Envanter ve Değerleme İşlemleri Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 10

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan senet hesaplarının bakiyeleri ve vadeleri şu şekildedir:

Hesap Kodu ve Adı	Bakiye (TL)	Vadeye Kalan Gün
$121$ Alacak Senetleri	$367.200$	$72$
$321$ Borç Senetleri	$363.600$	$36$

İşletme, dönem sonunda alacak senetlerini reeskonta tabi tutmaya karar vermiştir. Uygulanacak yıllık reeskont faiz oranı her iki senet grubu için de $\%10$ 'dur.

Buna göre, Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri ve muhasebe temel kavramları çerçevesinde yapılacak reeskont işlemlerinin dönem net kârı üzerindeki toplam etkisi aşağıdakilerden hangisidir? (Hesaplamalarda iç iskonto yöntemi kullanılacaktır.)

Dönem kârında

3.600

TL azalış

Dönem kârında

3.600

TL artış

Dönem kârında

7.200

TL azalış

Dönem kârında

3.708

TL azalış

Dönem kârında

10.800

TL azalış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dönem kârında $3.600$ TL azalış

Cevap

Dönem kârında

3.600

TL azalış gerçekleşir.

Doğru cevap, alacak senetlerinden kaynaklanan giderin borç senetlerinden kaynaklanan gelirden fazla olması nedeniyle kârın net olarak azalacağını ifade eden seçenektir. Alacak senetleri için yapılan hesaplamada

367.200 \times 720 / 36.720 = 7.200

TL reeskont gideri bulunur. Borç senetleri için ise

363.600 \times 360 / 36.360 = 3.600

TL reeskont geliri bulunur. Bu iki işlemin kâr-zarar hesabı üzerindeki net etkisi

3.600

TL'lik bir kâr azalışıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Alacak senetleri reeskont tutarının iç iskonto formülü ile hesaplanması

F = \frac{367.200 \times 72 \times 10}{36.000 + (72 \times 10)} = 7.200

TL

VUK'a göre senetlerin dönem sonundaki peşin değerine indirgenmesi için iç iskonto yöntemi kullanılır.

2

Borç senetleri reeskont tutarının hesaplanması

F = \frac{363.600 \times 36 \times 10}{36.000 + (36 \times 10)} = 3.600

TL

VUK gereği alacak senetlerini reeskonta tabi tutan mükellefler, borç senetlerini de reeskonta tabi tutmak zorundadır.

3

Reeskont işlemlerinin muhasebe kayıt mantığına göre kâr üzerindeki etkisinin belirlenmesi

7.200

TL Gider (

657

) ve

3.600

TL Gelir (

647

)

Alacak senetleri reeskontu işletme için bir faiz gideri, borç senetleri reeskontu ise faiz geliridir.

4

Net etkinin hesaplanması

7.200

(Gider) -

3.600

(Gelir) =

3.600

TL Net Gider

Toplam gider tutarı toplam gelirden fazla olduğu için dönem kârında azalış meydana gelir.

Anahtar Kavram

Reeskont İşlemlerinde VUK Zorunluluğu ve İç İskonto Hesaplaması

İpuçları

1

VUK'a göre alacak senetleri reeskontu yapılıyorsa borç senetleri reeskontunun yapılıp yapılmayacağını kontrol edin.

2

İç iskonto formülünde paydanın

36.000 + (n \times t)

şeklinde olması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Reeskont tutarlarının bir sonraki dönemin başında nasıl kapatıldığını ve bu kapatma işleminin yeni dönemin kârı üzerindeki etkisini inceleyin.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 182Soru →

İşletme, $01.09.2025$ tarihinde müşterisi (A)'ya $15.000$ USD tutarında veresiye (senetsiz) mal satmıştır (Kur: $1$ USD = $30$ TL). $20.11.2025$ tarihinde müşterinin borcunu ödeyemeyeceği anlaşılmış ve hakkında icra takibi başlatılmıştır (Kur: $1$ USD = $33$ TL). Bu alacağın $5.000$ USD tutarındaki kısmı için daha önce alınmış bir banka teminat mektubu bulunmaktadır.

$31.12.2025$ tarihinde dönem sonu değerlemesi yapılırken kur $1$ USD = $36$ TL olarak saptanmış ve işletme şüpheli alacağın teminatsız kısmı için Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre karşılık ayırmıştır.

Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapacağı envanter ve değerleme kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

"654 Karşılık Giderleri" hesabı

360.000

TL borçlandırılmalıdır.

"654 Karşılık Giderleri" hesabı

300.000

TL borçlandırılmalıdır.

"129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı

540.000

TL alacaklandırılmalıdır.

"646 Kambiyo Karları" hesabı toplam

45.000

TL alacaklandırılmalıdır.

"128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabının dönem sonu bilançosundaki değeri

495.000

TL olmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "654 Karşılık Giderleri" hesabı $360.000$ TL borçlandırılmalıdır.

Cevap

"654 Karşılık Giderleri" hesabının

360.000

TL borçlandırılması ifadesi doğrudur.

İşletmenin elindeki

15.000

USD tutarındaki alacak, dönem sonunda

36

TL kurundan değerlendiğinde toplam

540.000

TL'ye ulaşır. Ancak bu alacağın

5.000

USD'lik kısmı banka teminatı altındadır. Karşılık ayrılabilecek şüpheli kısım ise yalnızca teminatsız olan

10.000

USD'dir. Bu tutarın dönem sonu kuruna göre TL karşılığı (

10.000 \times 36 = 360.000

TL) gider olarak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Alacağın TL cinsinden başlangıç ve şüpheli hale gelme tarihindeki değerlerini hesapla.

Başlangıç:

15.000 \times 30 = 450.000

TL; Şüpheli (

20.11

):

15.000 \times 33 = 495.000

TL.

Yabancı paralı alacaklar her değer değişiminde veya raporlama tarihinde güncel kura getirilmelidir.

2

Dönem sonu (

31.12.2025

) değerlemesini gerçekleştir.

Dönem sonu değeri:

15.000 \times 36 = 540.000

TL. Toplam Kambiyo Karı:

540.000 - 450.000 = 90.000

TL.

VUK uyarınca yabancı paralı varlıklar borsa rayici (yoksa TCMB döviz alış kuru) ile değerlenir.

3

Karşılık ayrılacak şüpheli (teminatsız) tutarı belirle.

Teminatsız Kısım:

15.000 - 5.000 = 10.000

USD.

VUK Madde 323 gereği, teminatlı alacaklar için şüpheli alacak karşılığı ayrılamaz.

4

Dönem sonu kuru üzerinden karşılık tutarını hesapla.

Karşılık Tutarı:

10.000 \times 36 = 360.000

TL.

Şüpheli yabancı paralı alacaklarda karşılık, değerleme yapılmış güncel TL tutarı üzerinden ayrılır.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı şüpheli ticari alacaklarda değerleme yapıldıktan sonra, sadece teminatsız kalan kısım için güncel kur üzerinden karşılık ayrılması gerekir.

İpuçları

1

Yabancı paralı alacaklarda karşılık ayırmadan önce varlığı dönem sonu kuruna göre değerlemeyi unutmayın.

2

Banka teminat mektubu, alacağın o kısmının 'şüpheli' olma vasfını ortadan kaldırır.

3

Karşılık tutarı = (Toplam USD Alacağı - Teminatlı USD) x Dönem Sonu Kuru formülü ile hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Bu alacağın sonraki yıl

8.000

USD olarak tahsil edilmesi durumunda yapılacak 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' kaydını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce toplam alacağı dönem sonu kuruna getirip (

540.000

TL), ardından teminatlı kısmı USD cinsinden düşüp kalan

10.000

USD'yi güncel kurla çarparak sonuca ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 183Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihindeki geçici yatırım amaçlı menkul kıymet portföyüne ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

Hisse Senedi	Alış Maliyeti	Borsa Rayici
A İşletmesi Hisse Senetleri	$60.000$ TL	$54.000$ TL
B İşletmesi Hisse Senetleri	$40.000$ TL	$43.000$ TL

İhtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda yapılması gereken değer düşüklüğü karşılığı kaydında, borçlandırılması gereken hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

654 Karşılık Giderleri Hesabı,

6.000

TL

654 Karşılık Giderleri Hesabı,

3.000

TL

654 Karşılık Giderleri Hesabı,

9.000

TL

119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı,

6.000

TL

653 Komisyon Giderleri Hesabı,

6.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri Hesabı, $6.000$ TL

Cevap

Dönem sonunda yapılması gereken kayıtta 654 Karşılık Giderleri Hesabı

6.000

TL borçlandırılmalıdır.

İhtiyatlılık kavramı gereği, işletmeler muhtemel zararlar için karşılık ayırmak zorundayken muhtemel kârları realize olmadıkça kaydedemezler. A İşletmesi hisselerinde

6.000

TL değer kaybı oluştuğundan bu tutar 654 Karşılık Giderleri hesabına borç, 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabına alacak kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1

A İşletmesi hisse senetlerinin değerlemesini yapın.

60.000 - 54.000 = 6.000

TL değer kaybı tespit edildi.

Maliyet değeri borsa rayicinden yüksek olduğu için değer düşüklüğü oluşmuştur.

2

B İşletmesi hisse senetlerinin değerlemesini yapın.

43.000 - 40.000 = 3.000

TL değer artışı tespit edildi.

İhtiyatlılık kavramı gereği, borsa rayicinin maliyetin üzerine çıkması durumunda değer artış kaydı yapılmaz.

3

Toplam karşılık tutarını ve ilgili hesapları belirleyin.

6.000

TL tutarında Karşılık Gideri borçlandırılmalıdır.

Muhasebe standartları gereği her menkul kıymet grubu ayrı ayrı değerlendirilir ve sadece azalışlar için karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık Kavramı ve Menkul Kıymetlerde Karşılık Ayırma

İpuçları

1

İhtiyatlılık kavramını hatırlayın: Muhtemel zararlar kaydedilir, muhtemel kârlar kaydedilmez.

2

Her bir hisse senedi grubunu bağımsız olarak değerlendirin; artış olan grupta herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu hisse senetleri bir sonraki dönem maliyet değerinin üzerinde bir fiyatla satılırsa hangi hesabın alacaklandırılacağını çalışabilirsiniz (644 Konusu Kalmayan Karşılıklar).

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 184Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihindeki geçici yatırım amaçlı menkul kıymet portföyünde yer alan hisse senetlerine ilişkin bilgiler aşağıda sunulmuştur:

Hisse Senedi	Alış Maliyeti	Borsa Rayici
A Hisse Senedi	$150.000$ TL	$140.000$ TL
B Hisse Senedi	$120.000$ TL	$135.000$ TL

İşletme, bu hisse senetleri için daha önce herhangi bir karşılık ayırmamıştır. Muhasebenin temel kavramlarından olan 'İhtiyatlılık' kavramı gereği, dönem sonunda yapılması gereken değerleme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

654

Karşılık Giderleri Hesabı

10.000

TL borçlandırılır.

654

Karşılık Giderleri Hesabı

5.000

TL borçlandırılır.

644

Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabı

15.000

TL alacaklandırılır.

653

Komisyon Giderleri Hesabı

10.000

TL borçlandırılır.

Herhangi bir muhasebe kaydı yapılmasına gerek yoktur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $654$ Karşılık Giderleri Hesabı $10.000$ TL borçlandırılır.

Cevap

Dönem sonunda sadece A hisse senedindeki değer kaybı için

10.000

TL tutarında '654 Karşılık Giderleri Hesabı' borçlandırılarak karşılık ayrılmalıdır.

Doğru cevap olan seçenek, ihtiyatlılık kavramının özüne uygun olarak sadece muhtemel zararı (A senedindeki

10.000

TL düşüşü) dikkate almış ve Tekdüzen Hesap Planı'na uygun gider hesabını (654) kullanmıştır. Muhasebede menkul kıymetlerin dönem sonu değerlemesinde 'maliyet veya piyasa değerinden düşük olanı ile değerleme' esası uygulanır. Bu durumda sadece değeri düşen varlık için karşılık ayrılır, değeri artan varlık maliyet değeriyle kalmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1

A Hisse Senedi için maliyet ve borsa rayicini karşılaştırınız.

150.000

TL (Maliyet) >

140.000

TL (Borsa Rayici) olduğu için

10.000

TL değer düşüklüğü vardır.

Varlıkların değerinin maliyet bedelinin altına düşmesi durumunda ihtiyatlılık gereği karşılık ayrılır.

2

B Hisse Senedi için maliyet ve borsa rayicini karşılaştırınız.

120.000

TL (Maliyet) <

135.000

TL (Borsa Rayici) olduğu için

15.000

TL değer artışı vardır.

İhtiyatlılık kavramı gereği, gerçekleşmemiş değer artışları (karlar) muhasebeleştirilmez.

3

Toplam karşılık tutarını belirleyiniz ve yevmiye kaydını oluşturunuz.

Sadece A senedi için

10.000

TL karşılık gideri kaydedilir.

Hisse senetleri portföy bazında değil, her bir menkul kıymet türü bazında tek tek değerlendirilir.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık Kavramı ve Menkul Kıymet Değerlemesi

İpuçları

1

İhtiyatlılık kavramını hatırlayın: Muhtemel gider ve zararlar için karşılık ayrılırken, muhtemel gelir ve karlar kaydedilmez.

2

A hisse senedinin piyasa değeri maliyetinin altına düşmüşken, B hisse senedininki yükselmiştir. Sadece düşüşü mü yoksa net farkı mı kaydetmelisiniz?

3

Değer düşüklüğü durumunda borçlandırılacak hesap '654 Karşılık Giderleri' hesabıdır. Sadece A senedindeki

10.000

TL'lik kaybı dikkate alın.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu hisse senetleri ileride maliyetin üzerinde bir fiyata satılırsa yapılacak iptal kaydını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 185Soru →

İşletmenin dönem sonu envanter işlemleri sırasında $153$ Ticari Mallar hesabının mizan borç kalanının $250.000$ TL olduğu, ancak yapılan fiziki sayımda depodaki malların değerinin $242.000$ TL olduğu tespit edilmiştir. Aradaki fark, nedeni araştırılmak üzere $197$ Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabına aktarılmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda; noksanlığın $3.000$ TL'lik kısmının normal fire sınırları içerisinde kaldığı, kalan $5.000$ TL'lik kısmın ise depo görevlisinin kusurundan kaynaklandığı ve ilgili tutarın görevliden tahsil edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Buna göre, noksanlık nedeninin belirlenmesi üzerine yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

197

Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı

8.000

TL alacaklandırılır.

689

Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı

8.000

TL borçlandırılır.

153

Ticari Mallar hesabı

8.000

TL borçlandırılır.

135

Personelden Alacaklar hesabı

3.000

TL borçlandırılır.

621

Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı

5.000

TL borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $197$ Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı $8.000$ TL alacaklandırılır.

Cevap

Noksanlık nedeninin kesinleşmesi durumunda, daha önce borç kaydı yapılarak açılan '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı toplam tutar olan

8.000

TL üzerinden alacaklandırılarak kapatılmalıdır.

İşletmede tespit edilen

8.000

TL'lik stok noksanlığı, başlangıçta geçici bir hesap olan noksanlıklar hesabına alınmıştır. Bu hesabın kapatılabilmesi için alacak tarafına kayıt yapılması gerekir. Nedenler belirlendiğinde (fire ve personel kusuru), noksanlıklar hesabı toplam fark kadar alacaklandırılarak tasfiye edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam noksanlık tutarının hesaplanması

250.000

(Kitap değeri) -

242.000

(Fiili değer) =

8.000

TL

Envanter farkının miktarını belirlemek için kullanılır.

2

Noksanlığın nedenlerine göre dağıtılması

Normal Fire:

3.000

TL, Personel Kusuru:

5.000

TL

Hangi tutarın hangi hesaba aktarılacağını belirlemek için gereklidir.

3

Muhasebe kaydının oluşturulması

621 STMM (B)

3.000

, 135 Personelden Alacaklar (B)

5.000

ve 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları (A)

8.000

Geçici hesabın kapatılması ve kesinleşen nedenlerin kaydedilmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Sayım ve Tesellüm Noksanlarının Tasfiyesi

İpuçları

1

Noksanlığın ilk tespit edildiği ana değil, nedeninin belirlendiği ana odaklanın.

2

Geçici hesap olan '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı hangi yönde çalışarak kapanır?

3

Normal firelerin gider/maliyet hesaplarına, personel hatalarının ise alacak hesaplarına aktarıldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Stok noksanlığının nedeninin dönem sonuna kadar bulunamadığı durumda yapılacak kaydı inceleyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 186Soru →

Zümrüt İşletmesi'nin $2025$ yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, stoklarında bulunan ticari mallara ilişkin tespit edilen veriler aşağıda sunulmuştur:

Kalem	Tutar (TL)
Stok Maliyet Bedeli	$220.000$
Net Gerçekleşebilir Değer (Piyasa Değeri)	$185.000$

İşletme, söz konusu mallarda meydana gelen değer azalışı için ihtiyatlılık temel kavramı uyarınca karşılık ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, işletmenin bu işleme ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

654 KARŞILIK GİDERLERİ 35.000 (BORÇ) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 35.000 (ALACAK)

689 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR 35.000 (BORÇ) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 35.000 (ALACAK)

654 KARŞILIK GİDERLERİ 35.000 (BORÇ) / 153 TİCARİ MALLAR 35.000 (ALACAK)

654 KARŞILIK GİDERLERİ 185.000 (BORÇ) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 185.000 (ALACAK)

158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 35.000 (BORÇ) / 654 KARŞILIK GİDERLERİ 35.000 (ALACAK)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 KARŞILIK GİDERLERİ 35.000 (BORÇ) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 35.000 (ALACAK)

Cevap

İşletmenin '654 Karşılık Giderleri' hesabını

35.000

TL borçlandırıp, '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabını

35.000

TL alacaklandırması gerekir.

Dönem sonunda stokların piyasa değerinin maliyet değerinin altına düşmesi durumunda, aradaki fark (

35.000

TL) ihtiyatlılık kavramı gereği gider olarak kaydedilmelidir. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca bu işlem için '654 Karşılık Giderleri' borçlandırılırken, bilançoda stokların değerini netleştirmek için '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Ticari malların maliyet bedeli ile dönem sonu piyasa değeri (net gerçekleşebilir değer) arasındaki farkı hesaplayınız.

220.000 - 185.000 = 35.000

TL tutarında bir değer azalışı tespit edilmiştir.

İhtiyatlılık kavramı gereği, varlıkların değerinde meydana gelen muhtemel azalışlar için karşılık ayrılmalıdır.

2

Karşılık ayırma işlemi için Tekdüzen Hesap Planı'na uygun gider ve karşılık hesaplarını belirleyiniz.

Dönem gideri için '654 Karşılık Giderleri', aktifteki azalışı temsil eden düzenleyici hesap için '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)' seçilir.

Stok değer düşüklüğü karşılıkları, işletmenin olağan giderleri arasında yer alır ve ilgili stok hesabının maliyet bedelini korumak amacıyla düzenleyici bir hesap kullanılır.

3

Yevmiye kaydını oluşturarak borç ve alacak taraflarını kaydediniz.

Gider artışı nedeniyle 654 nolu hesap borçlandırılır; aktif düzenleyici hesap (pasif karakterli) artışı nedeniyle 158 nolu hesap alacaklandırılır.

Gider hesapları borç taraftan, pasif karakterli düzenleyici hesaplar ise alacak taraftan çalışmaya başlar.

Anahtar Kavram

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Ayrılması

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 187Soru →

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, maliyet hesaplarını $7/A$ seçeneğinde izleyen bir işletmede, dönem sonunda $760$ Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabında biriken tutarların $631$ Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına aktarılmasında köprü görevi gören yansıtma hesabı aşağıdakilerden hangisidir?

761

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı

762

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Farkları

631

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri

771

Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

690

Dönem Kârı veya Zararı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $761$ Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı

Cevap

761

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı,

7/A

seçeneğinde giderlerin fonksiyonel sonuç hesaplarına aktarılmasında kullanılan yansıtma aracıdır.

7/A

seçeneğinde giderler fonksiyonel bazda

7xx

grubunda izlenir. Dönem sonunda bu giderlerin Gelir Tablosu'ndaki ilgili hesaplara (

6xx

) aktarılabilmesi için yansıtma hesapları kullanılır.

760

hesabının yansıtma hesabı ise

761

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı'dır.

Adım Adım Çözüm

1

Fonksiyonel gider hesabının belirlenmesi

760

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabı

Soruda belirtilen ana gider kalemini tanımlamak için.

2

İlgili yansıtma hesabının seçilmesi

761

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı

THP kurallarına göre her

7xx

kodlu gider hesabının kendi kodunun bir fazlası (

7x1

) olan bir yansıtma hesabı bulunur.

3

Aktarım mantığının kurulması

631

(Borç) /

761

(Alacak) kaydı

Giderlerin maliyet hesaplarından sonuç (gelir tablosu) hesaplarına geçişini sağlamak için.

Anahtar Kavram

Yansıtma Hesapları Aracılığıyla Gider Aktarımı

Tahmini Süre:45s

Soru 188Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihindeki envanter çalışmaları sırasında, satıcılara olan $45.000$ TL tutarındaki senetsiz (kredili) ticari borcunun mevcut olduğu tespit edilmiştir. Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre, söz konusu borç dönem sonu bilançosunda aşağıdaki değerleme ölçülerinden hangisi ile değerlenmelidir?

Mukayyet değer

İtibari değer

Borsa rayici

Maliyet bedeli

Tasfiye değeri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mukayyet değer

Cevap

Türk lirası cinsinden olan senetsiz ticari borçlar mukayyet değer üzerinden değerlenmelidir.

Vergi Usul Kanunu'nun (VUK)

285.

maddesi uyarınca, işletmelerin borçları mukayyet değerleri (muhasebe kayıtlarında gösterilen hesap değerleri) ile değerlenir. Türk lirası cinsinden olan senetsiz ticari borçlarda da bu kural uygulanarak, kayıtlı tutar olan

45.000

TL üzerinden değerleme yapılır.

Adım Adım Çözüm

1

Borcun niteliğini belirlemek

İncelenen borç

45.000

TL tutarında, Türk lirası cinsinden ve senetsiz bir ticari yükümlülüktür.

Değerleme işleminin ilk adımı, ilgili kalemin niteliğini ve Türk parası mı yoksa yabancı para mı olduğunu belirlemektir.

2

Yasal mevzuata (VUK) başvurmak

Vergi Usul Kanunu'nun

285.

maddesi borçların değerlemesini düzenler: 'Borçlar mukayyet değerleriyle değerlenir.'

Mevzuat, her iktisadi kıymet için hangi ölçünün kullanılacağını kesin olarak belirlemiştir.

3

Değerleme ölçüsünü sonuçlandırmak

Borç, muhasebe kayıtlarındaki değeri olan

45.000

TL (mukayyet değer) üzerinden raporlanır.

Senetsiz TL borçlarda kayıtlı değerin dışında bir piyasa veya itfa değeri aranmaz.

Anahtar Kavram

Ticari Borçlarda Mukayyet Değer Esası

İpuçları

1

Borcun muhasebe defterlerindeki kayıtlı tutarını ifade eden terimi düşünün.

2

VUK'ta hem alacaklar hem de borçlar için aynı temel değerleme ölçüsü öngörülmüştür.

Daha Fazla Pratik

Yabancı para üzerinden olan senetsiz borçların dönem sonunda hangi kur (alış/satış) ile değerlendiğini gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 189Soru →

İşletme, $15.11.2025$ tarihinde yurt dışındaki bir satıcıdan $£8.000$ (İngiliz Sterlini) tutarında ticari malı kredili (açık hesap) olarak satın almıştır. İşlem tarihindeki kur $1 \text{ GBP} = 40,00 \text{ TL}$ 'dir. $31.12.2025$ tarihinde dönem sonu değerlemesi yapılırken kurun $1 \text{ GBP} = 42,50 \text{ TL}$ olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, $31.12.2025$ tarihinde yapılması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

656 Kambiyo Zararları Borç

20.000

/ 320 Satıcılar Alacak

20.000

320 Satıcılar Borç

20.000

/ 646 Kambiyo Karları Alacak

20.000

153 Ticari Mallar Borç

20.000

/ 320 Satıcılar Alacak

20.000

656 Kambiyo Zararları Borç

20.000

/ 100 Kasa Alacak

20.000

656 Kambiyo Zararları Borç

20.000

/ 321 Borç Senetleri Alacak

20.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 656 Kambiyo Zararları Borç $20.000$ / 320 Satıcılar Alacak $20.000$

Cevap

656 Kambiyo Zararları hesabı

20.000 \text{ TL}

borçlandırılırken, 320 Satıcılar hesabı

20.000 \text{ TL}

alacaklandırılmalıdır.

İşletmenin

320.000 \text{ TL}

olarak kaydettiği borç, dönem sonunda kurun

42,50 \text{ TL}

'ye çıkmasıyla

340.000 \text{ TL}

'ye yükselmiştir. Bu

20.000 \text{ TL}

'lik artış, işletmenin borcunu artıran olumsuz bir durumdur. Tekdüzen Hesap Planı gereği, ticari borçlarla ilgili ortaya çıkan bu kur farkı '656 Kambiyo Zararları' hesabının borcuna, ilgili borç hesabının (320 Satıcılar) alacağına kaydedilerek borç bakiyesi güncellenir.

Adım Adım Çözüm

1

İşlem tarihindeki borç tutarını hesapla

8.000 \text{ GBP} \times 40,00 \text{ TL/GBP} = 320.000 \text{ TL}

Yabancı paralı işlemlerin ilk kaydı işlem tarihindeki kur üzerinden yapılır.

2

Dönem sonu (envanter) tarihindeki borç tutarını hesapla

8.000 \text{ GBP} \times 42,50 \text{ TL/GBP} = 340.000 \text{ TL}

Bilanço günündeki yabancı paralı borçlar, o günkü kur üzerinden değerlenmelidir.

3

Kur farkını tespit et

340.000 - 320.000 = 20.000 \text{ TL}

(Artış)

Dönem sonu değeri ile kayıtlı değer arasındaki fark, kur değişiminden kaynaklanan borç artışını gösterir.

4

Muhasebe kaydını belirle

Borçlu: 656 Kambiyo Zararları, Alacaklı: 320 Satıcılar

Borcun (pasif hesabın) artması işletme için bir zarardır ve dönem sonunda sonuç hesaplarına aktarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı borçların dönem sonu değerlemesinde, kur artışı '656 Kambiyo Zararları' hesabında izlenir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 190Soru →

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun $186.$ maddesine göre envanter çıkarmak; bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tespit etmektir.

Bu tanım çerçevesinde, aşağıdaki işlemlerden hangisi iktisadi kıymetlerin miktar olarak saptanmasından ziyade para ( $TL$ ) cinsinden değerinin belirlendiği "muhasebe içi envanter" aşamasına aittir?

Kasadaki nakit mevcudunun sayılarak nominal değerinin tespit edilmesi

Yabancı para cinsinden olan alacakların dönem sonu kurları üzerinden değerlenerek kur farklarının hesaplanması

İşletme ambarlarında bulunan ticari malların miktar olarak tartılarak listelenmesi

Alacak senetlerinin cüzdanda bulunup bulunmadığının fiziki olarak kontrol edilmesi

Maddi duran varlıkların kullanım ömürlerinin ve fiziki yıpranma paylarının yerinde incelenmesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yabancı para cinsinden olan alacakların dönem sonu kurları üzerinden değerlenerek kur farklarının hesaplanması

Cevap

Yabancı para cinsinden olan alacakların dönem sonu kurları üzerinden değerlenerek kur farklarının hesaplanması işlemi muhasebe içi envanter aşamasına aittir.

Doğru cevap, yabancı para cinsinden alacakların dönem sonu kurlarıyla değerlenmesidir. Çünkü envanter sürecinde iktisadi kıymetlerin miktar olarak tespiti (sayma, ölçme, tartma) muhasebe dışı envanter aşamasını oluştururken; bu kıymetlerin para (

TL

) cinsinden değerinin takdir edilmesi (değerleme) ve farkların muhasebe kayıtlarına yansıtılması işlemleri muhasebe içi envanter aşamasına aittir. Kur farkı hesaplaması doğrudan bir değerleme ve kaydi düzeltme işlemidir.

Adım Adım Çözüm

1

Envanter Sürecini Tanımla

Envanter süreci muhasebe dışı (fiili) ve muhasebe içi (kaydi) olmak üzere iki temel aşamadan oluşur.

Soruda istenen 'muhasebe içi' aşamasını diğerinden ayırt etmek gerekir.

2

Muhasebe Dışı Envanter İşlemlerini Sınıflandır

Saymak, ölçmek, tartmak ve mutabakat yapmak gibi işlemler miktar tespiti sağlayan 'muhasebe dışı' işlemlerdir.

Seçeneklerdeki sayım ve tartım gibi fiziksel tespitleri elemek için bu sınıflandırma kullanılır.

3

Muhasebe İçi Envanterin Çekirdeğini Belirle

VUK

186

'da geçen 'değerlemek' ifadesi, bulunan miktarların para birimi (

TL

) ile ifade edilmesi ve kayıt düzeltmelerinin yapılmasıdır.

Para cinsinden değerleme ve fark kayıtları muhasebe içi envanterin tanımına doğrudan uyar.

Anahtar Kavram

Muhasebe İçi ve Dışı Envanter Ayrımı

İpuçları

1

Envanterin 'sayma, ölçme, tartma' kısımları fiziksel dünyada, 'değerleme' kısmı ise muhasebe defterlerinde yapılır.

2

Muhasebe içi envanter, genel geçici mizan düzenlendikten sonra mizan değerlerini fiili duruma getirmek için yapılan hesaplama ve kayıtları kapsar.

3

Seçenekler arasında sadece para cinsinden bir 'takdir/değerleme' ve hesaplama içeren işlemi bulun.

Daha Fazla Pratik

Muhasebe içi envanterin bir sonraki aşaması olan 'Envanter ve Düzeltme Kayıtları' konusuna çalışarak sürecin nasıl tamamlandığını pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 191Soru →

İşletme, üretim kapasitesini artırmak amacıyla $02.01.2025$ tarihinde $1.600.000$ TL bedelle (KDV hariç) bir sanayi tipi dokuma makinesi satın almıştır. Söz konusu makinenin faydalı ömrü $5$ yıl olarak belirlenmiş olup işletme amortisman hesaplamalarında "Azalan Bakiyeler" yöntemini kullanmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin $31.12.2026$ tarihinde söz konusu makine için ayıracağı amortisman tutarı kaç TL'dir?

320.000

384.000

640.000

460.800

1.024.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $384.000$

Cevap

İşletmenin

2026

yılı dönem sonunda ayıracağı amortisman tutarı

384.000

TL'dir.

Doğru cevap olan seçenek, azalan bakiyeler yönteminin temel mantığını yansıtmaktadır. İlk olarak normal amortisman oranı olan

\%20

(

1/5

) ikiyle çarpılarak

\%40

oranına ulaşılmış, ardından ilk yıl ayrılan

640.000

TL amortisman maliyetten düşülerek ikinci yıla devreden

960.000

TL'lik net defter değeri bulunmuştur. Bu değer üzerinden tekrar

\%40

oranının uygulanmasıyla

2026

yılına ait

384.000

TL'lik amortisman giderine ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Amortisman oranının belirlenmesi

Amortisman Oranı =

\%40

Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının (

1/5 = \%20

) iki katı olarak hesaplanır (

0,20 \times 2 = 0,40

).

2

Birinci yıl (

2025

) amortisman tutarının hesaplanması

640.000

TL

Maliyet bedeli üzerinden ilk yıl oranı uygulanır:

1.600.000 \times \%40 = 640.000

TL.

3

İkinci yıl (

2026

) için amortisman matrahının (Net Defter Değeri) tespiti

960.000

TL

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman, varlığın net defter değeri üzerinden hesaplanır:

1.600.000 - 640.000 = 960.000

TL.

4

İkinci yıl (

2026

) amortisman tutarının hesaplanması

384.000

TL

Yeni matrah üzerinden amortisman oranı uygulanır:

960.000 \times \%40 = 384.000

TL.

Anahtar Kavram

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı, normal amortisman oranının iki katıdır ve amortisman her yıl varlığın bir önceki yıldan devreden net defter değeri üzerinden hesaplanır.

İpuçları

1

Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının iki katıdır.

2

Amortismanı hesaplamadan önce ilk yılın net defter değerini (kalan bakiyeyi) bulmanız gerekir.

3

1.600.000

TL üzerinden

\%40

hesaplayıp maliyetten düşün, ardından kalan rakamın tekrar

\%40

'ını alın.

Daha Fazla Pratik

VUK'a göre azalan bakiyeler yönteminden normal amortisman yöntemine geçiş mümkünken, tersinin mümkün olmadığını hatırlayınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 192Soru →

İşletme, geçici yatırım amacıyla $50.000$ TL maliyet bedeliyle hisse senedi satın almış ve bu işlem sırasında banka aracılığıyla $500$ TL komisyon ödemiştir. Dönem sonunda ( $31.12.2025$ ) yapılan envanter çalışmalarında, söz konusu hisse senetlerinin borsa rayicinin $46.000$ TL olduğu tespit edilmiştir.

Tekdüzen Hesap Planı ve ihtiyatlılık kavramı gereği yapılması gereken değerleme işlemi sonucunda ayrılacak 'Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı' tutarı kaç TL'dir?

4.000

4.500

3.500

500

0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $4.000$

Cevap

İşletmenin ayırması gereken karşılık tutarı

4.000

TL'dir.

Doğru cevap olan

4.000

TL tutarı, hisse senetlerinin maliyet bedeli olan

50.000

TL'den, dönem sonundaki borsa rayici olan

46.000

TL'nin çıkarılmasıyla bulunur. Alım sırasında ödenen

500

TL tutarındaki komisyon, muhasebe standartları gereği doğrudan gider hesaplarına kaydedilir ve menkul kıymetin maliyetine dahil edilmez. Bu nedenle, değer düşüklüğü hesaplanırken komisyon tutarı dikkate alınmaz.

Adım Adım Çözüm

1

Hisse senetlerinin maliyet bedelini belirleyin.

50.000

TL

Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymetler alış maliyeti ile takip edilir ve alış komisyonları maliyete eklenmez, doğrudan '653 Komisyon Giderleri' hesabına kaydedilir.

2

Dönem sonu borsa rayici ile maliyet bedelini karşılaştırın.

50.000

TL (Maliyet) >

46.000

TL (Borsa Rayici)

Varlıkların piyasa değeri maliyet bedelinin altına düştüğünde ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılır.

3

Değer düşüklüğü tutarını hesaplayın.

50.000 - 46.000 = 4.000

TL

Aradaki olumsuz fark kadar '654 Karşılık Giderleri' borçlandırılarak karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerde alış komisyonlarının gider yazılması ve borsa rayici düşük olan kıymetler için karşılık ayrılması.

Tahmini Süre:45s

Soru 193Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihinde vadesi dolan $60.000$ TL tutarındaki senetli ticari alacağı, borçlu işletmenin ödeme güçlüğüne düşmesi nedeniyle tahsil edilememiş ve hakkında icra takibi başlatılmıştır. Söz konusu alacağın $25.000$ TL'lik kısmı için banka teminat mektubu bulunmaktadır. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği şüpheli hale gelen bu alacak için dönem sonunda karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken karşılık ayırma kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Borç: 654 Karşılık Giderleri

35.000

TL / Alacak: 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)

35.000

TL

Borç: 654 Karşılık Giderleri

60.000

TL / Alacak: 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)

60.000

TL

Borç: 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar

35.000

TL / Alacak: 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)

35.000

TL

Borç: 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)

35.000

TL / Alacak: 654 Karşılık Giderleri

35.000

TL

Borç: 654 Karşılık Giderleri

25.000

TL / Alacak: 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)

25.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 654 Karşılık Giderleri $35.000$ TL / Alacak: 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) $35.000$ TL

Cevap

Karşılık ayırma kaydı, teminat düşüldükten sonra kalan

35.000

TL için '654 Karşılık Giderleri' borçlu ve '129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı' alacaklı olacak şekilde yapılmalıdır.

Doğru cevapta, toplam alacak tutarı olan

60.000

TL'den teminat tutarı olan

25.000

TL düşülerek risk altındaki

35.000

TL bulunmuştur. Bu tutar için '654 Karşılık Giderleri' borçlandırılarak gider yazılmış, '129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı' alacaklandırılarak aktifi düzenleyici bir unsur oluşturulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1

Karşılık ayrılacak tutarın hesaplanması

60.000

TL -

25.000

TL =

35.000

TL

Vergi Usul Kanunu ve muhasebe ilkeleri gereği, şüpheli alacakların teminatlı kısmı için karşılık ayrılamaz.

2

Gider hesabının belirlenmesi

654 Karşılık Giderleri hesabı borçlandırılır.

Dönem içinde ayrılan karşılıklar işletme için bir faaliyet gideri niteliğindedir.

3

Düzenleyici hesabın alacaklandırılması

129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-) hesabı alacaklandırılır.

İhtiyatlılık kavramı gereği, varlık değerindeki olası azalış pasif karakterli bir aktif düzenleyici hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Teminatlı alacaklarda karşılık ayırma kuralı

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan alacağın bir sonraki dönemde tahsil edilmesi veya değersiz hale gelmesi durumunda yapılacak yevmiye kayıtlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 194Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli genel geçici mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri şu şekildedir:

Hesap Kodu ve Adı	Borç Kalanı (TL)	Alacak Kalanı (TL)
321 Borç Senetleri	-	72.800

Yapılan envanter çalışmalarında, borç senetlerinin tamamının vadesine $40$ gün kaldığı ve senetler için yıllık $\%10$ iskonto oranının uygulanacağı belirlenmiştir. Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre iç iskonto yöntemi kullanılarak yapılması gereken dönem sonu envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

322 Borç Senetleri Reeskontu Hesabı 800 TL (Borçlu) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı 800 TL (Alacaklı)

657 Reeskont Faiz Giderleri Hesabı 800 TL (Borçlu) / 122 Alacak Senetleri Reeskontu Hesabı 800 TL (Alacaklı)

657 Reeskont Faiz Giderleri Hesabı 808,89 TL (Borçlu) / 322 Borç Senetleri Reeskontu Hesabı 808,89 TL (Alacaklı)

321 Borç Senetleri Hesabı 800 TL (Borçlu) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı 800 TL (Alacaklı)

657 Reeskont Faiz Giderleri Hesabı 800 TL (Borçlu) / 322 Borç Senetleri Reeskontu Hesabı 800 TL (Alacaklı)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 Borç Senetleri Reeskontu Hesabı 800 TL (Borçlu) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı 800 TL (Alacaklı)

Cevap

322 Borç Senetleri Reeskontu Hesabı 800 TL (Borçlu) ve 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı 800 TL (Alacaklı) şeklinde yapılan kayıt doğrudur.

Vergi Usul Kanunu'na göre reeskont tutarı iç iskonto formülüyle hesaplanmalıdır. Yapılan hesaplamada

F = \frac{72.800 \times 10 \times 40}{36000 + (10 \times 40)} = 800

TL sonucu bulunur. Borç senetleri pasif karakterli bir hesap olduğundan, vadesi gelmemiş senetlerin dönem sonunda peşin değerine indirgenmesi işletme için bir gelir (647) yaratır. Bu gelirin karşılığında pasifi düzenleyici bir aktif hesap olan 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı borçlandırılarak senetlerin bilançoda net değerle görünmesi sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1

İç iskonto formülü için verileri belirleme

Nominal Değer (

A

) =

72.800

TL, Gün (

t

) =

40

, Faiz Oranı (

n

) =

\%10

VUK'a göre reeskont hesaplamalarında iç iskonto yönteminin kullanılması zorunludur.

2

Reeskont tutarını hesaplama

F = \frac{72.800 \times 10 \times 40}{36000 + (10 \times 40)} = \frac{29.120.000}{36.400} = 800

TL

İç iskonto formülü

F = \frac{A \times n \times t}{36000 + (n \times t)}

şeklindedir.

3

Yevmiye kaydını oluşturma

322 Borç Senetleri Reeskontu (-) hesabı borçlandırılır, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı alacaklandırılır.

Borç senetlerinin dönem sonunda peşin değerine indirgenmesi işletme için bir gelir doğurur.

Anahtar Kavram

Borç Senetleri Reeskontu ve İç İskonto Hesaplaması

Alternatif Yöntem

Hesaplama kolaylığı için önce paydayı (

36.400

) hesaplayıp, nominal değeri (

72.800

) bu sayıya bölebilirsiniz (

2

çıkar). Sonrasında çıkan sonucu paydaki diğer verilerle (

10 \times 40

) çarparak

800

TL'ye hızlıca ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 195Soru →

İşletme $01.10.2025$ tarihinde $10.000$ USD tutarında senetsiz bir ticari alacak elde etmiştir. Dönem sonu itibarıyla bu alacağa ilişkin bilgiler aşağıda sunulmuştur:

Kalem / Tarih	Bilgi
$01.10.2025$ (Satış Tarihi Kuru)	$1$ USD = $30$ TL
$31.12 .2025$ (Dönem Sonu Kuru)	$1$ USD = $34$ TL
Alınan Teminat (Banka Teminat Mektubu)	$140.000$ TL

İşletme, dönem sonunda vadesi dolan ve borçlusu aleyhine icra takibi başlatılan bu alacağın tamamı için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Buna göre, işletmenin ayırması gereken "Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

200.000

340.000

160.000

300.000

40.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 200.000

Cevap

İhtiyatlılık kavramı gereği şüpheli alacaklar için ayrılacak karşılık tutarı 200.000 TL'dir.

Doğru yanıt olan tutar, dövizli alacağın 31.12.2025 tarihindeki kurla değerlenmiş hali olan 340.000 TL'den, alacak için verilmiş olan 140.000 TL tutarındaki banka teminat mektubunun düşülmesiyle elde edilir. Muhasebenin temel kavramlarından ihtiyatlılık gereği, bir alacak şüpheli hale gelse dahi sadece teminatsız kalan kısmı için karşılık gideri yazılabilir.

Adım Adım Çözüm

1

Alacağın dönem sonu değerini hesapla

10.000

USD

\times 34

TL =

340.000

TL

Yabancı paralı alacaklar dönem sonunda güncel kur üzerinden değerlenmelidir.

2

Karşılık ayrılacak (teminatsız) kısmı belirle

340.000

TL -

140.000

TL =

200.000

TL

VUK ve muhasebe ilkeleri gereği, şüpheli alacağın teminatlı kısmı için karşılık ayrılamaz.

3

Karşılık tutarını kayda al

200.000 TL

İhtiyatlılık kavramı uyarınca, muhtemel zararlar için sadece güvence altına alınmamış tutar kadar karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Şüpheli alacaklarda karşılık ayırma sınırı ve yabancı para değerlemesi

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen alacakların ilerleyen dönemlerde tahsil edilmesi durumunda yapılacak muhasebe kayıtlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 196Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihinde yaptığı envanter çalışmaları sırasında, müşterisinden olan $25.000$ TL tutarındaki veresiye (senetsiz) ticari alacağının vadesinin geçtiği ve tahsili için yasal yollara başvurulduğu tespit edilmiştir. Bu alacağın şüpheli hale gelmesi nedeniyle yapılacak aktarma kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

128 Şüpheli Ticari Alacaklar

129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)

654 Karşılık Giderleri

121 Alacak Senetleri

136 Diğer Çeşitli Alacaklar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 128 Şüpheli Ticari Alacaklar

Cevap

Şüpheli hale gelen ticari alacaklar, dönem sonunda yapılan envanter işlemleriyle birlikte '128 Şüpheli Ticari Alacaklar' hesabına borç kaydedilerek aktarılır.

Şüpheli hale gelen ticari alacaklar, asıl hesaplarından (120 veya 121) çıkarılarak '128 Şüpheli Ticari Alacaklar' hesabının borcuna kaydedilir. Bu işlem, alacağın hukuki durumundaki değişikliğin bilançoda doğru gösterilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1

Alacağın niteliğini belirleyin.

Alacak ticari bir alacaktır ve yasal takibe başlandığı için 'şüpheli' nitelik kazanmıştır.

Vadesi geçmiş ve dava/icra safhasına gelmiş alacaklar muhasebe standartları gereği şüpheli alacak olarak sınıflandırılır.

2

Aktarma kaydı için ilgili hesabı seçin.

128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı borçlandırılmalıdır.

Alacağın şüpheli hale gelmesi, onun '120 Alıcılar' hesabından çıkarılıp özel bir takip hesabına (128) alınmasını gerektirir.

3

Kayıt mantığını kurun.

Borç: 128 Şüpheli Ticari Alacaklar, Alacak: 120 Alıcılar.

Varlık hesaplarındaki artış borç tarafına, azalış ise alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacakların Sınıflandırılması

İpuçları

1

Bir alacak için dava açıldığında o alacak artık 'normal' bir alacak değil, 'şüpheli' bir alacaktır.

2

Şüpheli hale gelen ticari alacakların izlendiği hesap kodu 128'dir.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli alacaklar için karşılık ayrılması durumunda hangi gider hesabının borçlandırıldığını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 197Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli genel geçici mizanında ve dönem sonu sayımında hazır değerlerle ilgili şu bilgiler elde edilmiştir:

Hesap Kodu ve Adı	Borç Kalanı (TL)	Alacak Kalanı (TL)
$100$ Kasa	$30.000$	-
$102$ Bankalar	$75.000$	-
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	-	$5.000$

Yapılan Envanter Tespitleri:
- Kasada yapılan fiili sayımda $29.400$ TL nakit olduğu saptanmış, noksanlığın nedeni o gün bulunamamıştır.
- Banka ekstresinde işletme hesabına $4.000$ TL faiz tahakkuk ettiği ancak işletmenin bu kaydı henüz yapmadığı görülmüştür.
- İşletmenin düzenlediği $5.000$ TL tutarındaki çekin tamamının henüz bankadan tahsil edilmediği (ibraz edilmediği) anlaşılmıştır.

Buna göre, gerekli envanter ve düzeltme kayıtları yapıldıktan sonra işletmenin $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olur?

103.400

TL

108.400

TL

98.400

TL

104.000

TL

99.400

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $103.400$ TL

Cevap

Hazır değerler grubu toplamı

103.400

TL olarak hesaplanır.

Bilanço düzenlenirken varlıklar fiili durumu yansıtmalıdır. Kasa hesabı fiili sayım tutarı olan

29.400

TL'ye çekilir. Banka hesabı, bankanın yaptığı ancak işletmenin henüz işlemediği

4.000

TL'lik artışla (

79.000

TL) güncellenir.

103

Verilen Çekler hesabı ise hazır değerler grubunda eksi bir kalem olduğu için bu iki tutarın toplamından (

108.400

TL) düşülerek net grup toplamı olan

103.400

TL'ye ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabının envanter sonucuna göre düzeltilmesi

29.400

TL

Mizanda

30.000

TL görünen kasa, fiili sayım sonucuna (

29.400

TL) indirgenir. Aradaki

600

TL fark nedeni bulunana kadar

197

Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabına alınır.

2

Bankalar hesabının faiz geliri ile güncellenmesi

79.000

TL

Bankanın tahakkuk ettirdiği

4.000

TL faiz, işletmenin varlığını artırdığı için

102

Bankalar hesabının borcuna kaydedilir (

75.000 + 4.000 = 79.000

TL).

3

Verilen çeklerin durumunun değerlendirilmesi

(

5.000

) TL

Çeklerin henüz bankadan tahsil edilmemiş olması banka mutabakatı için önemlidir ancak işletme bu çekleri zaten mizanda kaydetmiştir.

103

hesabı hazır değerler grubunda indirim kalemidir.

4

Hazır değerler grubu toplamının hesaplanması

103.400

TL

Düzeltilmiş Kasa (

29.400

) + Düzeltilmiş Bankalar (

79.000

) - Verilen Çekler (

5.000

) =

103.400

TL.

Anahtar Kavram

Hazır değerler grubunda yer alan aktif karakterli düzenleyici hesapların (

103

) bilanço sunumundaki etkisi ve dönem sonu mutabakat kayıtları.

Soru 198Soru →

İşletme, $31.12.2025$ tarihinde vadesi henüz gelmemiş borç senetleri için $4.800$ TL tutarında reeskont hesaplamıştır. Bu reeskont işleminin dönem sonu muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

322 Borç Senetleri Reeskontu

647 Reeskont Faiz Gelirleri

657 Reeskont Faiz Giderleri

122 Alacak Senetleri Reeskontu

321 Borç Senetleri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 Borç Senetleri Reeskontu

Cevap

Borç senetleri reeskont kaydında borçlandırılacak hesap 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabıdır.

Vergi Usul Kanunu uyarınca dönem sonunda vadesi gelmemiş borç senetleri peşin değerine indirgenirken, bilançonun pasifinde yer alan '322 Borç Senetleri Reeskontu' hesabı borçlandırılarak aktifleştirilir (borcu azaltıcı etki) ve ilgili tutar '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemin niteliğini belirleme

Borç senetlerinin dönem sonunda peşin değerine indirgenmesi işlemi.

Vadesi gelmemiş borçların gerçek (peşin) değerini bilançoda göstermek amacıyla reeskont yapılır.

2

Muhasebe kaydını oluşturma

322 Borç Senetleri Reeskontu hesabı borçlu, 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabı alacaklı kaydedilir.

Pasif düzenleyici hesaplar borç taraflı çalışır ve borç senetlerinin reeskontu işletme için bir gelir (faiz yükünden kurtulma) niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Borç Senetleri Reeskontu Muhasebe Kaydı

İpuçları

1

Borç senetleri reeskontu, işletmenin gelecekte ödeyeceği faiz tutarının bu dönemden düşülmesi anlamına gelir ve bu bir gelir kalemidir.

2

Muhasebe kaydında pasif bir hesabı düzenleyen (azaltan) hesaplar borç tarafına yazılır.

3

Borç senetlerinin peşin değerine indirgenmesi için 322 kodlu hesap borçlandırılırken 647 kodlu hesap alacaklandırılır.

Daha Fazla Pratik

Alacak senetleri reeskontu yapıldığında borçlandırılacak ve alacaklandırılacak hesapları tekrar gözden geçirin.

Tahmini Süre:45s

Soru 199Soru →

İşletmenin $31.12 .2025$ tarihli envanter çalışmaları sırasında, vadesine $40$ gün kalmış olan $189.000$ TL nominal değerli bir alacak senedi için $\% 45$ faiz oranı üzerinden iç iskonto yöntemiyle reeskont hesaplandığı tespit edilmiştir. İşletme, dönemsellik kavramı gereği bu reeskont işlemini takip eden dönemin başında iptal etmektedir.

Buna göre, $01.01.2026$ tarihinde yapılacak reeskont iptal kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

122 Alacak Senetleri Reeskontu,

9.000

TL

122 Alacak Senetleri Reeskontu,

9.450

TL

657 Reeskont Faiz Giderleri,

9.000

TL

647 Reeskont Faiz Gelirleri,

9.000

TL

322 Borç Senetleri Reeskontu,

9.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 122 Alacak Senetleri Reeskontu, $9.000$ TL

Cevap

İptal kaydında 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabı 9.000 TL borçlandırılır.

Vergi Usul Kanunu'na göre iç iskonto formülüyle hesaplanan reeskont tutarı (

9.000

TL),

31.12.2025

tarihinde '122 Alacak Senetleri Reeskontu' hesabının alacağına kaydedilir. Dönemsellik kavramı uyarınca bu tutar,

01.01.2026

tarihinde yapılan reeskont iptal kaydında ilgili hesabın (122) borç tarafına yazılmak suretiyle kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1

İç iskonto formülü kullanılarak reeskont tutarının hesaplanması

F = \frac{189.000 \times 40 \times 45}{36000 + (40 \times 45)} = \frac{340.200 .000}{37800} = 9.000

TL

Vergi Usul Kanunu uyarınca reeskont hesaplamalarında iç iskonto yönteminin kullanılması zorunludur.

2

31.12.2025

tarihindeki reeskont ayrılma kaydının belirlenmesi

657 Reeskont Faiz Giderleri (Borçlu) 9.000 TL / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (Alacaklı) 9.000 TL

Dönem sonunda alacak senetlerinin öz değeriyle gösterilmesi için düzenleyici hesap alacaklandırılır.

3

01.01.2026

tarihindeki reeskont iptal (reversal) kaydının belirlenmesi

122 Alacak Senetleri Reeskontu (Borçlu) 9.000 TL / 647 Reeskont Faiz Gelirleri (Alacaklı) 9.000 TL

Önceki dönem sonunda ayrılan reeskont tutarı, yeni dönemin başında ilgili gelir hesabı kullanılarak kapatılır.

Anahtar Kavram

Reeskont İptal İşlemleri

İpuçları

1

Reeskont hesaplamasında VUK uyarınca hangi iskonto yönteminin kullanılması gerektiğini hatırlayın.

2

İç iskonto formülünde paydadaki '36000' değerine 'gün x faiz oranı' çarpımının eklendiğini unutmayın.

3

01.01 tarihindeki iptal kaydı, 31.12'de yapılan reeskont kaydının (657 Borç / 122 Alacak) tersi değildir; 122 Borçlandırılırken 647 hesabı alacaklandırılır.

Daha Fazla Pratik

Borç senetleri reeskontunun iptal kaydındaki hesap işleyişini inceleyerek karşılaştırma yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 200Soru →

İşletmelerde dönem sonu işlemleri sırasında; genel geçici mizanın düzenlenmesinden sonra başlayan, defter kayıtları ile fiili durumun karşılaştırılarak farkların saptanması ve bu farklara ilişkin düzeltme kayıtlarının yapılması sürecine ne ad verilir?

Muhasebe dışı envanter

Muhasebe içi envanter

Genel geçici mizan

Dönem başı envanteri

Bilanço tanzimi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Muhasebe içi envanter

Cevap

Düzeltme kayıtlarının yapıldığı ve defterlerin gerçek durumu yansıtacak hale getirildiği süreç 'muhasebe içi envanter' olarak tanımlanır.

Envanter süreci iki aşamalıdır. İlk aşama olan muhasebe dışı envanterde varlıklar fiilen sayılır ve değerlenir. İkinci aşama olan muhasebe içi envanterde ise bu sayım sonuçları ile defter kayıtları karşılaştırılır, farklar yevmiye defterine kaydedilir ve hesaplar kapatılır. Soru kökündeki 'farkların saptanması ve düzeltme kayıtlarının yapılması' vurgusu doğrudan muhasebe içi envanter aşamasını işaret etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem sonu kayıtlarının kontrolü için genel geçici mizan düzenlenir.

Kayıtların matematiksel denkliği doğrulanır.

Envanter öncesi kayıtlı durumu görmek gerekir.

2

Muhasebe dışı envanter (fiili sayım, ölçüm) yapılır.

İşletmenin elindeki gerçek varlık miktarı saptanır.

Kayıtlar ile gerçek durumun karşılaştırılması için veri toplanır.

3

Saptanan farklar için düzeltme kayıtları (muhasebe içi envanter) yapılır.

Kayıtlar gerçek durumla eşitlenir.

Muhasebenin 'Doğru ve Tarafsız Bilgi Verme' amacı gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Muhasebe İçi vs. Muhasebe Dışı Envanter Ayrımı

Envanter ve Değerleme İşlemleri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar