyasa değerinden yüksek olduğu için ihtiyatlılık kavramı gereği aradaki

45.000

TL'lik fark için karşılık ayrılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Stokların toplam maliyet bedelini hesaplayınız.

400.000

(Fatura) +

20.000

(Nakliye) +

10.000

(Sigorta) -

5.000

(İskonto) =

425.000

TL

Tekdüzen Hesap Planı ve VUK uyarınca, stokların maliyet bedeline alım ile ilgili nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler eklenir, alış iskontoları ise düşülür.

2

Maliyet bedeli ile net gerçekleşebilir değeri karşılaştırınız.

Maliyet:

425.000

TL > Net Gerçekleşebilir Değer:

380.000

TL

Stoklarda değer düşüklüğü olup olmadığını belirlemek için maliyet bedeli ile dönem sonu rayiç bedeli (veya net gerçekleşebilir değer) kıyaslanır.

3

Değer düşüklüğü karşılık tutarını belirleyiniz.

425.000 - 380.000 = 45.000

TL

İhtiyatlılık kavramı gereği, stokun maliyet bedeli piyasa değerinin altına düşerse aradaki fark kadar karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Değerleme Karşılığı

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü ayrılan stokların sonraki dönemde maliyet bedelinin altına, ancak önceki dönem ayrılan karşılıktan daha yüksek bir bedelle satılması durumunda yapılacak 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' kaydını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 112Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli kapanış bilançosunda "122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)" hesabı $4.500$ TL, "322 Borç Senetleri Reeskontu (-)" hesabı ise $3.200$ TL bakiye ile yer almaktadır. İşletmenin $31.12 .2026$ tarihinde yapılan envanter işlemlerinde senet portföyüne ilişkin aşağıdaki bilgiler tespit edilmiştir:

Senet Türü	Nominal Değer	Vadeye Kalan Gün
Alacak Senetleri	$186.000$ TL	$30$ gün
Borç Senetleri	$124.000$ TL	$60$ gün

İskonto oranı tüm senetler için yıllık $\%40$ olup, işletme Vergi Usul Kanunu (VUK) uyarınca iç iskonto yöntemi uygulamaktadır. Buna göre, yapılan reeskont işlemleri sonucunda işletmenin $2026$ yılı dönem net kârı üzerindeki toplam net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

3.050

TL artış

1.750

TL artış

450

TL azalış

3.350

TL artış

3.050

TL azalış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $3.050$ TL artış

Cevap

Dönem net kârı üzerindeki toplam net etki

3.050

TL artış yönündedir.

Dönem net kârı üzerindeki etki iki aşamada oluşur: Birincisi,

2025

yılından sarkan reeskontların

01.01.2026

tarihinde iptal edilmesidir. Bu aşamada

4.500

TL gelir (647) ve

3.200

TL gider (657) oluşur, net etki

+1.300

TL'dir. İkincisi,

31.12 .2026

tarihinde yeni senetler için reeskont ayrılmasıdır. İç iskonto formülüyle alacak senetleri için

6.000

TL gider (657), borç senetleri için

7.750

TL gelir (647) hesaplanır, buradaki net etki ise

+1.750

TL'dir. İki aşamanın toplamı (

1.300 + 1.750

) işletme kârını

3.050

TL artırır.

Adım Adım Çözüm

1

2025 yılından devreden reeskont tutarlarının iptal etkisini hesapla.

4.500

TL (Gelir) -

3.200

TL (Gider) =

1.300

TL (Artış)

Dönem başında 122 nolu hesap 647 Reeskont Faiz Gelirlerine, 322 nolu hesap ise 657 Reeskont Faiz Giderlerine aktarılarak kapatılır.

2

2026 dönem sonu Alacak Senetleri Reeskont tutarını hesapla.

F = (186.000 \times 40 \times 30) / (36.000 + (40 \times 30)) = 6.000

TL

VUK gereği iç iskonto formülü uygulanır. Bu tutar 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabına borç kaydedilir (Kârı azaltır).

3

2026 dönem sonu Borç Senetleri Reeskont tutarını hesapla.

F = (124.000 \times 40 \times 60) / (36.000 + (40 \times 60)) = 7.750

TL

Bu tutar 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabına alacak kaydedilir (Kârı artırır).

4

Dönem sonu kayıtlarının net etkisini ve genel toplamı bul.

+7.750

(Gelir)

- 6.000

(Gider) =

+1.750

TL. Toplam Etki:

1.300 + 1.750 = 3.050

TL

Dönem başı ve dönem sonu tüm reeskont hareketlerinin kâr/zarar üzerindeki toplam etkisi birleştirilir.

Anahtar Kavram

Reeskont İşlemlerinde Dönemsellik ve Net Kâr Etkisi

İpuçları

1

Reeskont işlemlerinde dönem başında önceki yıldan devreden tutarların mutlaka iptal edilmesi gerektiğini unutmayın.

2

İç iskonto formülünde payda kısmının

36.000 + (n \times t)

olduğunu hatırlayın ve alacak senedi reeskontunun bir gider unsuru olduğunu düşünün.

3

Dönem başı iptalinden gelen

+1.300

TL net gelir ile dönem sonu yeni reeskontlardan gelen

+1.750

TL net geliri toplayın.

Daha Fazla Pratik

Yabancı paralı senetlerde reeskont hesaplamadan önce kur değerlemesi yapılması gereken daha karmaşık senaryoları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 113Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında "321 Borç Senetleri" hesabının alacak kalanı $202.000$ TL'dir. Dönem sonu envanter çalışmalarında, bu senetlerin tamamının vadesine $36$ gün kaldığı ve reeskont hesaplamalarında yıllık $\%10$ faiz oranının esas alınacağı saptanmıştır.

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre yapılacak reeskont işlemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

"647 Reeskont Faiz Gelirleri" hesabına

2.000

TL alacak kaydı yapılır.

"657 Reeskont Faiz Giderleri" hesabına

2.000

TL borç kaydı yapılır.

"322 Borç Senetleri Reeskontu" hesabına

2.000

TL alacak kaydı yapılır.

Dış iskonto yöntemine göre

2.020

TL reeskont tutarı hesaplanır.

"122 Alacak Senetleri Reeskontu" hesabına

2.000

TL borç kaydı yapılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "647 Reeskont Faiz Gelirleri" hesabına $2.000$ TL alacak kaydı yapılır.

Cevap

"647 Reeskont Faiz Gelirleri" hesabına

2.000

TL alacak kaydı yapılmasına yönelik ifade doğrudur.

Vergi Usul Kanunu'na göre reeskont hesaplaması iç iskonto yöntemiyle yapılır. Yapılan hesaplama sonucunda bulunan

2.000

TL tutarındaki fark, borç senetlerinin değerini azaltarak işletme lehine bir durum yarattığı için "647 Reeskont Faiz Gelirleri" hesabının alacağına kaydedilerek gelire dönüştürülür.

Adım Adım Çözüm

1

VUK uyarınca iç iskonto formülünü kullanarak reeskont tutarını hesaplayınız.

F = \frac{A \times n \times t}{36000 + (n \times t)} = \frac{202.000 \times 36 \times 10}{36000 + (36 \times 10)} = \frac{72.720.000}{36.360} = 2.000

TL

VUK'a göre senetlerin dönem sonundaki değerini bulmak için iç iskonto yöntemi kullanılmalıdır.

2

Borç senetleri reeskontu için kullanılacak hesapları ve kayıt yönlerini belirleyiniz.

"322 Borç Senetleri Reeskontu (-)" hesabı borçlandırılır, "647 Reeskont Faiz Gelirleri" hesabı alacaklandırılır.

Borç senetlerinin reeskontu, senedin peşin değerini düşürürken işletme için bir tasarruf (gelir) sağlar.

Anahtar Kavram

Borç senetleri reeskontu işlemi, işletmenin dönem sonunda henüz vadesi gelmemiş borç senetlerinin nominal değerini peşin değerine indirgemesi işlemidir ve bu fark işletme için bir gelir (647) oluşturur.

İpuçları

1

Reeskont hesaplamasında VUK tarafından zorunlu kılınan formül iç iskonto formülüdür.

2

Borç senetlerinin vadeden önceki değerinin hesaplanması işletme için bir yükümlülük azalışı, yani bir gelirdir.

3

İç iskonto formülü şöyledir:

F = (Nominal Değer \times Gün \times Faiz) / (36000 + (Gün \times Faiz))

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle alacak senetleri reeskontu yapılsaydı, dönem karı üzerindeki etki nasıl değişirdi?

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 114Soru →

Maliyet hesaplarını $7/A$ grubunda takip eden bir işletmenin dönem sonu geçici mizanında '760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri' hesabının borç kalanı $85.000$ TL'dir. Yapılan envanter incelemesinde bu tutarın $15.000$ TL'lik kısmının gelecek faaliyet dönemine ait olduğu ve '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına aktarılması gerektiği saptanmıştır. Bu bilgilere göre, giderlerin gelir tablosu hesaplarına devredilmesi (yansıtılması) aşamasında '761 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı' ile ilgili yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?

85.000

TL tutarında alacaklandırılır

70.000

TL tutarında borçlandırılır

70.000

TL tutarında alacaklandırılır

15.000

TL tutarında alacaklandırılır

85.000

TL tutarında borçlandırılır

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $70.000$ TL tutarında alacaklandırılır

Cevap

Dönem sonu gider yansıtma aşamasında yansıtma hesabına

70.000

TL tutarında alacak kaydı yapılır.

Dönem sonu envanter işlemlerinde, öncelikle dönemsellik kavramı gereği '760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri' hesabındaki gelecek döneme ait paylar (

15.000

TL) ayıklanmalıdır. Bu işlemden sonra hesabın net bakiyesi olan

70.000

TL, sonuç hesaplarına aktarılmak üzere '761 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı'nın alacağına kaydedilir. Karşılığında ise gelir tablosu hesabı olan '631 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri' borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Dönemsellik ayarını yapma

Gelecek döneme ait

15.000

TL tutarındaki kısım '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına borç, '760' nolu hesaba alacak kaydedilir.

Giderlerin ilgili olduğu dönemde muhasebeleştirilmesi (Dönemsellik Kavramı) gereklidir.

2

Yansıtılacak tutarı hesaplama

85.000

TL (Brüt Gider) -

15.000

TL (Gelecek Dönem Payı) =

70.000

TL (Dönem Gideri).

Gelir tablosuna sadece cari döneme ait giderler yansıtılmalıdır.

3

Yansıtma kaydını gerçekleştirme

'631 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri' borçlandırılır (

70.000

TL); '761 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı' alacaklandırılır (

70.000

TL).

7/A seçeneğinde giderlerin sonuç hesaplarına aktarımı yansıtma hesapları üzerinden yapılır.

Anahtar Kavram

Gider Yansıtma Süreci ve Dönemsellik Kavramı

İpuçları

1

Mizan bakiyesinde gelecek döneme ait bir tutar olup olmadığını kontrol edin.

2

Cari dönem giderini bulmak için

85.000

TL'den gelecek döneme sarkan

15.000

TL'yi çıkarın.

3

Giderlerin yansıtılması kaydında 6 nolu hesap borçlu, 7x1 nolu yansıtma hesabı ise alacaklı tarafa yazılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi genel yönetim giderleri (770) ve gelecek yıllara ait giderler (280) ayrımı üzerinden yaparak pekiştirin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 115Soru →

Zümrüt İşletmesi, $2025$ yılı içerisinde yurt dışından $500.000$ TL bedelle ticari mal ithal etmiştir. Bu ithalat işlemi ile ilgili olarak işletme tarafından aşağıdaki harcamalar nakit olarak yapılmıştır:

Harcama Türü	Tutar
Nakliye Gideri	$15.000$ TL
Sigorta Gideri	$10.000$ TL
Gümrük Vergisi	$5.000$ TL
Katma Değer Vergisi ( $191$ İndirilecek KDV)	$90.000$ TL

$2025$ yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, söz konusu malların Net Gerçekleşebilir Değeri'nin $480.000$ TL olduğu tespit edilmiştir. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği bu değer düşüklüğü için karşılık ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, işletmenin yapması gereken karşılık ayırma kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

654 KARŞILIK GİDERLERİ

50.000

(Borç) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)

50.000

(Alacak)

654 KARŞILIK GİDERLERİ

140.000

(Borç) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)

140.000

(Alacak)

689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR

50.000

(Borç) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)

50.000

(Alacak)

158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)

50.000

(Borç) / 654 KARŞILIK GİDERLERİ

50.000

(Alacak)

654 KARŞILIK GİDERLERİ

20.000

(Borç) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-)

20.000

(Alacak)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 KARŞILIK GİDERLERİ $50.000$ (Borç) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) $50.000$ (Alacak)

Cevap

Stokların maliyet bedeli

530.000

TL (alış bedeli + nakliye + sigorta + gümrük) olarak hesaplanır ve net gerçekleşebilir değer (

480.000

TL) ile arasındaki

50.000

TL'lik fark için '654 Karşılık Giderleri' borçlu, '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' alacaklı olacak şekilde kayıt yapılır.

Doğru kayıt, stokların maliyet bedelinin (

530.000

TL) doğru belirlenmesine dayanır. Alış bedeline nakliye, sigorta ve gümrük vergisi eklenmiş, KDV ise hariç tutulmuştur. Bu maliyet ile piyasa değeri (

480.000

TL) arasındaki fark olan

50.000

TL, ihtiyatlılık kavramı uyarınca karşılık gideri olarak muhasebeleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Stok maliyet bedelinin hesaplanması

500.000 + 15.000 + 10.000 + 5.000 = 530.000

TL

Tekdüzen Hesap Planı ve VUK uyarınca stokların maliyetine; alış bedeli, nakliye, sigorta, gümrük vergisi gibi doğrudan ilgili giderler dahil edilir. İndirilecek KDV hariç tutulur.

2

Maliyet bedeli ile Net Gerçekleşebilir Değerin (NGD) karşılaştırılması

Maliyet (

530.000

TL) > NGD (

480.000

TL)

İhtiyatlılık kavramı gereği, stokların piyasa değeri maliyetin altına düşerse değer düşüklüğü farkı kadar karşılık ayrılmalıdır.

3

Ayrılacak karşılık tutarının bulunması

530.000 - 480.000 = 50.000

TL

Değer düşüklüğü tutarı, maliyet bedeli ile dönem sonundaki değer arasındaki olumsuz farktır.

4

Muhasebe kaydının oluşturulması

654 (B) / 158 (A)

Karşılık ayırma işlemi bir giderdir ve ihtiyatlılık gereği dönem giderlerine (654) yansıtılırken, ilgili varlığın değerini azaltmak üzere pasif karakterli düzenleyici hesap (158) alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Değerleme Karşılığı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 116Soru →

Umut İşletmesi, $2026$ yılı içerisinde ticari mal alımı için $100.000$ TL ödemiş, ayrıca bu malların işletmeye nakliyesi için $5.000$ TL ve sigortalanması için $2.000$ TL ek harcama yapmıştır. İşletme sürekli envanter yöntemini uygulamaktadır. Dönem sonunda yapılan fiziki sayımda stok mevcudu $102.000$ TL olarak tespit edilmiştir. Sayım noksanlığının nedeni dönem sonunda henüz belirlenememiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI

5.000

153 TİCARİ MALLAR

5.000

153 TİCARİ MALLAR

2.000

397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI

2.000

621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ

5.000

153 TİCARİ MALLAR

5.000

689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR

5.000

153 TİCARİ MALLAR

5.000

197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI

7.000

153 TİCARİ MALLAR

7.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI $5.000$
153 TİCARİ MALLAR $5.000$

Cevap

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları borçlu, 153 Ticari Mallar alacaklı şeklinde yapılan

5.000

TL tutarındaki kayıt doğrudur.

Doğru yanıt olan kayıtta, öncelikle malın maliyet bedeli (

100.000

TL alış +

5.000

TL nakliye +

2.000

TL sigorta =

107.000

TL) doğru hesaplanmıştır. Ardından defter değeri ile fiili sayım arasındaki

5.000

TL'lik fark, nedeni henüz araştırıldığı için '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabına borç, stoktaki fiziki azalışı yansıtmak üzere '153 Ticari Mallar' hesabına alacak kaydedilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Stokların toplam maliyet bedelini hesaplayınız.

100.000 + 5.000 + 2.000 = 107.000

TL

Muhasebe ilkeleri gereği alış bedeline ek olarak yapılan nakliye ve sigorta gibi giderler stok maliyetine eklenmelidir.

2

Defter değeri ile fiili sayım sonucunu karşılaştırınız.

107.000

(Kayıtlı) -

102.000

(Fiili) =

5.000

TL Noksanlık

Sürekli envanter yönteminde kayıtlar sürekli güncellendiği için aradaki fark noksanlık olarak tanımlanır.

3

Noksanlığın muhasebe kaydını yapınız.

197 Borçlu, 153 Alacaklı

Nedeni henüz belirlenmeyen sayım noksanları 197 noksanlıklar hesabında bekletilir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Bileşenleri ve Sürekli Envanterde Sayım Noksanlıkları

Soru 117Soru →

İşletme, $01.10.2025$ tarihinde yurt dışında kiraladığı bir depo için $5.000$ ABD Doları tutarında depozitoyu banka aracılığıyla ödemiştir. İşlem tarihindeki kur ve dönem sonu değerleme tarihindeki kur bilgileri aşağıdaki gibidir:

Tarih	İşlem	Kur ($1\$)
$01.10.2025$	Depozito Ödemesi	$30,00$ TL
$31.12.2025$	Dönem Sonu Değerleme	$32,50$ TL

Buna göre, $31.12 .2025$ tarihinde yapılması gereken envanter kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

"

126

Verilen Depozito ve Teminatlar" hesabı

12.500

TL borçlandırılır.

"

656

Kambiyo Zararları" hesabı

12.500

TL borçlandırılır.

"

646

Kambiyo Karları" hesabı

12.500

TL borçlandırılır.

"

126

Verilen Depozito ve Teminatlar" hesabı

12.500

TL alacaklandırılır.

"

600

Yurtiçi Satışlar" hesabı

12.500

TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: " $126$ Verilen Depozito ve Teminatlar" hesabı $12.500$ TL borçlandırılır.

Cevap

"Verilen Depozito ve Teminatlar" hesabının

12.500

TL borçlandırılması gerekir.

İşletmenin bir varlığı olan "

126

Verilen Depozito ve Teminatlar" hesabı yabancı para cinsinden tutulduğunda, dönem sonunda kurun yükselmesi (

30,00 \rightarrow 32,50

) işletmenin TL cinsinden varlık değerini artırır. Bu artış tutarı olan

12.500

TL (

5.000 \times 2,50

), aktif karakterli hesabın borcuna kaydedilirken karşılığında "

646

Kambiyo Karları" hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Ödeme tarihindeki TL değerini hesapla

5.000 \times 30,00 = 150.000

TL

Yabancı paralı işlemlerin ilk kaydı işlem tarihindeki kur üzerinden yapılır.

2

Dönem sonundaki TL değerini hesapla

5.000 \times 32,50 = 162.500

TL

Dönem sonunda yabancı paralı varlıklar güncel kura göre değerlenir.

3

Kur farkını ve yönünü belirle

162.500 - 150.000 = 12.500

TL (Kar)

Bir varlık (alacak) hesabında kurun yükselmesi işletme için kambiyo karı doğurur.

4

Muhasebe kaydını oluştur

Borç:

126

Verilen Depozito ve Teminatlar (

12.500

); Alacak:

646

Kambiyo Karları (

12.500

)

Varlık artışları borca, gelir/kar artışları alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Aktif karakterli yabancı paralı hesaplarda kur artışı olumlu fark (kar) yaratır ve varlık hesabının borcuna kaydedilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 118Soru →

İşletme, $10.12.2025$ tarihinde yurt dışındaki bir satıcıdan $5.000$ ABD Doları tutarında ticari malı kredili (açık hesap) olarak satın almıştır. İşlem tarihindeki kur $1$ USD $= 32,00$ TL'dir. $31.12.2025$ tarihinde yapılan envanter çalışmaları sırasında TCMB döviz satış kurunun $1$ USD $= 33,50$ TL olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, $31.12.2025$ tarihinde yapılması gereken dönem sonu değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

656 Kambiyo Zararları (Borçlu) 7.500 TL / 320 Satıcılar (Alacaklı) 7.500 TL

320 Satıcılar (Borçlu) 7.500 TL / 646 Kambiyo Karları (Alacaklı) 7.500 TL

153 Ticari Mallar (Borçlu) 7.500 TL / 320 Satıcılar (Alacaklı) 7.500 TL

656 Kambiyo Zararları (Borçlu) 167.500 TL / 320 Satıcılar (Alacaklı) 167.500 TL

600 Yurtiçi Satışlar (Borçlu) 7.500 TL / 320 Satıcılar (Alacaklı) 7.500 TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 656 Kambiyo Zararları (Borçlu) 7.500 TL / 320 Satıcılar (Alacaklı) 7.500 TL

Cevap

Borçlu hesaba 656 Kambiyo Zararları (7.500 TL), alacaklı hesaba 320 Satıcılar (7.500 TL) kaydı yapılmalıdır.

Döviz kurundaki yükseliş (

32,00

TL'den

33,50

TL'ye), işletmenin satıcıya olan borcunu TL bazında artırmıştır. Pasif bir hesap olan 320 Satıcılar hesabındaki bu artış alacak tarafına kaydedilirken, bu durum işletme için bir kambiyo zararı niteliği taşıdığından 656 Kambiyo Zararları hesabı borçlandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

İşlem tarihindeki borcun TL karşılığını hesaplayın.

5.000 \times 32,00 = 160.000

TL

Borcun muhasebe kayıtlarındaki başlangıç değerini belirlemek için.

2

Dönem sonu (31.12.2025) tarihindeki borcun güncel TL karşılığını hesaplayın.

5.000 \times 33,50 = 167.500

TL

Borcun envanter tarihindeki gerçeğe uygun değerini tespit etmek için.

3

Aradaki kur farkını ve yönünü belirleyin.

167.500 - 160.000 = 7.500

TL (Borç artışı)

Kur yükseldiği için işletmenin ödeyeceği TL tutarı artmış, bu da işletme lehine değil aleyhine bir durum (zarar) oluşturmuştur.

4

Muhasebe kaydını gerçekleştirin.

656 Kambiyo Zararları (B) 7.500 / 320 Satıcılar (A) 7.500

Giderlerdeki artış borçlandırılır, pasif karakterli borç hesabındaki artış alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Yabancı para cinsinden borçlarda, dönem sonunda kurun yükselmesi işletme için kambiyo zararı oluşturur.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 119Soru →

İşletmenin geçici yatırım amacıyla portföyünde bulundurduğu $B$ İşletmesi hisse senetlerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kalem	Değer/Tutar
Toplam Alış Maliyeti ( $3.000$ adet)	$540.000$ TL
$2024$ Yılı Sonunda Mevcut Değer Düşüklüğü Karşılığı	$60.000$ TL
$31.12 .2025$ Tarihindeki Borsa Değeri (Adet Başına)	$150$ TL

İşletme, $15.02.2026$ tarihinde bu hisse senetlerinin $2.000$ adedini tanesi $175$ TL'den banka aracılığıyla satmıştır.

Bu verilere göre, işletmenin $15.02.2026$ tarihindeki satış kaydı sonucunda "644 Menkul Kıymet Satış Kârları" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

50.000

30.000

10.000

90.000

70.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $50.000$

Cevap

Satış sonucunda '644 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabına kaydedilecek tutar

50.000

TL'dir.

Satış kârı hesaplanırken, öncelikle 31.12.2025 tarihinde hisse senetlerinin birim karşılık tutarının

30

TL'ye (180 TL maliyet - 150 TL borsa değeri) yükseltildiği dikkate alınmalıdır. Satılan 2.000 adet hissenin toplam maliyeti

360.000

TL, birikmiş karşılığı ise

60.000

TL'dir. Net defter değeri

300.000

TL olan hisseler

350.000

TL'ye satıldığından,

50.000

TL kâr elde edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Birim maliyet ve mevcut birim karşılığın belirlenmesi

Birim Maliyet:

540.000 / 3.000 = 180

TL; Mevcut Birim Karşılık:

60.000 / 3.000 = 20

TL.

Envanter ve satış işlemlerini sağlıklı takip edebilmek için birim değerlere ihtiyaç vardır.

2

31.12.2025 tarihindeki değer düşüklüğünün ve karşılık ihtiyacının tespiti

Gerekli Toplam Değer Düşüklüğü:

180 - 150 = 30

TL (adet başına). İlave Karşılık:

30 - 20 = 10

TL (adet başına).

VUK ve ihtiyatlılık kavramı gereği, hisse senetleri borsa değerinin maliyetin altına düşmesi durumunda karşılık güncellenmelidir.

3

Satılan hisse senetlerinin net defter değerinin hesaplanması

Satılan 2.000 adedin Maliyeti:

360.000

TL; Karşılığı:

2.000 \times 30 = 60.000

TL; Net Defter Değeri:

360.000 - 60.000 = 300.000

TL.

Satış kâr veya zararı, satış bedeli ile varlığın net defter değeri arasındaki farktır.

4

Satış kârının hesaplanması

Satış Bedeli:

2.000 \times 175 = 350.000

TL. Kâr:

350.000 - 300.000 = 50.000

TL.

Tahsil edilen tutar net defter değerinden fazla olduğu için aradaki fark 644 nolu hesaba kaydedilir.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışlarında kâr veya zarar, satış bedeli ile (Maliyet - Karşılık) şeklinde hesaplanan net değer üzerinden bulunur.

İpuçları

1

Satış kârını bulmadan önce, 31.12.2025 tarihinde borsa değerine göre ayrılması gereken toplam karşılık tutarını birim bazında güncellemeyi unutmayın.

2

Net defter değeri formülü: Birim Maliyet - Birim Karşılık. Satış anındaki birim karşılık

30

TL olmalıdır.

3

2.000 adet hissenin net defter değeri

300.000

TL'dir. Satış bedeli ise

350.000

TL'dir. Aradaki fark 644 hesabın alacağına yazılır.

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü karşılığı ayrılmış bir menkul kıymetin maliyetinin üzerinde bir bedelle satılması durumunda karşılık hesabının nasıl kapatıldığını tekrar edin.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 120Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizan ve envanter çalışmaları sonucunda hazır değerler kalemlerine ilişkin şu bilgiler derlenmiştir:

Bilgi Türü	Tutar / Değer
$100$ Kasa Hesabı Borç Kalanı	$100.000$ TL
Kasa Mevcudundaki Döviz Tutarı	$2.000$ USD
Döviz Kayıt Kuru ( $1$ USD)	$30$ TL
Fiili Kasa Sayımı Sonucu	$105.000$ TL
Dönem Sonu Değerleme Kuru ( $1$ USD)	$34$ TL

Envanter sırasında ayrıca, işletmenin bir satıcıya verdiği $10.000$ TL tutarlı çekin, kayıtlarda yanlışlıkla doğrudan $102$ Bankalar hesabının alacağına yazıldığı tespit edilmiştir. Kasa sayım farkının ise personelin sorumluluğunda olduğu saptanmıştır.

Buna göre, işletmenin yapması gereken envanter ve düzeltme kayıtları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kasa sayım fazlası

5.000

TL olarak "397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları" hesabına alacak kaydedilmelidir.

Döviz değerlemesi sonucunda "646 Kambiyo Karları" hesabına

10.000

TL alacak kaydı yapılmalıdır.

Kayıt hatasının düzeltilmesi için "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri" hesabı

10.000

TL borçlandırılmalıdır.

Kasa noksanının personelin sorumluluğunda olduğu anlaşıldığında, yapılacak düzeltme kaydında "135 Personelden Alacaklar" hesabı

3.000

TL borçlandırılmalıdır.

Yanlış kaydedilen çek işlemi için "102 Bankalar" hesabı

10.000

TL alacaklandırılarak düzeltme yapılmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kasa noksanının personelin sorumluluğunda olduğu anlaşıldığında, yapılacak düzeltme kaydında "135 Personelden Alacaklar" hesabı $3.000$ TL borçlandırılmalıdır.

Cevap

Kasa noksanının personelin sorumluluğunda olduğu anlaşıldığında, yapılacak düzeltme kaydında 135 Personelden Alacaklar hesabı 3.000 TL borçlandırılmalıdır.

İşletmenin kasa hesabı değerleme öncesi

100.000

TL bakiyeye sahiptir.

2.000

USD'nin

30

TL'den

34

TL'ye çıkmasıyla

8.000

TL kur farkı karı oluşur ve bu tutar kasa hesabına eklenerek defter değeri

108.000

TL'ye yükseltilir. Fiili sayım sonucu

105.000

TL olduğundan, kasada

3.000

TL tutarında bir noksanlık olduğu kesinleşir. Bu noksanlığın personelin sorumluluğunda olduğu saptandığına göre, bu tutarın "135 Personelden Alacaklar" hesabına borç kaydedilmesi muhasebe ilkelerine uygun ve doğru bir işlemdir.

Adım Adım Çözüm

1

Dövizli kasa mevcudunun dönem sonu değerlemesini yapın.

2.000 \text{ USD} \times (34 - 30) = 8.000

TL Kambiyo Karı.

Yabancı paralar dönem sonunda borsa rayici veya efektif kurla değerlenerek Türk Lirası karşılığı güncellenmelidir.

2

Kasanın değerleme sonrası güncel defter değerini (borç kalanını) hesaplayın.

100.000 + 8.000 = 108.000

TL.

Kambiyo karı kasa hesabının borcuna yazılarak hesabın TL bakiyesi güncel kura getirilir.

3

Güncel defter değeri ile fiili sayım sonucunu karşılaştırarak farkı bulun.

108.000

(Defter) -

105.000

(Sayım) =

3.000

TL Noksanlık.

Defter değerinin fiili sayımdan fazla olması durumunda kasa noksanlığı söz konusudur.

4

Kayıt hatasını (çek işlemi) düzeltmek için gerekli kaydı belirleyin.

Borç: 102 Bankalar

10.000

/ Alacak: 103 Verilen Çekler

10.000

.

Hatalı olarak alacaklandırılan Bankalar hesabı borçlandırılarak düzeltilir; kullanılmayan Verilen Çekler hesabı ise alacaklandırılarak kayda alınır.

5

Kasa noksanlığının çözümü (personel mahsubu) için muhasebe kaydını yapın.

Borç: 135 Personelden Alacaklar

3.000

/ Alacak: 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları

3.000

.

Noksanlığın nedeni personele yüklendiği için geçici hesap olan 197 kapatılarak Personelden Alacaklar hesabı borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Kasa hesabının döviz değerlemesi ile birlikte sayım farklarının (197/397) tespiti ve personelden mahsup yoluyla çözümü.

Daha Fazla Pratik

Bank mutabakatı sırasında ortaya çıkan banka masrafları ve faiz tahakkuklarının hazır değerler üzerindeki etkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kasa farkını bulurken dövizli kısmı ve TL kısmını ayırarak da ilerleyebilirsiniz: TL kasa

40.000

, Dövizli kasa

60.000

. Değerleme sonrası dövizli kasa

68.000

olur. Toplam beklenen

108.000

, sayılan

105.000

olduğundan noksanlık

3.000

TL'dir.

Tahmini Süre:1m 30s

Envanter ve Değerleme İşlemleri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram