Envanter ve Değerleme İşlemleri

318 soru

Soru 161Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla senetsiz ticari alacaklarına ilişkin envanter bilgileri aşağıda verilmiştir:

KalemDeğer / Bilgi
Senetsiz Ticari Alacak Tutarı15.00015.000 USD
Alacağın Ortaya Çıktığı Tarihteki Kur11 USD = 3232 TL
Dönem Sonu (Envanter) Kuru11 USD = 3636 TL
Banka Teminat Mektubu (Bu alacak için)5.0005.000 USD

Müşteri aleyhine icra takibi başlatılmış ve alacağın tamamı şüpheli hale gelmiştir. İhtiyatlılık kavramı ve Vergi Usul Kanunu hükümleri doğrultusunda, işletmenin dönem sonunda bu alacak için ayırması gereken "Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 360.000360.000

Cevap

İşletmenin ayırması gereken karşılık tutarı 360.000360.000 TL'dir.
Doğru çözümde, öncelikle toplam 15.00015.000 USD tutarındaki alacak dönem sonu kuru olan 3636 TL üzerinden değerlenerek toplam TL karşılığı (540.000540.000 TL) bulunur. Ancak bu alacağın 5.0005.000 USD'lik kısmı banka teminat mektubu ile güvence altındadır. Muhasebe prensipleri (İhtiyatlılık) ve Vergi Usul Kanunu uyarınca, şüpheli hale gelen bir alacağın ancak teminatsız kalan kısmı için karşılık ayrılabilir. Bu durumda karşılık ayrılacak tutar 10.00010.000 USD (15.0005.00015.000 - 5.000) olup, bunun dönem sonu kuru ile değeri 360.000360.000 TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Yabancı paralı alacağın dönem sonu kuruna göre değerlenmesi
15.000 USD×36 TL=540.000 TL15.000 \text{ USD} \times 36 \text{ TL} = 540.000 \text{ TL}
VUK uyarınca yabancı paralı alacaklar borsa rayici veya maliye bakanlığınca belirlenen kur ile değerlenir.
2
Alacağın teminatlı ve teminatsız kısımlarının ayrıştırılması
Teminatlı: 5.000 USD5.000 \text{ USD}, Teminatsız: 10.000 USD10.000 \text{ USD}
İhtiyatlılık kavramı gereği, sadece tahsili şüpheli olan (güvence altında olmayan) kısım için karşılık ayrılabilir.
3
Karşılık tutarının TL cinsinden hesaplanması
10.000 USD×36 TL=360.000 TL10.000 \text{ USD} \times 36 \text{ TL} = 360.000 \text{ TL}
Karşılık, alacağın teminatsız kısmının dönem sonu değeri üzerinden hesaplanır.

Anahtar Kavram

Şüpheli ticari alacaklarda teminat unsuru ve yabancı para değerlemesi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 162Soru

Gökçe İşletmesi, 20252025 yılı hesap döneminde satmak amacıyla 200.000200.000 TL tutarında ticari malı veresiye olarak satın almıştır. Bu alım işlemiyle ilgili olarak işletme ayrıca 15.00015.000 TL nakliye ve 5.0005.000 TL sigorta giderini nakit ödemiştir. Dönem sonundan önce, satın alınan bu malların bir kısmının beklenen standartları karşılamaması nedeniyle satıcı firma tarafından işletmeye 10.00010.000 TL tutarında 'alış iskontosu' yapıldığı bildirilmiş ve gerekli muhasebe kayıtları tamamlanmıştır. Dönem sonu envanter sayımında, bu partiden alınan malların %3030'unun halen depoda mevcut olduğu tespit edilmiştir.

Vergi Usul Kanunu ve Tekdüzen Hesap Planı hükümleri dikkate alındığında, Gökçe İşletmesi'nin dönem sonu bilançosunda bu mallar için raporlayacağı stok değeri kaç TL olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 63.00063.000

Cevap

Dönem sonu stok değeri 63.00063.000 TL olarak hesaplanır.
Vergi Usul Kanunu uyarınca stoklar maliyet bedeli ile değerlenir. Maliyet bedeli; malın satın alma bedeline, işletme deposuna getirilene kadar yapılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi ek giderlerin eklenmesi ve yapılan alış iskontolarının düşülmesiyle hesaplanır. Bu soruda toplam net maliyet 210.000210.000 TL (200.000+15.000+5.00010.000200.000 + 15.000 + 5.000 - 10.000) olup, bu tutarın %3030'u olan 63.00063.000 TL dönem sonu stok değerini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Ticari malın toplam alış maliyetini (brüt) hesaplayın.
200.000200.000 (Alış Bedeli) + 15.00015.000 (Nakliye) + 5.0005.000 (Sigorta) = 220.000220.000 TL.
VUK'a göre satın alınan malın işletme deposuna girene kadar katlanılan tüm giderler maliyete eklenmelidir.
2
Net maliyet bedelini bulmak için alış iskontosunu indirin.
220.00010.000=210.000220.000 - 10.000 = 210.000 TL.
Malın satın alınmasıyla ilgili elde edilen iskontolar, malın maliyet bedelini azaltan unsurlardır.
3
Dönem sonu stokta kalan miktarın değerini hesaplayın.
210.000×0,30=63.000210.000 \times 0,30 = 63.000 TL.
Envanterde kalan mallar, toplam net maliyet bedeli üzerinden kendi payları oranında değerlenir.

Anahtar Kavram

Stokların Maliyet Bedeli ile Değerlenmesi

İpuçları

1
Maliyet bedelini hesaplarken 'depoya girene kadar yapılan harcamalar eklenir, indirimler düşülür' kuralını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı (karşılık ayırma) senaryolarını inceleyerek değerleme konusunu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 163Soru

İşletmelerde dönem sonu işlemleri; genel geçici mizanın düzenlenmesiyle başlayıp, muhasebe dışı ve muhasebe içi envanter aşamalarından geçerek kesin mizanın oluşturulmasıyla tamamlanan sistematik bir süreçtir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Genel Muhasebe standartları çerçevesinde yürütülen envanter çalışmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Muhasebe dışı envanterde tespit edilen fiili stok noksanlıkları veya fazlalıkları, kayıtlı değerlerle eşitlenmek üzere doğrudan kesin mizan sütunlarına yansıtılır ve yevmiye defterinde ayrıca bir düzeltme kaydı yapılmasına gerek duyulmaz.

Cevap

Muhasebe dışı envanterde tespit edilen farkların yevmiye kaydı yapılmaksızın doğrudan kesin mizana yansıtılacağını belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, muhasebe dışı envanter sonuçlarının (fiili sayım) herhangi bir yevmiye kaydı yapılmadan doğrudan kesin mizana aktarılabileceğini iddia etmektedir. Oysa muhasebe döngüsünde 'Genel Geçici Mizan' ile 'Kesin Mizan' arasındaki farkı yaratan temel unsur, yevmiye defterine yapılan 'Muhasebe İçi Envanter' (düzeltme, değerleme, amortisman, karşılık ve dönemsellik) kayıtlarıdır. Bu kayıtlar yapılmadan kesin mizana geçilemez ve aritmetik olarak mizan sütunları birbirini tutmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Muhasebe dışı envanterin (fiili sayım) sonucunu belirle
Fiili durum ile kayıtlı durum (Genel Geçici Mizan) arasındaki farklar ortaya çıkar.
Envanterin ilk aşaması gerçek mevcudu tespit etmektir.
2
Farkların muhasebeleştirilmesi (Muhasebe İçi Envanter)
Tespit edilen noksanlık, fazlalık veya değerleme farkları için yevmiye defterine düzeltme kayıtları yapılır.
Çift taraflı kayıt sistemi gereği tüm değişiklikler yevmiye ve büyük defter üzerinden ilerlemelidir.
3
Kesin Mizanın oluşturulması
Düzeltme kayıtları sonrası büyük defter bakiyeleri fiili duruma eşitlenir ve Kesin Mizan düzenlenir.
Kesin mizan, dönem sonu finansal tabloların (Bilanço/Gelir Tablosu) temel dayanağını oluşturur.

Anahtar Kavram

Muhasebe Süreci ve Envanter Aşamaları

Daha Fazla Pratik

Muhasebe dışı envanterde tespit edilen bir kasa noksanının, muhasebe içi envanter aşamasında hangi geçici hesaba kaydedilmesi gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 164Soru

İşletmenin 2025 yılı içerisindeki yabancı para cinsinden izlenen işlemleri ve dönem sonu verileri şu şekildedir:

* 10.11.202510.11.2025 tarihinde $40.000\$40.000 tutarında mal ihraç edilmiş ve bedeli kredili olarak kaydedilmiştir (İşlem tarihindeki kur: 1$=32,001\$ = 32,00 TL).
* 15.12.202515.12 .2025 tarihinde söz konusu alacağın $15.000\$15.000'lık kısmı tahsil edilerek işletmenin bankadaki döviz hesabına yatırılmıştır (İşlem tarihindeki kur: 1$=34,501\$ = 34,50 TL).
* 01.12.202501.12.2025 tarihinde $20.000\$20.000 tutarında ticari mal kredili (açık hesap) olarak ithal edilmiştir (İşlem tarihindeki kur: 1$=33,001\$ = 33,00 TL).
* 31.12.202531.12.2025 tarihinde bankadaki $15.000\$15.000 tutarındaki döviz mevcudu korunmaktadır.
* 31.12.202531.12.2025 tarihinde değerlemeye esas kur 1$=36,001\$ = 36,00 TL olarak belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli envanter kayıtları ve dönem sonu işlemleri sonucunda gelir tablosunda raporlanacak olan "646 Kambiyo Karları" ve "656 Kambiyo Zararları" hesaplarının bakiyeleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 160.000160.000 TL - 60.00060.000 TL

Cevap

İşletmenin dönem sonu itibarıyla "646 Kambiyo Karları" hesabı 160.000160.000 TL, "656 Kambiyo Zararları" hesabı ise 60.00060.000 TL bakiye vermelidir.
Doğru yanıt olan seçenek, işletmenin üç farklı varlık kaleminden (alacak tahsilatı, kalan alacak bakiye değerlemesi ve banka döviz mevcudu değerlemesi) elde ettiği toplam kambiyo karını (160.000160.000 TL) ve bir borç kaleminden (ithalat borcu değerlemesi) doğan kambiyo zararını (60.00060.000 TL) ayrı ayrı ve doğru hesaplamaktadır. Bu işlem, Tekdüzen Hesap Planı'nın özüne ve brütlük ilkesine tam uyum sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsilat sırasındaki gerçekleşmiş kambiyo karını hesapla.
15.000×(34,5032,00)=37.50015.000 \times (34,50 - 32,00) = 37.500 TL
Yabancı para tahsil edildiğinde, işlemin başlangıç kuru ile tahsilat kuru arasındaki olumlu fark kambiyo karı olarak kaydedilir.
2
Kalan ticari alacakların dönem sonu değerlemesini yap.
25.000×(36,0032,00)=100.00025.000 \times (36,00 - 32,00) = 100.000 TL
Kalan $25.000\$25.000 tutarındaki alacak, dönem sonu kuru (36,0036,00) ile kayıtlı değeri (32,0032,00) arasındaki fark üzerinden değerlenir.
3
Bankadaki döviz mevcudunun dönem sonu değerlemesini yap.
15.000×(36,0034,50)=22.50015.000 \times (36,00 - 34,50) = 22.500 TL
Bankaya 34,5034,50 kuruyla giren $15.000\$15.000, dönem sonunda 36,0036,00 kuruna yükseldiği için olumlu kur farkı oluşur.
4
İthalat borcunun dönem sonu değerlemesini yap.
20.000×(36,0033,00)=60.00020.000 \times (36,00 - 33,00) = 60.000 TL (Zarar)
Döviz cinsinden borçlarda kurun yükselmesi işletme için bir kambiyo zararıdır.
5
Toplam bakiye tutarlarını belirle.
646: 37.500+100.000+22.500=160.00037.500 + 100.000 + 22.500 = 160.000 TL; 656: 60.00060.000 TL
Gelir tablosu ilkeleri gereği tüm olumlu farklar 646, tüm olumsuz farklar 656 hesabında brüt olarak toplanır.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı işlemlerin değerlemesinde 'Brütlük İlkesi' uyarınca karlar ve zararların netleştirilmeden ayrı hesaplarda izlenmesi ve hem gerçekleşmiş hem de tahakkuk etmiş kur farklarının kayda alınması gerekir.
Soru 165Soru

İşletme, 01.10.202401.10.2024 tarihinde pazarlama faaliyetlerinde kullanmak üzere 2.000.0002.000.000 TL bedelle bir binek otomobili kredili olarak satın almıştır. İşletme otomobil için ödenen %20\%20 KDV tutarını maliyete ekleme kararı almıştır. Söz konusu taşıt için faydalı ömür 55 yıl olarak belirlenmiş olup amortisman işlemlerinde "Azalan Bakiyeler" yöntemi uygulanmaktadır. İşletme bu taşıtı 15.06.202615.06.2026 tarihinde 2.200.0002.200.000 TL bedelle peşin olarak satmış ve yönetim kurulu aynı gün taşıtın yenilenmesine karar vermiştir.

Buna göre, satış işlemi sonucunda "549549 Özel Fonlar" (Yenileme Fonu) hesabına aktarılacak olan kar tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 616.000616.000

Cevap

Satış sonucunda oluşan ve yenileme fonuna aktarılacak olan kâr tutarı 616.000616.000 TL'dir.
Doğru cevap olan tutar, taşıtın KDV dahil maliyeti (2.400.0002.400.000 TL) üzerinden sırasıyla 20242024 yılı için 33 aylık kıst amortismanın (240.000240.000 TL) ve 20252025 yılı için azalan bakiyeler kuralına uygun yıllık amortismanın (576.000576.000 TL) hesaplanmasıyla bulunur. Satış tarihindeki net defter değeri 1.584.0001.584.000 TL olup, satış fiyatı ile arasındaki fark olan 616.000616.000 TL yenileme fonu olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Aktife giriş maliyetinin hesaplanması
2.000.000×1,20=2.400.0002.000.000 \times 1,20 = 2.400.000 TL
İşletme KDV'yi maliyete ekleme kararı aldığı için KDV tutarı duran varlık maliyetine dahil edilir.
2
Amortisman oranının belirlenmesi
(%20×2)=%40(\%20 \times 2) = \%40
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının (1/5=%201/5 = \%20) iki katı olarak uygulanır.
3
20242024 yılı (Kıst) amortisman giderinin hesaplanması
240.000240.000 TL
Ekim ayında alınan binek otomobil için 33 aylık kıst amortisman ayrılır. Tam yıl (2.400.000×0,40=960.0002.400.000 \times 0,40 = 960.000) tutarının 3/123/12'si olan 240.000240.000 TL gider yazılır.
4
20252025 yılı amortisman giderinin hesaplanması
576.000576.000 TL
Azalan bakiyeler yönteminde ikinci yılın matrahı hesaplanırken, ilk yılın 'tam' amortisman tutarı (960.000960.000) maliyetten düşülür: (2.400.000960.000)×0,40=576.000(2.400.000 - 960.000) \times 0,40 = 576.000 TL.
5
Birikmiş amortisman ve Net Defter Değeri tespiti
Birikmiş Amortisman: 816.000816.000 TL; Net Defter Değeri: 1.584.0001.584.000 TL
Satış tarihine (20262026) kadar ayrılan toplam amortisman: 240.000+576.000=816.000240.000 + 576.000 = 816.000 TL. Defter değeri: 2.400.000816.000=1.584.0002.400.000 - 816.000 = 1.584.000 TL.
6
Satış karının ve yenileme fonu tutarının hesaplanması
616.000616.000 TL
Satış Bedeli (2.200.0002.200.000) - Net Defter Değeri (1.584.0001.584.000) = 616.000616.000 TL kar oluşur ve Özel Fonlara aktarılır.

Anahtar Kavram

Binek otomobillerde azalan bakiyeler yöntemiyle kıst amortisman uygulaması ve duran varlık satış karının yenileme fonuna devri.
Tahmini Süre:4m 0s
Soru 166Soru

İşletme, 01.05.202501.05.2025 tarihinde bir bankadan 80.00080.000 Avro tutarında, 22 yıl vadeli bir kredi kullanmıştır. Kredi sözleşmesine göre anapara, 01.05.202601.05 .2026 ve 01.05.202701.05 .2027 tarihlerinde iki eşit taksitte ödenecektir. Kredinin kullanıldığı tarihte 11 Avro = 3232 TL, dönem sonunda (31.12.202531.12 .2025) ise 11 Avro = 3535 TL'dir.

Buna göre, 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılması gereken dönem sonu envanter ve değerleme kayıtları sonucunda "303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri" hesabına aktarılacak olan anapara taksit tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.400.0001.400.000

Cevap

1.400.0001.400.000 TL değerindeki anapara taksidi kısa vadeli hesaba aktarılmalıdır.
31.12.202531.12.2025 tarihinde, vadesine 1212 aydan kısa süre kalan borç taksitleri (01.05.202601.05.2026 tarihindeki taksit), dönem sonu kuru (3535 TL) üzerinden değerlenerek '303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri' hesabına aktarılır. 40.00040.000 Avro ×35\times 35 TL = 1.400.0001.400.000 TL hesaplanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısa vadeye düşen yabancı para tutarının belirlenmesi.
80.000/2=40.00080.000 / 2 = 40.000 Avro.
Kredi iki eşit taksitte ödeneceği için 01.05.202601.05.2026 tarihinde ödenecek ilk taksit 40.00040.000 Avro'dur.
2
Dönem sonu değerleme kurunun belirlenmesi.
31.12.202531.12.2025 tarihinde 11 Avro = 3535 TL.
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı gereği yabancı paralı borçlar dönem sonunda bilanço günü kuruyla değerlenmelidir.
3
Aktarılacak TL tutarının hesaplanması.
40.000×35=1.400.00040.000 \times 35 = 1.400.000 TL.
Kısa vadeye düşen taksit tutarı, güncel değerleme kuruyla çarpılarak '303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri' hesabına alacak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Vadesi bir yılın altına inen uzun vadeli borçların dönem sonunda güncel kur üzerinden kısa vadeli yabancı kaynaklara aktarılması zorunludur.

İpuçları

1
Öncelikle 31.12.202531.12.2025 tarihinden itibaren 11 yıl içerisinde ödenecek olan Avro miktarını bulun.

Daha Fazla Pratik

Kur farkı gelir veya giderinin '646 Kambiyo Karları' veya '656 Kambiyo Zararları' hesaplarındaki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 167Soru

İşletme, 10.12.202510.12.2025 tarihinde yurt dışındaki bir müşterisinden olan ticari alacağına karşılık 15.00015.000 Avro (EUR)(\text{EUR}) tutarında bir çek almıştır. İşlem tarihindeki kur 1 EUR=32,40 TL1 \text{ EUR} = 32,40 \text{ TL}'dir. 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan değerleme çalışmalarında ise kurun 1 EUR=33,60 TL1 \text{ EUR} = 33,60 \text{ TL} olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 101 ALINAN ÇEKLER hesabı 18.00018.000 TL borçlu, 646 KAMBİYO KARLARI hesabı 18.00018.000 TL alacaklı

Cevap

Dönem sonu kurunun işlem tarihindeki kurdan yüksek olması nedeniyle ortaya çıkan 18.00018.000 TL tutarındaki olumlu fark, 101 Alınan Çekler hesabının borcuna ve 646 Kambiyo Karları hesabının alacağına kaydedilir.
Dönem sonu kuru (33,6033,60), işlem tarihindeki kurdan (32,4032,40) daha yüksek olduğu için işletmenin elindeki dövizli çekin TL karşılığı 18.00018.000 TL artmıştır. Aktif karakterli bir hesap olan alınan çeklerdeki bu artış borç tarafına kaydedilirken, karşılığında oluşan gelir '646 Kambiyo Karları' hesabının alacağına yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlem tarihindeki TL değerini hesapla
15.000×32,40=486.000 TL15.000 \times 32,40 = 486.000 \text{ TL}
Yabancı para cinsinden varlıklar defter değerine kaydedilmek üzere ulusal paraya çevrilmelidir.
2
Dönem sonu (envanter) tarihindeki TL değerini hesapla
15.000×33,60=504.000 TL15.000 \times 33,60 = 504.000 \text{ TL}
VUK ve muhasebe standartları gereği yabancı paralı hesaplar dönem sonu kuruyla değerlenir.
3
Kur farkını ve yönünü belirle
504.000486.000=18.000 TL504.000 - 486.000 = 18.000 \text{ TL} (Artış)
Dönem sonu değeri başlangıç değerinden fazla olduğu için varlıkta artış meydana gelmiştir.
4
Muhasebe kaydını oluştur
101 Alınan Çekler (Borç) 18.00018.000 / 646 Kambiyo Karları (Alacak) 18.00018.000
Varlık artışları borç tarafına, gelir/kâr artışları alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı varlıkların (kasa, banka, çek, alacak vb.) dönem sonunda değerlemesi sonucu oluşan olumlu farklar Kambiyo Kârları hesabına kaydedilir.

İpuçları

1
İşlem tarihindeki TL değeri ile yıl sonu TL değerini karşılaştırarak farkı bulun.
2
Kurun artması eldeki çekin değerini artırır mı azaltır mı? Varlık artışları borca mı alacağa mı yazılır?
3
Kur farkı 1,201,20 TL'dir. 15.000×1,2015.000 \times 1,20 işlemini yaparak kambiyo kârını hesaplayın ve ilgili varlık hesabına borç kaydedin.

Daha Fazla Pratik

Kurun düştüğü (örneğin 31,5031,50 TL olduğu) bir senaryoda yapılacak kaydı düşünerek kambiyo zararı kavramını pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 168Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan envanter çalışmalarında, mizanında yer alan "121 Alacak Senetleri" hesabındaki bir senedin nominal değerinin 181.800181.800 TL olduğu ve vadesine 36 gün kaldığı tespit edilmiştir. Yıllık %10\%10 faiz oranı üzerinden iç iskonto yöntemine göre reeskont hesaplayan işletmenin, dönem sonunda yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 657 Reeskont Faiz Giderleri 1.800 (Borç) / 122 Alacak Senetleri Reeskontu 1.800 (Alacak)

Cevap

657 Reeskont Faiz Giderleri hesabının 1.800 TL borçlandırıldığı ve 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabının 1.800 TL alacaklandırıldığı yevmiye kaydı doğrudur.
Alacak senetleri için reeskont ayrılması, senedin vadesine kadar olan faiz tutarının dönem karından düşülmesini gerektirir. Bu nedenle '657 Reeskont Faiz Giderleri' borçlandırılırken, aktif hesabı düzenleyen eksi karakterli '122 Alacak Senetleri Reeskontu' hesabı alacaklandırılır. Tutar ise iç iskonto formülüyle 1.8001.800 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
İç iskonto formülünü kullanarak reeskont tutarını hesaplayınız.
F=181.800×10×3636.000+(10×36)=65.448.00036.360=1.800F = \frac{181.800 \times 10 \times 36}{36.000 + (10 \times 36)} = \frac{65.448.000}{36.360} = 1.800 TL
Vergi Usul Kanunu (VUK) uyarınca senetli alacak ve borçların değerlemesinde iç iskonto yöntemi kullanılmalıdır.
2
Hesaplanan tutarın muhasebe kaydını yapınız.
657 Reeskont Faiz Giderleri hesabı borçlu, 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabı alacaklı.
Alacak senetlerinin dönem sonundaki değer azalışı, ihtiyatlılık kavramı gereği giderleştirilir ve pasif karakterli bir düzenleyici hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

İç İskonto ve Düzenleyici Hesap Kullanımı

Daha Fazla Pratik

İşlemin izleyen yılın ilk gününde (01.01) yapılacak ters kayıt işlemini ve bu işlemin gelir tablosuna etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 169Soru

Mercan İşletmesi, 20252025 yılı içerisinde satmak amacıyla 140.000140.000 TL bedelle ticari mal satın almıştır. Söz konusu malların işletme deposuna nakliyesi için ayrıca 12.00012.000 TL ödeme yapılmış ve bu tutar ilgili stok hesabına kaydedilmiştir. Dönem sonunda yapılan envanter çalışmaları sonucunda, bu malların bir kısmının fiziksel hasar nedeniyle değer kaybettiği ve toplam emsal bedelinin (piyasa değerinin) 128.000128.000 TL olduğu tespit edilmiştir.

İşletme, ihtiyatlılık kavramı ve Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca bu durum için karşılık ayırmaya karar verdiğine göre, dönem sonunda yapılması gereken muhasebe kaydında "654654 Karşılık Giderleri" hesabına borç kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 24.00024.000

Cevap

Toplam maliyet bedeli (152.000152.000 TL) ile emsal bedel (128.000128.000 TL) arasındaki fark olan 24.00024.000 TL tutarında karşılık ayrılmalıdır.
Toplam maliyet bedeli hesaplanırken alış bedeline nakliye gideri dahil edilerek 152.000152.000 TL bulunmuştur. Bu maliyet bedeli, dönem sonu emsal bedeli olan 128.000128.000 TL ile karşılaştırıldığında ortaya çıkan 24.00024.000 TL'lik düşüş, ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık gideri olarak muhasebeleştirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Ticari malların toplam maliyet bedelini hesaplayınız.
140.000140.000 TL (Alış Bedeli) + 12.00012.000 TL (Nakliye Gideri) = 152.000152.000 TL.
Maliyet esası kavramı gereği, varlığın edinilmesi için katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine eklenir.
2
Dönem sonu değer düşüklüğü miktarını tespit ediniz.
152.000152.000 TL (Maliyet) - 128.000128.000 TL (Emsal Bedel) = 24.00024.000 TL.
VUK ve ihtiyatlılık kavramı uyarınca, stokların piyasa değeri maliyet bedelinin altına düştüğünde aradaki fark kadar karşılık ayrılır.
3
Muhasebe kaydındaki ilgili hesap tutarını belirleyiniz.
"654654 Karşılık Giderleri" hesabına 24.00024.000 TL borç kaydedilir.
Değer düşüklüğü karşılığı ayrıldığında gider hesabı borçlandırılırken, "158158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)" hesabı alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesaplama

İpuçları

1
Stokların dönem sonu değerlemesinde maliyet bedeli ile emsal bedeli karşılaştırılır.
2
Maliyet bedelini bulurken alış bedeline nakliye giderlerini eklemeyi unutmayın.
3
Hesapladığınız toplam maliyet (152.000152.000 TL) ile piyasa değeri (128.000128.000 TL) arasındaki fark size karşılık tutarını verecektir.

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü ayrılan bu malların sonraki dönemde maliyet bedelinin üzerinde bir fiyata satılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 170Soru

Aras İşletmesi, 10.03.202610.03.2026 tarihinde satmak amacıyla 60.00060.000 TL tutarında ticari malı peşin olarak satın almıştır. Bu alım işlemiyle ilgili olarak 3.0003.000 TL nakliye gideri ve 2.0002.000 TL sigorta bedeli işletme tarafından ödenmiştir. Ayrıca malın teslimi sırasında satıcı işletme tarafından 4.0004.000 TL tutarında alış iskontosu uygulanmıştır. Buna göre, satın alınan ticari malların stok maliyeti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 61.00061.000

Cevap

Satın alınan ticari malların stok maliyeti 61.00061.000 TL'dir.
Ticari malların stok maliyeti hesaplanırken temel formül şöyledir: [Alış Bedeli + Alış Giderleri (Nakliye, Sigorta, Gümrük vb.) - Alış İskontoları]. Bu soruda 60.00060.000 TL alış bedeline 3.0003.000 TL nakliye ve 2.0002.000 TL sigorta eklenmiş (65.00065.000 TL), ardından 4.0004.000 TL iskonto düşülerek 61.00061.000 TL sonucuna ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Alış bedeline malın elde edilmesi için katlanılan ek giderleri ekleyin.
60.000+3.00060.000 + 3.000 (Nakliye) +2.000+ 2.000 (Sigorta) =65.000= 65.000 TL
Muhasebe ilkeleri gereği, stoklar depoya girene kadar yapılan tüm nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler maliyete eklenir.
2
Elde edilen tutardan yapılan alış iskontosunu çıkarın.
65.0004.000=61.00065.000 - 4.000 = 61.000 TL
Alım anında yapılan iskontolar malın maliyet bedelini doğrudan azaltan unsurlardır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Bedeli Hesaplaması

Daha Fazla Pratik

Stokların maliyeti belirlendikten sonra, dönem sonunda piyasa değeri ile karşılaştırılarak 'İhtiyatlılık Kavramı' gereği değer düşüklüğü karşılığı ayrılması konusuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 171Soru

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde kredili (veresiye) olarak 10.00010.000 ABD Doları tutarında ticari mal satın almıştır. İşlem tarihindeki ve dönem sonundaki döviz kurları şu şekildedir:

TarihİşlemKur (11 USD)
01.12.202501.12.2025Mal Alımı3030 TL
31.12.202531.12.2025Dönem Sonu Değerleme3333 TL

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken envanter kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 656 Kambiyo Zararları hesabı 30.00030.000 TL borçlandırılır.

Cevap

656 Kambiyo Zararları hesabı 30.00030.000 TL borçlandırılır.
Dönem sonu değerleme tarihinde kurun 3030 TL'den 3333 TL'ye yükselmesi, işletmenin ödeyeceği borç tutarının TL karşılığının 30.00030.000 TL artması demektir. Bu artış işletme için bir kambiyo zararı niteliği taşıdığından 656 Kambiyo Zararları hesabı borçlandırılırken, 320 Satıcılar hesabı alacaklandırılarak borç güncellenmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem başı ve dönem sonu borç tutarlarını hesapla.
01.12.202501.12.2025 Borcu: 10.000×30=300.00010.000 \times 30 = 300.000 TL. 31.12.202531.12 .2025 Borcu: 10.000×33=330.00010.000 \times 33 = 330.000 TL.
Kur farkını bulmak için borcun TL cinsinden değişimini görmek gerekir.
2
Kur farkı tutarını belirle.
330.000300.000=30.000330.000 - 300.000 = 30.000 TL artış.
Dönem sonu ile işlem tarihi arasındaki fark, değerleme tutarını verir.
3
Artışın mahiyetini belirle ve muhasebeleştir.
Borç arttığı için '656 Kambiyo Zararları' borçlu, '320 Satıcılar' alacaklı.
Yabancı para birimi üzerinden olan borçlardaki kur artışı işletme için ek bir maliyet/zarar doğurur.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı borçların dönem sonu değerlemesinde, kur artışı 'Kambiyo Zararı', kur azalışı 'Kambiyo Karı' olarak kaydedilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 172Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde düzenlediği mizanında "321 Borç Senetleri" hesabının alacak kalanı 103.000103.000 TL'dir. Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında bu senetlerin tamamının vadesine 3030 gün kaldığı ve T.C. Merkez Bankası reeskont faiz oranının %36\%36 olduğu saptanmıştır. İşletme borç senetlerini tasarruf değeriyle değerleme kararı aldığına göre, dönem sonunda yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 Borç Senetleri Reeskontu: 3.000 (Borçlu) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri: 3.000 (Alacaklı)

Cevap

Borç senetleri reeskontu için 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılmalı ve 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı 3.0003.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Borç senetlerinin reeskonta tabi tutulması, işletmenin borcunun bilanço tarihindeki gerçek değerine indirgenmesini sağlar. Bu işlem sonucunda pasifi düzenleyici bir hesap olan 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı borçlandırılırken, aradaki fark 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabına alacak kaydedilir. Hesaplama iç iskonto yöntemiyle yapıldığında sonuç 3.0003.000 TL çıkmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Reeskont tutarını hesaplamak için İç İskonto formülünü belirleyiniz.
F=A×n×t36000+(n×t)F = \frac{A \times n \times t}{36000 + (n \times t)}
VUK uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto yönteminin kullanılması zorunludur.
2
Verilen değerleri formülde yerine koyarak hesaplamayı yapınız.
F=103.000×36×3036000+(36×30)=111.240.00037.080=3.000F = \frac{103.000 \times 36 \times 30}{36000 + (36 \times 30)} = \frac{111.240.000}{37.080} = 3.000 TL
Dönem sonu reeskont tutarı olan 3.0003.000 TL saptanmıştır.
3
Tespit edilen tutarı uygun hesaplara kaydediniz.
322 Borç Senetleri Reeskontu (+) ve 647 Reeskont Faiz Gelirleri (+)
Borç senetleri reeskontu pasif düzenleyici bir hesap olup borç taraflı çalışır ve karşılığında bir gelir hesabı kullanılır.

Anahtar Kavram

Borç Senetleri Reeskontu ve İç İskonto Hesaplaması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 173Soru

İşletmenin 20252025 yılı sonu envanter çalışmaları sırasında tespit edilen veriler aşağıda sunulmuştur:

KalemBilgi
Senetsiz Ticari Alacak Tutarı10.00010.000 USD
Satış Tarihindeki Döviz Kuru11 USD = 3030 TL
Banka Teminat Mektubu (Güvence)3.0003.000 USD
31.12.202531.12.2025 Değerleme Kuru11 USD = 3434 TL

Müşterinin ödeme güçlüğüne düşmesi nedeniyle alacağın tamamı şüpheli hale gelmiştir. İşletme, Vergi Usul Kanunu ve muhasebenin temel kavramları çerçevesinde en yüksek tutarda karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, ihtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda ayrılması gereken karşılık tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 238.000238.000

Cevap

İşletmenin ayırması gereken karşılık tutarı 238.000238.000 TL'dir.
İhtiyatlılık kavramı gereği, bir alacağın şüpheli hale gelmesi durumunda sadece herhangi bir teminatla (banka teminat mektubu, ipotek vb.) korunmayan kısmı için karşılık gideri yazılabilir. Bu soruda toplam 10.00010.000 USD olan alacağın 3.0003.000 USD'si banka teminatı ile korunmaktadır. Dolayısıyla sadece 7.0007.000 USD'lik kısım risk altındadır. Dövizli işlemler dönem sonunda güncel kurla (3434 TL) değerlendiğinden, ayrılacak karşılık tutarı 7.000×34=238.0007.000 \times 34 = 238.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Dövizli alacağın dönem sonu değerlemesinin yapılması
10.00010.000 USD ×\times 3434 TL = 340.000340.000 TL
Yabancı paralı alacaklar dönem sonunda güncel kur üzerinden değerlenmelidir.
2
Alacağın güvencesiz (teminatsız) kısmının belirlenmesi
10.00010.000 USD - 3.0003.000 USD = 7.0007.000 USD
İhtiyatlılık kavramı gereği, teminat veya ipotek ile güvence altına alınmış alacaklar için karşılık ayrılamaz.
3
TL cinsinden karşılık tutarının hesaplanması
7.0007.000 USD ×\times 3434 TL = 238.000238.000 TL
Karşılık, dönem sonu kuru üzerinden hesaplanan güvencesiz tutar baz alınarak ayrılır.

Anahtar Kavram

Şüpheli alacaklarda karşılık ayırma sınırı ve ihtiyatlılık prensibi

Daha Fazla Pratik

Bu alacağın ileride tahsil edilemeyeceğinin kesinleşmesi (değersiz alacak haline gelmesi) veya daha önce silinen bir alacağın nakden tahsil edilmesi durumunda yapılacak yevmiye kayıtlarını (671 veya 644 hesap kullanımı gibi) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 174Soru

Bahar İşletmesi, 20252025 yılı Aralık ayı içerisinde satmak amacıyla ticari mal satın almıştır. Söz konusu stoklarla ilgili gerçekleşen işlemler ve dönem sonu verileri aşağıdaki gibidir:

İşlem / BilgiTutar (TL)
Ticari Mal Alış Bedeli200.000200.000
Nakliye ve Gümrük Giderleri10.00010.000
Alış Sigortası Gideri5.0005.000
Alımda Kullanılan Kredi Faizi8.0008.000
Dönem Sonu Emsal Bedeli180.000180.000

İşletme, dönem sonu envanter çalışmalarında emsal bedeldeki bu düşüşün sürekli olduğunu ve ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılması gerektiğini belirlemiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda ayırması gereken 'Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 35.00035.000

Cevap

İşletmenin dönem sonunda ayırması gereken karşılık tutarı 35.00035.000 TL'dir.
Doğru cevap olan seçenek, stokların maliyet bedelini alış bedeli ile alışla ilgili yan giderlerin (nakliye ve sigorta) toplamı olarak 215.000215.000 TL olarak belirlemiş ve piyasa değeri olan 180.000180.000 TL ile arasındaki farkı (35.00035.000 TL) karşılık tutarı olarak doğru hesaplamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Stokların maliyet bedelini hesapla.
Maliyet Bedeli = 200.000200.000 (Alış) + 10.00010.000 (Nakliye) + 5.0005.000 (Sigorta) = 215.000215.000 TL.
Tekdüzen Hesap Planı ve VUK uyarınca, stokların elde edilmesi için katlanılan nakliye, gümrük ve sigorta gibi giderler maliyet bedeline dahil edilir.
2
Finansman giderlerini (kredi faizi) değerlendir.
Kredi faizi olan 8.0008.000 TL stok maliyetine eklenmez, '660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri' hesabında izlenir.
Ticari malların alımı için kullanılan kredilerin faizleri, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri uyarınca doğrudan finansman gideri olarak kabul edilir.
3
Karşılık tutarını hesapla.
Karşılık Tutarı = Maliyet Bedeli (215.000215.000 TL) - Emsal Bedeli (180.000180.000 TL) = 35.00035.000 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği, stokların emsal bedeli maliyet bedelinin altına düştüğünde aradaki fark kadar karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Bedeli Oluşumu ve Değer Düşüklüğü Karşılığı

İpuçları

1
Stokların maliyet bedeline nelerin dahil edilip edilmeyeceğini hatırlayın.
2
Alış bedeline nakliye ve sigortayı ekleyip, kredi faizini dışarıda bırakarak maliyet bedelini bulun.
3
Bulduğunuz 215.000215.000 TL maliyet bedeli ile 180.000180.000 TL emsal bedel arasındaki farkı hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrıldıktan sonra malın daha düşük bir bedelle satılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce birim başına düşen maliyeti hesaplayıp sonra toplam düşüşü bulmak da mümkündür, ancak burada toplam tutarlar verildiği için doğrudan toplam farkı almak en hızlı yoldur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 175Soru

İşletme, geçici yatırım amacıyla satın aldığı hisse senetlerine ilişkin aşağıdaki bilgilere sahiptir:

KalemDeğer
Hisse Senedi Sayısı1.0001.000 adet
Alış Fiyatı (Birim)100100 TL
Ödenen Banka Komisyonu2.0002.000 TL
Dönem Sonu Borsa Rayici (Birim)9090 TL

Tekdüzen Hesap Planı ve ihtiyatlılık kavramı gereğince, işletmenin dönem sonunda ayırması gereken 'Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı' tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10.00010.000 TL

Cevap

İşletmenin ayırması gereken karşılık tutarı 10.00010.000 TL'dir.
Hisse senetleri satın alınırken ödenen komisyonlar doğrudan gider yazıldığı için hisse senetlerinin maliyeti sadece alış bedeli olan 100.000100.000 TL (1.000×1001.000 \times 100) üzerinden hesaplanır. Dönem sonundaki borsa rayici ise 90.00090.000 TL (1.000×901.000 \times 90) olduğu için arada oluşan 10.00010.000 TL'lik fark için karşılık ayrılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senetlerinin toplam maliyet değerini hesapla.
1.000×100=100.0001.000 \times 100 = 100.000 TL
Menkul kıymetler alış bedeli ile kaydedilir; komisyonlar maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır.
2
Hisse senetlerinin dönem sonu toplam borsa rayicini (piyasa değerini) hesapla.
1.000×90=90.0001.000 \times 90 = 90.000 TL
Değerleme günündeki gerçek değeri belirlemek için borsa rayici kullanılır.
3
Maliyet değeri ile borsa rayici arasındaki farkı bularak karşılık tutarına ulaş.
100.00090.000=10.000100.000 - 90.000 = 10.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, varlıklardaki değer azalışları için karşılık ayrılmalıdır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin maliyet bedeli ile değerlenmesi ve değer düşüklüğünde karşılık ayrılması.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin dönem sonunda karla satılması durumunda yapılacak kayıtları inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 176Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla yapılan envanter incelemesinde, 80.00080.000 TL tutarındaki senetsiz ticari alacağının borçlusu hakkında iflas erteleme kararı verildiği ve alacağın şüpheli hale geldiği saptanmıştır. Söz konusu alacağın 30.00030.000 TL'lik kısmı için işletmenin elinde geçerli bir banka teminat mektubu bulunmaktadır. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği alacağın tamamı için şüpheli alacak kaydı yapmış ve dönem sonunda ayrılması mümkün olan en yüksek tutarda karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda ayıracağı karşılık tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 50.00050.000

Cevap

50.00050.000 TL tutarındaki karşılık ayrılmalıdır.
Muhasebe ilkelerine ve Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre, şüpheli hale gelen bir ticari alacak için karşılık ayrılırken, alacağın teminat (ipotek, banka teminat mektubu vb.) ile güvence altına alınmış kısmı toplam tutardan düşülmelidir. Bu soruda toplam 80.00080.000 TL olan alacağın 30.00030.000 TL'lik kısmı teminatlı olduğu için, sadece teminatı bulunmayan 50.00050.000 TL (80.00030.00080.000 - 30.000) tutarındaki kısım için karşılık ayrılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Şüpheli hale gelen toplam alacak tutarı belirlenir.
80.00080.000 TL
Borçlunun iflas erteleme kararı alması, alacağın tamamını şüpheli statüsüne sokar.
2
Alacağın teminatlı kısmı tespit edilir.
30.00030.000 TL
Banka teminat mektubu alacağın tahsilini garanti altına alan bir unsurdur.
3
Karşılık ayrılacak (teminatsız) tutar hesaplanır.
80.00030.000=50.00080.000 - 30.000 = 50.000 TL
Vergi Usul Kanunu ve Genel Muhasebe ilkelerine göre, şüpheli alacakların teminatlı kısmı için karşılık ayrılamaz.
4
Karşılık gideri kaydı yapılır.
654 Karşılık Giderleri (Borçlu): 50.00050.000 TL / 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) (Alacaklı): 50.00050.000 TL
Dönem sonunda ayrılan karşılık tutarı gelir tablosunda gider olarak raporlanır.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacaklarda Teminatlı Kısmın Karşılık Dışı Bırakılması

İpuçları

1
İhtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılırken sadece riskli kısımlar dikkate alınır.
2
Alacağın bir kısmı banka teminat mektubu ile korunmaktadır. Korunan kısımlar için gider yazılabilir mi?
3
Karşılık tutarı = Toplam Şüpheli Alacak - Teminatlı Kısım formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

Bu alacağın ilerleyen dönemde 40.00040.000 TL'sinin tahsil edilmesi durumunda yapılacak kaydı ve 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabının etkisini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 177Soru

İşletme 31.12.202531.12.2025 tarihinde, vadesine 3636 gün kalan 101.000101.000 TL nominal değerli borç senetleri için iç iskonto yöntemine göre 1.0001.000 TL reeskont hesaplamıştır. Bu işlemin dönem sonunda yapılması gereken muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 Borç Senetleri Reeskontu (-)

Cevap

Borç senetleri reeskontu işleminin muhasebe kaydında '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabı borçlandırılır.
Dönem sonunda borç senetleri için hesaplanan reeskont tutarı, işletmenin borç yükünün azaldığını ifade eder. Bu durum '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabına alacak, pasifi düzenleyici bir hesap olan ve artışları borç tarafa kaydedilen '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabına ise borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Pasifte yer alan borç senetleri için reeskont hesaplanmıştır.
Borç senetlerinin dönem sonundaki peşin değerine indirgenmesi gerekmektedir.
2
İç iskonto formülü ile tutarı kontrol et
F=101.000×10×3636.000+(10×36)=1.000F = \frac{101.000 \times 10 \times 36}{36.000 + (10 \times 36)} = 1.000 TL (Örnek faiz oranı %10 üzerinden).
VUK uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto yöntemi zorunludur.
3
Yevmiye kaydını oluştur
322 Borç Senetleri Reeskontu (-) (BORÇ) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri (ALACAK)
Borç senedinin değerindeki azalış işletme için bir gelir (647) niteliğindedir ve bu azalış düzenleyici bir hesap (322) üzerinden takip edilir.

Anahtar Kavram

Pasif Düzenleyici Hesapların İşleyişi
Tahmini Süre:45s
Soru 178Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli genel geçici mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri şöyledir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Kalanı (TL)Alacak Kalanı (TL)
100100 Kasa40.00040.000-
102102 Bankalar100.000100.000-
103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)-10.00010.000

Dönem sonu envanter ve değerleme çalışmaları sonucunda şu bilgiler elde edilmiştir:
1. Kasa sayımında fiili mevcudun 39.20039.200 TL olduğu tespit edilmiş, noksanlığın nedeni saptanamadığı için ilgili hesaba aktarılmıştır.
2. Bankadan gelen hesap özetinde; işletmenin kaydetmediği 5.0005.000 TL faiz geliri ve 1.0001.000 TL komisyon gideri olduğu görülmüştür.
3. İşletmenin satıcılara verdiği 10.00010.000 TL'lik çeklerin 4.0004.000 TL'lik kısmının bankadan ödendiği ancak işletmenin bu ödeme kaydını henüz yapmadığı belirlenmiştir.

Buna göre, yapılacak düzeltme kayıtları sonrasında işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli bilançosunda "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olarak yer almalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 133.200133.200

Cevap

Hazır Değerler grubu toplamı 133.200133.200 TL olmalıdır.
İşletmenin hazır değerler toplamı, mizan değerlerinin envanter bulgularına göre düzeltilmesiyle bulunur. Kasa noksanı (800800 TL) grup dışına (197 nolu hesaba) çıktığı için toplamı azaltır. Banka faiz geliri (5.0005.000 TL) artırırken, komisyon gideri (1.0001.000 TL) azaltır. Ödenen çeklerin 103103 hesabından 102102 hesabına aktarılması ise grup içi bir işlem olup toplam tutarı etkilemez. Sonuç olarak: 130.000800+5.0001.000=133.200130.000 - 800 + 5.000 - 1.000 = 133.200 TL değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa sayım noksanının muhasebeleştirilmesi
100100 Kasa hesabı 800800 TL alacaklandırılarak bakiye fiili tutar olan 39.20039.200 TL'ye düşürülür. Fark 197197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabına (Grup 19) aktarılır.
Envanterde tespit edilen kasa noksanlığı, nedeni bulunana kadar geçici hesaba alınmalı ve kasa hesabı fiili duruma getirilmelidir.
2
Banka mutabakat farklarının kaydedilmesi
102102 Bankalar hesabına 5.0005.000 TL borç (faiz geliri) ve 1.0001.000 TL alacak (komisyon gideri) kaydı yapılır. Banka hesabı net 4.0004.000 TL artar.
Bankanın gerçekleştirdiği ancak işletmenin henüz kaydetmediği işlemler mizan bakiyesine yansıtılmalıdır.
3
Ödenen çeklerin kaydı
103103 Verilen Çekler hesabı 4.0004.000 TL borçlandırılarak kapatılır, karşılığında 102102 Bankalar hesabı 4.0004.000 TL alacaklandırılır.
Bankadan tahsil edilen çekler işletme kayıtlarında 103103 hesabından düşülerek 102102 Bankalar hesabıyla kapatılmalıdır. Bu işlem grup toplamını değiştirmez (aktif içi yer değişimi).
4
Hazır Değerler (10) grubu toplamının hesaplanması
Grup Toplamı = 100100 (39.20039.200 TL) + 102102 (100.000100.000 TL) - 103103 (6.0006.000 TL) = 133.200133.200 TL.
Grup toplamı; aktif karakterli hesapların borç kalanlarından, pasif karakterli düzenleyici hesapların (103103) alacak kalanları düşülerek bulunur.

Anahtar Kavram

Hazır değerler grubunda yer alan düzenleyici hesapların (103103) bilanço sunumu ve banka mutabakat işlemleri.

Daha Fazla Pratik

Hazır değerler grubunda yer alan yabancı paralı kasa mevcutlarının dönem sonu değerlemesinde kullanılacak kur (Efektif Kur) ve kambiyo kar/zararı hesaplamalarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 179Soru

İşletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihli genel geçici mizanında yer alan hesap bilgileri şöyledir:

Hesap KoduHesap AdıBorç KalanıAlacak Kalanı
321Borç Senetleri372.000372.000 TL

Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, bu senetlerin tamamının vadesine 4040 gün kaldığı ve reeskont hesaplamalarında yıllık %30\%30 faiz oranının (iç iskonto yöntemi) esas alınacağı belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken reeskont kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU: 12.00012.000 (Borçlu) / 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ: 12.00012.000 (Alacaklı)

Cevap

Borç senetleri reeskont kaydı, iç iskonto formülüyle hesaplanan 12.00012.000 TL üzerinden, 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabının borçlandırılması ve 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabının alacaklandırılması şeklinde yapılır.
İşletmenin borç senetlerini bilanço tarihindeki peşin değerine indirgemesi bir faiz geliri yaratır. İç iskonto formülü (F=Anr36.000+nrF = \frac{A \cdot n \cdot r}{36.000 + nr}) ile hesaplanan 12.00012.000 TL tutarı, 322 Borç Senetleri Reeskontu (-) hesabının borcuna (pasifi düzenleyen eksi hesabın artışı) ve 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabının alacağına kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
İç iskonto formülünü kullanarak reeskont tutarını hesaplayınız.
F=372.000×40×3036.000+(40×30)=446.400.00037.200=12.000F = \frac{372.000 \times 40 \times 30}{36.000 + (40 \times 30)} = \frac{446.400.000}{37.200} = 12.000 TL
VUK uyarınca senetli alacak ve borçların değerlemesinde iç iskonto yönteminin kullanılması zorunludur.
2
İşlemin niteliğini ve kullanılacak hesapları belirleyiniz.
Borç senetlerinin reeskontu işletme için bir faiz geliri (647) doğurur ve pasif düzenleyici hesap olan 322 kullanılır.
Borç senetlerinin nominal değerinden peşin değerine indirilmesi, borcun azalması etkisi yarattığından gelir olarak muhasebeleştirilir.
3
Yevmiye kaydını gerçekleştiriniz.
322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı 12.00012.000 TL borçlandırılır, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı 12.00012.000 TL alacaklandırılır.
Düzenleyici hesapların artışı kendi karakterinin tersi yönünde (pasif düzenleyici için borç) kaydedilirken, gelir hesapları her zaman alacak taraflı çalışır.

Anahtar Kavram

İç İskonto Yöntemi ve Borç Senetleri Reeskontu

İpuçları

1
Reeskont hesaplamasında vadenin 360 gün (yıllık) esas alındığı payda kısmındaki sabit rakama dikkat ediniz.
2
İç iskonto formülünde payda 36.000+(n×r)36.000 + (n \times r) şeklindedir; nominal değerin (AA) bu toplama oranlandığını unutmayınız.
3
Borç senetlerinin reeskontunun bir 'gelir' (647) yarattığını ve bu gelirin bilançonun pasifindeki düzenleyici bir hesapla eşleştiğini hatırlayınız.

Daha Fazla Pratik

İzleyen yılın başında (01.01.202701.01.2027) bu reeskont kaydının iptal (ters kayıt) işleminin nasıl yapılacağını ve hangi hesaba gider yazılacağını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tutarı sağlamak için şu mantığı kurabilirsiniz: Eğer senet 372.000372.000 TL nominal değerdeyse ve %30\%30 faizle 4040 günlük iskonto yapılıyorsa, peşin değer (PP) üzerinden P×(1+40×3036.000)=372.000P \times (1 + \frac{40 \times 30}{36.000}) = 372.000 eşitliği kurulur. Buradan P×1,0333...=372.000P \times 1,0333... = 372.000 ve P=360.000P = 360.000 TL bulunur. Reeskont tutarı ise 372.000360.000=12.000372.000 - 360.000 = 12.000 TL olarak teyit edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 180Soru

İşletme, 01.07.202501.07.2025 tarihinde yönetim işlerinde kullanmak amacıyla 400.000400.000 TL + %20\%20 KDV bedelle bir bilgisayar ağı sistemi satın almıştır. İşletme, bu duran varlık için azalan bakiyeler yöntemini uygulamaya karar vermiş olup faydalı ömür 55 yıl olarak belirlenmiştir. Buna göre, işletmenin 20262026 yılında (ikinci yıl) ayıracağı amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 96.00096.000

Cevap

İşletmenin 20262026 yılında (ikinci yıl) ayıracağı amortisman tutarı 96.00096.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 96.00096.000 TL tutarına; önce amortisman oranının %40\%40 (1/5×21/5 \times 2) olduğu belirlenip, ardından birinci yılın amortismanı (160.000160.000 TL) maliyetten düşülerek ulaşılan net defter değeri (240.000240.000 TL) üzerinden %40\%40 oranı uygulanarak ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
%40\%40
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının (1/5=%201/5 = \%20) iki katı olarak hesaplanır (20×2=4020 \times 2 = 40).
2
Birinci yıl (2025) amortisman tutarının hesaplanması
160.000160.000 TL
İlk yıl amortismanı doğrudan maliyet bedeli üzerinden hesaplanır: 400.000×%40=160.000400.000 \times \%40 = 160.000 TL.
3
İkinci yıl (2026) için esas alınacak net defter değerinin bulunması
240.000240.000 TL
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman, net defter değeri üzerinden hesaplanır: 400.000160.000=240.000400.000 - 160.000 = 240.000 TL.
4
İkinci yıl (2026) amortisman tutarının hesaplanması
96.00096.000 TL
İkinci yıl matrahı olan 240.000240.000 TL'ye amortisman oranı uygulanır: 240.000×%40=96.000240.000 \times \%40 = 96.000 TL.

Anahtar Kavram

Azalan Bakiyeler Yöntemi ve Amortisman Matrahının Belirlenmesi

İpuçları

1
Azalan bakiyeler yönteminde kullanılan oran, normal amortisman oranının iki katıdır.
2
İkinci yılın amortismanını bulmak için önce birinci yılın amortismanını hesaplayıp maliyetten düşmelisiniz.

Daha Fazla Pratik

Aynı varlığın binek otomobil olması durumunda kıst amortisman uygulamasının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 9 / 16Sonraki
Envanter ve Değerleme İşlemleri Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 9 | Examkin