Muhasebe Hataları

172 soru

Soru 41Soru

İşletme, aktifinde kayıtlı olan 15.60015.600 TL tutarındaki bir alacak senedini banka aracılığıyla tahsil etmiştir. Ancak yapılan yevmiye kaydında; hem "102 Bankalar" hesabının borcuna hem de "121 Alacak Senetleri" hesabının alacağına 16.50016.500 TL yazılmıştır. Bu hata ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ve düzeltme için 900900 TL tutarında ters kayıt yapılır.

Cevap

Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ve düzeltme için 900900 TL tutarında ters kayıt yapılır.
İşletme 15.60015.600 TL yerine 16.50016.500 TL kayıt yaparak işlemi 900900 TL fazla göstermiştir. Bu hata hem borç hem alacak tarafına aynı şekilde yansıtıldığı için yevmiye maddesi kendi içinde dengelidir ve bu nedenle mizan toplamlarında bir fark yaratmaz. Hatalı tutar gerçeğinden büyük olduğu için, aradaki 900900 TL'lik farkın hesaplardan temizlenmesi amacıyla ters (zıt) yönlü bir kayıt yapılması doğru düzeltme yöntemidir.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçekleşen işlem ile kaydedilen işlem arasındaki farkı hesaplayın.
16.50015.600=90016.500 - 15.600 = 900 TL.
Hatanın boyutunu ve düzeltme tutarını belirlemek için aradaki farkın bulunması gerekir.
2
Hatanın mizan (deneme bilançosu) üzerindeki etkisini analiz edin.
Borç sütununa da alacak sütununa da aynı yanlış tutar (16.50016.500 TL) yazıldığı için mizan toplamları eşit çıkar.
Yevmiye kaydında borç ve alacak eşitliği korunduğu sürece mizan dengesi bozulmaz.
3
Düzeltme yöntemini belirleyin.
900900 TL tutarında ters kayıt (iptal kaydı) yapılır.
Kayıtlara geçirilen tutar gerçek tutardan fazla olduğu için, aradaki fazlalığın hesaplardan düşülmesi amacıyla ters yönde kayıt yapılması gerekir.

Anahtar Kavram

Meblağ Hatalarının Mizan ve Kayıtlar Üzerindeki Etkisi

İpuçları

1
Yevmiye kaydının hem borç hem alacak tarafına aynı yanlış rakam yazıldığında mizan toplamları değişir mi?
2
Gerçekte 15.60015.600 TL olan işlem 16.50016.500 TL olarak kaydedilmişse, hesaplar olması gerekenden daha mı yüksek yoksa daha mı düşük görünür?
3
Fazla yazılan bir tutarı azaltmak için o hesaba yapılan orijinal kaydın tam tersi yönünde bir işlem (ters kayıt) yapmanız gerekir.

Daha Fazla Pratik

Eğer bu hata sadece borç tarafında yapılsaydı, mizan toplamları üzerindeki etkisi ne olurdu?

Alternatif Yöntem

Modern muhasebe yazılımlarında hatalı kayıt tamamen ters kayıtla kapatılıp (16.50016.500 TL) ardından doğru kayıt (15.60015.600 TL) baştan yapılabilir. Ancak KPSS mantığında ve pratik muhasebede zaman kazanmak için sadece aradaki fark (900900 TL) üzerinden düzeltme yapılması tercih edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 42Soru

İşletme, satıcılara olan 5.4005.400 TL tutarındaki borcunu banka aracılığıyla ödemiştir. Yevmiye kaydı yapılırken "102 Bankalar" hesabının alacağına 5.4005.400 TL doğru olarak kaydedilmiş; ancak "320 Satıcılar" hesabının borcuna yanlışlıkla 4.5004.500 TL yazılmıştır.

Bu hata ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan toplamları arasında 900900 TL fark oluşur; düzeltme için "320 Satıcılar" hesabının borcuna 900900 TL tutarında tamamlayıcı kayıt yapılmalıdır.

Cevap

Mizan toplamları arasında 900900 TL fark oluşur ve bu durum "320 Satıcılar" hesabının borcuna 900900 TL eklenerek düzeltilir.
Verilen senaryoda hata sadece yevmiye kaydının borç tarafında (Satıcılar hesabı) yapılmıştır. Bu tür asimetrik hatalar mizan borç ve alacak toplamlarının eşitliğini bozar. Borç tarafına 4.5004.500 TL, alacak tarafına 5.4005.400 TL yazıldığı için mizan alacak toplamı borç toplamından 900900 TL (5.4004.5005.400 - 4.500) fazla çıkacaktır. Hatayı düzeltmek için borç tarafı eksik olan Satıcılar hesabına aradaki fark kadar (900900 TL) borç kaydı yapılarak denge sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru ve hatalı kayıtları karşılaştırın.
Doğru kayıt: Borç tarafı 5.4005.400 TL, Alacak tarafı 5.4005.400 TL. Yapılan kayıt: Borç tarafı 4.5004.500 TL, Alacak tarafı 5.4005.400 TL.
Hatanın tek taraflı (asimetrik) mı yoksa çift taraflı mı olduğunu belirlemek için.
2
Rakamlar arasındaki farkı ve mizan üzerindeki etkisini hesaplayın.
5.4004.500=9005.400 - 4.500 = 900 TL. Farkın 9'a tam bölünmesi (900/9=100900 / 9 = 100) tipik bir rakam yer değiştirme (transpozisyon) veya yanlış yazım hatasıdır.
Asimetrik hatalarda mizan toplamları arasında fark oluşur; bu durumda mizan alacak tarafı 900900 TL fazla verir.
3
Düzeltme yöntemini belirleyin.
"320 Satıcılar" hesabının borcuna eksik yazılan 900900 TL tutarında bir tamamlayıcı kayıt yapılır.
Eksik meblağ hataları, aradaki fark kadar ilgili hesaba ekleme yapılarak düzeltilir.

Anahtar Kavram

Asimetrik (Tek Taraflı) Meblağ Hataları ve Mizan Dengesi

Daha Fazla Pratik

Meblağ hatasının her iki hesapta da aynı şekilde yapıldığı (simetrik) senaryoları ve bunların mizan eşitliğini neden bozmadığını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 43Soru

İşletmenin "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına ait büyük defter kayıtları incelendiğinde, üçüncü sayfanın borç toplamı olan 24.85024.850 TL'nin, dördüncü sayfa başına 28.45028.450 TL olarak aktarıldığı saptanmıştır. Başka bir hata yapılmadığı varsayıldığında, bu nakil hatasının dönem sonu mizanı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç toplamı, alacak toplamından 3.6003.600 TL fazla olur.

Cevap

Mizan borç toplamı, alacak toplamından 3.6003.600 TL fazla olur.
Genel Yönetim Giderleri hesabı borç karakterli bir hesaptır. Büyük defterdeki bir sayfanın borç toplamı (24.85024.850 TL) bir sonraki sayfaya daha yüksek bir tutarla (28.45028.450 TL) aktarıldığında, hesabın borç toplamı gerçekte olduğundan 3.6003.600 TL fazla görünür. Bu durum mizan hazırlandığında borç tarafına yansıyacak ve karşılığında alacak tarafında bir dengeleme olmadığı için mizan borç toplamı alacak toplamından 3.6003.600 TL fazla çıkacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Hesabın karakterini belirle
770 Genel Yönetim Giderleri hesabı bir gider hesabıdır ve borç taraflıdır.
Gider hesapları daima borç taraflı çalışır ve borç kalanı verir.
2
Aktarma hatasındaki farkı hesapla
28.45024.850=3.60028.450 - 24.850 = 3.600 TL fazla kayıt yapılmıştır.
Gerçek tutar ile yanlış aktarılan tutar arasındaki matematiksel fark bulunmalıdır.
3
Hatanın mizan üzerindeki etkisini analiz et
Borç tarafına fazladan yazılan 3.6003.600 TL, mizan borç toplamını alacak toplamının üzerine çıkarır.
Tek taraflı yapılan meblağ veya nakil hataları mizan dengesini fark kadar bozar.

Anahtar Kavram

Nakil ve toplam hataları, mizan dengesini bozan teknik hatalardır.

İpuçları

1
Önce 770 kodlu hesabın büyük defterde hangi tarafa (borç mu alacak mı) kayıt aldığını hatırlayın.
2
Sayfa toplamı 24.85024.850 iken 28.45028.450 yazılması, hesabın toplamını artırır mı azaltır mı?
3
Borç tarafına fazladan yazılan bir tutar, mizan dengesini borç lehine bozar. Farkı hesaplayıp yönünü tayin edin.

Daha Fazla Pratik

Mizanda borç ve alacak toplamlarının eşit çıkmasına rağmen mevcut olabilecek 'Telafi Edici Hatalar' konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 44Soru

İşletme, kısa vadeli bir banka kredisinin 15.00015.000 TL tutarındaki faiz ödemesini banka hesabı aracılığıyla gerçekleştirmiştir. Ancak yapılan yevmiye kaydında yanlışlıkla "102 Bankalar" hesabı borçlandırılmış, "780 Finansman Giderleri" hesabı ise alacaklandırılmıştır.

Buna göre, söz konusu hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 780 FİNANSMAN GİDERLERİ 30.00030.000 (Borçlu) / 102 BANKALAR 30.00030.000 (Alacaklı)

Cevap

Düzeltme kaydı, "780 Finansman Giderleri" hesabının 30.00030.000 TL borçlandırılması ve "102 Bankalar" hesabının 30.00030.000 TL alacaklandırılması şeklinde olmalıdır.
Düzeltme kaydının temel amacı, mizan ve defter-i kebirdeki hatalı bakiyeleri doğru hale getirmektir. Soruda bir taraf hatası (yön hatası) söz konusudur. Finansman gideri normalde borçlandırılması gerekirken alacaklandırılmış, bankalar hesabı ise alacaklandırılması gerekirken borçlandırılmıştır. Yanlış kaydın etkisini sıfırlamak için 15.00015.000 TL, doğru işlemi kaydetmek için de 15.00015.000 TL gerektiğinden, toplam 30.00030.000 TL tutarında ters kayıt yapılarak hesaplar olması gereken bakiyeye ulaştırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçekleşen işlemin tespit edilmesi
Faiz ödemesi nedeniyle 780 (Borç) 15.00015.000 ve 102 (Alacak) 15.00015.000 kaydı yapılmalıydı.
Giderler borç taraflı, varlık azalışları alacak taraflı izlenir.
2
Yapılan hatalı kaydın analiz edilmesi
Hatalı olarak 102 (Borç) 15.00015.000 ve 780 (Alacak) 15.00015.000 kaydı yapılmıştır.
Bu bir taraf (yön) hatasıdır; hesaplar olması gerekenin tam tersi yönünde çalıştırılmıştır.
3
Hatanın telafi edilmesi için gereken tutarın hesaplanması
Yanlış kaydı iptal etmek için 15.00015.000 TL, doğru kaydı oluşturmak için 15.00015.000 TL olmak üzere toplam 30.00030.000 TL.
Taraf hatalarında tek kat tutar bakiye hatasını sıfırlar (etkiyi yok eder), iki kat tutar ise işlemi doğru sonuca ulaştırır.
4
Düzeltme kaydının yevmiye defterine geçirilmesi
780 Finansman Giderleri hesabına 30.00030.000 TL borç, 102 Bankalar hesabına 30.00030.000 TL alacak kaydedilir.
Bu kayıt sonucunda 780 hesabı 15.00015.000 TL borç kalanı, 102 hesabı ise 15.00015.000 TL alacak kalanı (işlem bazında) verir.

Anahtar Kavram

Taraf Hatalarının Düzeltilmesi

İpuçları

1
Bir hesap borç yerine alacağa yazıldıysa, mizan dengesi bozulmaz ama hesap bakiyesi olması gerekenden iki kat farklı çıkar.
2
Önce yapılan yanlış kaydı zihninizde ters çevirip sıfıra ulaşın, sonra üzerine doğru kaydı ekleyin.
3
Taraf hatalarında düzeltme tutarı = Hatalı Tutar x 2 kuralını uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir taraf hatasını senetli borç ödemesi veya alacak tahsilatı senaryoları üzerinde deneyerek pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 45Soru

İşletme, personelin eğitimi ve veri takibi süreçlerinde kullanmak amacıyla 15.00015.000 TL + %20\%20 KDV tutarında bir veri tabanı yönetim yazılımı satın almış ve bedelini banka havalesi ile ödemiştir. Muhasebe kaydı yapılırken, söz konusu yazılım bedeli "255 Demirbaşlar" hesabına borç kaydedilmiştir. Diğer tüm hesapların ve tutarların doğru kaydedildiği varsayıldığında, bu işlemde yapılan muhasebe hatası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hesap (İsim) Hatası

Cevap

İşlemde yapılan hata, doğru tutarın yanlış hesap ismiyle kaydedilmesi nedeniyle 'Hesap (İsim) Hatası'dır.
Satın alınan bilgisayar yazılımı bir 'Maddi Olmayan Duran Varlık' niteliğindedir ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre '260 Haklar' veya '267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar' hesabında izlenmelidir. İşletmenin bu tutarı maddi bir duran varlık olan '255 Demirbaşlar' hesabına kaydetmesi, işlemin tutarı ve kayıt yönü doğru olmasına rağmen yanlış hesap isminin seçilmesi nedeniyle bir hesap (isim) hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz etme
Satın alınan bilgisayar yazılımı, fiziksel bir varlık değil, maddi olmayan bir duran varlıktır.
Doğru muhasebe hesabını belirlemek için varlığın niteliği tespit edilmelidir.
2
Kullanılması gereken ve kullanılan hesapları karşılaştırma
Yazılım için '260 Haklar' veya '267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar' hesabı kullanılmalıydı; ancak '255 Demirbaşlar' hesabı kullanılmıştır.
Hatanın hangi unsurda (isim, rakam, taraf) olduğunu belirlemek gerekir.
3
Hata türünü sınıflandırma
Tutar (15.00015.000 TL) ve kayıt yönü (borç) doğru, ancak hesap ismi yanlış olduğu için bu bir 'Hesap İsim Hatası'dır.
Tanım gereği, sadece hesap isminin yanlış seçilmesi bu kategoriye girer.

Anahtar Kavram

Hesap (İsim) Hatası, bir finansal işlemin tutar ve taraf bakımından doğru, ancak isim olarak yanlış bir hesaba kaydedilmesidir.

İpuçları

1
Varlığın niteliğine (maddi/maddi olmayan) ve kullanılan hesabın bu niteliğe uygun olup olmadığına odaklanın.
2
Tutar ve kayıt yönü (borç/alacak) doğru olduğuna göre, hatanın sadece 'etikette' yani hesap adında olduğunu fark edin.

Daha Fazla Pratik

Hesap hatalarının mizan toplamları üzerindeki etkisini ve düzeltme kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 46Soru

Bir işletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki iki hatanın yapıldığı tespit edilmiştir:

1. İşletmenin ödediği 4.8004.800 TL tutarındaki pazarlama gideri, yevmiye defterine yanlışlıkla 4.3004.300 TL olarak kaydedilmiştir.
2. İşletmenin bankadaki mevduatı için tahakkuk eden 1.1001.100 TL tutarındaki faiz geliri, yevmiye defterine yanlışlıkla 600600 TL olarak kaydedilmiştir.

Buna göre, bu hataların mizan üzerindeki etkisi ve muhasebe literatüründeki sınıflandırmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ve bu durum "telafi edici (denkleştirici) hata" olarak adlandırılır.

Cevap

Mizan borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkması ve bu durumun telafi edici (denkleştirici) hata olarak adlandırılması doğrudur.
Verilen senaryoda, borç tarafında yer alan bir gider hesabının 500500 TL eksik yazılması mizan borç toplamını 500500 TL azaltırken, alacak tarafında yer alan bir gelir hesabının da 500500 TL eksik yazılması mizan alacak toplamını aynı oranda (500500 TL) azaltmıştır. Bu durumda mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder. Muhasebe literatüründe, birbirini matematiksel olarak dengeleyen ve mizan eşitliğini bozmayan bu tür hatalara 'telafi edici' veya 'denkleştirici' hata denir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci hatanın mizan borç/alacak taraflarına etkisini hesapla.
4.8004.800 TL olması gereken gider (Borç) kaydı 4.3004.300 TL yapılmıştır. Sonuç: Mizan borç tarafı 500500 TL eksiktir.
Gider hesapları borç taraflı çalışır; eksik kayıt mizan borç toplamını azaltır.
2
İkinci hatanın mizan borç/alacak taraflarına etkisini hesapla.
1.1001.100 TL olması gereken gelir (Alacak) kaydı 600600 TL yapılmıştır. Sonuç: Mizan alacak tarafı 500500 TL eksiktir.
Gelir hesapları alacak taraflı çalışır; eksik kayıt mizan alacak toplamını azaltır.
3
Mizan toplamları üzerindeki net etkiyi karşılaştır.
Borç Toplamı: 500-500 TL, Alacak Toplamı: 500-500 TL. Sonuç: Toplamlar birbirine eşittir.
İki farklı hata mizan borç ve alacak taraflarını aynı miktarda etkilediği için matematiksel denge korunmuştur.
4
Hatanın türünü belirle.
Telafi edici (Denkleştirici) Hata.
Birbirinden bağımsız iki hatanın mizan dengesini bozmayacak şekilde birbirini dengelemesi durumudur.

Anahtar Kavram

Telafi edici hatalar, mizan dengesini bozmadığı için mizan üzerinden tespit edilemeyen hatalardır.

İpuçları

1
Her iki hatanın mizan toplamlarını nasıl etkilediğini ayrı ayrı hesaplayın.
2
Borç taraflı bir hesapta 500500 TL eksiklik varken, alacak taraflı bir hesapta da 500500 TL eksiklik olması mizan dengesini nasıl etkiler?
3
Mizan toplamları hatalı olmasına rağmen birbirine eşit çıkıyorsa, bu hataların birbirini 'dengelediğini' fark edin.

Daha Fazla Pratik

Mizan dengesini bozmayan diğer hata türlerini (unutma, mükerrer kayıt, hesap ismi hatası) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 47Soru

İşletme, banka kanalıyla 22.00022.000 TL tutarında bir kısa vadeli banka kredisi ana para ödemesi gerçekleştirmiştir. Muhasebe görevlisi, banka hesabına ilişkin kaydı doğru yapmasına rağmen, "300 Banka Kredileri" hesabını borçlandırması gerekirken 22.00022.000 TL alacaklandırmıştır. Bu hatanın mizan denklemi bozulmadan düzeltilmesi için yapılacak yevmiye kaydında "300 Banka Kredileri" hesabına yapılması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 44.00044.000 TL borç kaydı

Cevap

Hatanın düzeltilmesi için ilgili hesabın borç tarafına 44.00044.000 TL kayıt yapılmalıdır.
Doğru cevap olan işlem tutarının iki katı borç kaydı yapılması, muhasebede taraf hatalarının düzeltilme mantığına dayanır. Hatalı olarak alacaklandırılan 22.00022.000 TL'nin etkisini yok etmek için önce 22.00022.000 TL borç kaydı yapılır (bakiye sıfırlanır), ardından işlemin doğru hali olan 22.00022.000 TL borç kaydı daha eklenerek toplamda 44.00044.000 TL borç kaydına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Olması gereken kaydı belirle
300 Banka Kredileri Hesabı: 22.00022.000 TL (Borçlu)
Banka kredisi ödemesi pasif karakterli bir hesabın azalışıdır ve borç tarafına kaydedilir.
2
Yapılan hatalı kaydı analiz et
300 Banka Kredileri Hesabı: 22.00022.000 TL (Alacaklı)
Hesap borç yerine alacaklandırılmıştır (Taraf hatası).
3
Düzeltme tutarını ve yönünü hesapla
Borç tarafına 44.00044.000 TL kayıt
Alacak tarafındaki 22.00022.000 TL'yi sıfırlamak için 22.00022.000 TL borç ve doğru kayıt olan 22.00022.000 TL'yi oluşturmak için ilave 22.00022.000 TL borç gereklidir (22.000+22.000=44.00022.000 + 22.000 = 44.000).

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hatalarının Düzeltilmesi

İpuçları

1
Bir hesabın borcuna yazılması gereken tutar alacağına yazılmışsa, mizan toplamları yine birbirine eşit çıkar ancak hesap bakiyesi yanlıştır.
2
Hesabı önce 'sıfırlamanız', sonra 'olması gereken tutara' getirmeniz gerektiğini unutmayın.
3
Taraf hatası düzeltilirken her zaman hatalı tutarın 2 katı kadar ters yönlü kayıt yapılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu '120 Alıcılar' hesabı tahsilatı üzerinden kurgulayarak pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 48Soru

Bir işletme, aktifinde kayıtlı olan ticari aracının 12.00012.000 TL tutarındaki kasko sigortası bedelini banka hesabı üzerinden ödemiş; ancak bu işleme ait muhasebe kaydı hem yevmiye defterinde hem de büyük defterde tamamen unutulmuştur. Buna göre, söz konusu unutma hatasının mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan sütun toplamları olması gerekenden daha düşük görünür; ancak borç ve alacak tarafları arasındaki denklik bozulmaz.

Cevap

Unutma hatası durumunda mizan toplamları gerçek değerinden düşük çıksa da borç ve alacak tarafları arasındaki eşitlik bozulmaz.
Muhasebede çift taraflı kayıt sistemi gereği her işlem hem borç hem de alacak tarafına eşit tutarda kaydedilir. Unutma hatasında işlemin her iki tarafı da sisteme girilmediği için, mizanın borç ve alacak sütunları aynı miktarda eksik kalır. Bu durum toplam rakamın gerçeği yansıtmamasına neden olsa da, borç ve alacak tarafları arasındaki matematiksel dengeyi (eşitliği) bozmaz.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin mahiyetini belirle.
12.00012.000 TL kasko gideri ödenmiştir (770 Genel Yönetim Giderleri Borçlu, 102 Bankalar Alacaklı).
Normal şartlarda yapılması gereken çift taraflı kaydı anlamak için.
2
Hatanın türünü analiz et.
İşlem hem yevmiye hem de büyük deftere hiç kaydedilmemiştir (Unutma hatası).
Hatanın muhasebe sistemi üzerindeki etkisini saptamak için.
3
Mizan denkliği üzerindeki etkiyi hesapla.
Borç toplamı 12.00012.000 TL eksik, alacak toplamı da 12.00012.000 TL eksiktir. Matematiksel olarak denklik korunur (X12.000=Y12.000X - 12.000 = Y - 12.000).
Mizanın çalışma prensibi olan borç-alacak eşitliğini test etmek için.

Anahtar Kavram

Unutma hatası, bir işlemin muhasebe sistemine hiç dahil edilmemesi nedeniyle mizan toplamlarını etkilese de mizan denkliğini bozmayan bir hatadır.
Soru 49Soru

İşletme, daha önce kredili (veresiye) olarak satın aldığı ticari mallardan 12.50012.500 TL tutarındaki kısmını, malların şartnameye uygun olmaması nedeniyle satıcıya iade etmiştir. Söz konusu tutar işletmenin satıcıya olan borcuna mahsup edilmiştir. Ancak muhasebe görevlisi yevmiye kaydını yaparken "320 Satıcılar" hesabını alacaklandırmış, "153 Ticari Mallar" hesabını ise borçlandırmıştır.

Buna göre, bu hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar Hesabı 25.00025.000 TL borçlandırılır, 153 Ticari Mallar Hesabı 25.00025.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Düzeltme kaydında 320 Satıcılar hesabı 25.00025.000 TL borçlandırılmalı ve 153 Ticari Mallar hesabı 25.00025.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Taraf hatası yapıldığında (borçlanması gereken hesabın alacaklandırılması ve tersi), hatayı telafi etmek için ilgili hesaplara doğru yönde orijinal tutarın iki katı (2x2x) kadar kayıt yapılmalıdır. Bu sayede tutarın ilk yarısı yanlış kaydı iptal eder (sıfırlar), ikinci yarısı ise yapılması gereken asıl kaydı gerçekleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru yevmiye kaydını belirleme
320 Satıcılar (B) 12.50012.500 / 153 Ticari Mallar (A) 12.50012.500
Alış iadesinde satıcıya olan borç azalır (pasif hesap borçlanır) ve stoklar azalır (aktif hesap alacaklanır).
2
Yapılan hatayı analiz etme
153 Ticari Mallar (B) 12.50012.500 / 320 Satıcılar (A) 12.50012.500
Muhasebe görevlisi hesapları ve yönleri tam tersi şekilde (taraf hatası) kaydetmiştir.
3
Düzeltme tutarını hesaplama
12.500×2=25.00012.500 \times 2 = 25.000 TL
Taraf hatalarında tek bir kayıtla hem hatayı sıfırlamak hem de doğru kaydı yapmak için 2x2x tutarı kullanılır.
4
Düzeltme yevmiye kaydını oluşturma
320 Satıcılar (B) 25.00025.000 / 153 Ticari Mallar (A) 25.00025.000
Bu kayıt yapıldığında 320 hesabının alacağındaki hatalı 12.50012.500, borçtaki 25.00025.000 ile netleşerek borç tarafında olması gereken 12.50012.500 TL kalanı verir.

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hataları ve Düzeltme Mantığı

İpuçları

1
Bir hesap borç yerine alacak kaydedilmişse, mizan dengesi bozulmaz ama hesap kalanları yanlış olur.
2
Taraf hatalarını tek bir yevmiye maddesiyle düzeltmek için matematiksel olarak farkın iki katını düşünmelisiniz.
3
Düzeltme kaydından sonra 320 Satıcılar hesabının borç kalanının 12.50012.500 TL olması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Meblağ (rakam) hatalarında düzeltme kaydının nasıl yapılacağını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce hatalı kaydı tamamen ters çevirerek iptal edebilir (1x1x), ardından doğru kaydı ayrıca yapabilirsiniz (1x1x). Toplamda aynı sonuca ulaşırsınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 50Soru

İşletme, satıcısına olan senetli borcuna karşılık banka hesabı aracılığıyla 35.00035.000 TL tutarında bir ödeme yapmıştır. Ancak bu ödeme işlemi muhasebe birimi tarafından yevmiye defterine sehven iki kez kaydedilmiştir. Bu kayıt hatasının genel geçici mizan üzerindeki etkisi ve düzeltilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın hem borç hem de alacak toplamları 35.00035.000 TL fazla görünür ancak mizan denkliği bozulmaz.

Cevap

Mizanın hem borç hem de alacak toplamlarının eşit tutarda (35.00035.000 TL) artması ve mizan denkliğinin bozulmaması doğru bir tespittir.
Mükerrer (tekrar) kayıt hatasında, bir finansal işlemin yevmiye kaydı borç ve alacak taraflarıyla birlikte tam olarak iki kez yapılır. Bu durum, mizan hazırlanırken hem borç sütununun hem de alacak sütununun işlemin orijinal tutarı kadar (35.00035.000 TL) fazla toplanmasına neden olur. Matematiksel olarak her iki tarafa da aynı sayı eklendiği için mizan denkliği korunur.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru yevmiye kaydını belirle
321 Borç Senetleri Hesabı (Borç) 35.00035.000 / 102 Bankalar Hesabı (Alacak) 35.00035.000
Senetli borcun bankadan ödenmesi aktif ve pasif azalışı doğurur.
2
Hatalı (mükerrer) durumu analiz et
Borç toplamı: 70.00070.000 (35.000×235.000 \times 2), Alacak toplamı: 70.00070.000 (35.000×235.000 \times 2)
İşlem yevmiye defterine iki kez girildiği için her iki taraf da iki kez artmıştır.
3
Mizan etkisini değerlendir
Mizan borç toplamı = Mizan alacak toplamı (Denklik var, tutarlar fazla)
Borç ve alacak tarafına eklenen tutarlar eşit olduğu için denklik değişmez.

Anahtar Kavram

Mükerrer Kayıt Hatası ve Mizan Etkisi

İpuçları

1
Bir işlemin iki kez kaydedilmesi, mizanın her iki yanına da aynı tutarın fazladan eklenmesi demektir.
2
Matematikte bir eşitliğin her iki tarafına aynı sayı eklenirse eşitlik (denklik) bozulur mu?

Daha Fazla Pratik

Mükerrer kaydın mizan denkliğini bozmadığını anladıktan sonra, 'taraf hatası'nın (borca yazılacak tutarın alacağa yazılması) mizanı kaç TL farkla bozacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 51Soru

İşletme, yatırım amacıyla 45.00045.000 TL tutarında hisse senedi satın almış ve bedelini banka hesabından ödemiştir. Muhasebe görevlisi, banka hesabından yapılan ödemeyi doğru kaydetmiş; ancak "110 Hisse Senetleri" hesabını borçlandırması gerekirken sehven aynı tutarda alacaklandırmıştır. Bu hatanın düzeltilmesi için "110 Hisse Senetleri" hesabına yapılması gereken kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 90.00090.000 TL borç kaydı

Cevap

90.00090.000 TL borç kaydı
Muhasebede bir hesap borçlandırılacakken alacaklandırılmışsa (veya tam tersi), hesap üzerinde hem hatalı kaydın etkisini yok etmek hem de doğru bakiyeyi oluşturmak için orijinal tutarın iki katı (45.000×2=90.00045.000 \times 2 = 90.000 TL) kadar borç kaydı yapılması gerekir. Bu işlem sonucunda hesabın net bakiyesi olması gereken 45.00045.000 TL borç seviyesine gelecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Olması gereken kaydı belirle
110 Hisse Senetleri hesabı 45.00045.000 TL borçlandırılmalıydı.
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafına kaydedilir.
2
Yapılan hatalı kaydı analiz et
110 Hisse Senetleri hesabı 45.00045.000 TL alacaklandırıldı (Bakiye: 45.000-45.000 TL).
Yanlış tarafa (alacağa) kayıt yapılmıştır.
3
Düzeltme tutarını hesapla
45.000-45.000 TL'den +45.000+45.000 TL'ye ulaşmak için 90.00090.000 TL borç kaydı gereklidir.
Taraf (yön) hatalarında hatayı sıfırlayıp doğru bakiyeye ulaşmak için işlemin iki katı tutarında ters yönlü kayıt yapılır (45.000×2=90.00045.000 \times 2 = 90.000).

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hatalarının Düzeltilmesi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 52Soru

Bir işletme, işletme merkezinin bir yıllık yangın sigortası poliçe bedeli olan 15.00015.000 TL'yi banka hesabı üzerinden ödemiş; ancak bu işleme ilişkin yevmiye ve defter-i kebir kayıtlarının yapılmasını tamamen unutmuştur. Bu hata ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın borç ve alacak sütun toplamları birbirine eşit olur.

Cevap

Unutma hataları işlemin hiç kaydedilmemesi anlamına geldiği için mizanın borç ve alacak sütun toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder.
Muhasebede 'unutma hatası', bir mali işlemin hem yevmiye maddesinin hem de büyük defter kayıtlarının hiç yapılmamasıdır. Çift taraflı kayıt sistemi gereği, bir işlemin hem borç hem de alacak tarafı aynı anda sistem dışında kaldığında, mizandaki borç ve alacak sütun toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder. Bu tür hatalar mizanın denkliği üzerinden tespit edilemez.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin muhasebe mantığını analiz etme
Gider/Varlık hesabı borçlu, Bankalar hesabı alacaklı olmalıdır.
Sigorta primi ödemesi işletme için bir varlık artışı (gelecek aylar için) veya gider, bankadaki para ise azalıştır.
2
Unutma hatasının etkisini belirleme
Hem borç taraflı kayıt hem de alacak taraflı kayıt yevmiye ve kebir defterlerine hiç geçmemiştir.
Hata 'tamamen unutma' olarak tanımlandığı için işlemin tüm yansımaları sistem dışı kalmıştır.
3
Mizan üzerindeki etkiyi değerlendirme
Borç ve Alacak toplamlarından aynı tutar (15.00015.000 TL) eksildiği için toplamlar birbirine eşit kalır.
Mizan toplamları matematiksel olarak denktir (Borç Toplamı = Alacak Toplamı).

Anahtar Kavram

Unutma Hatalarının Mizan Üzerindeki Etkisi

İpuçları

1
Unutma hatasında işlemin hem borç hem de alacak tarafının hiç kaydedilmediğini hatırlayın.
2
Mizanın dengesi (borç=alacak) hangi durumlarda bozulur? Sadece tek taraflı kayıt hatalarında mı yoksa çift taraflı eksikliklerde mi?
3
Bir denklemde her iki taraftan da aynı sayıyı çıkarırsanız eşitlik bozulur mu?

Daha Fazla Pratik

Mükerrer (tekrar) kayıt hatalarının mizan toplamları üzerindeki etkisini unutma hataları ile karşılaştırarak çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 53Soru

İşletmenin "102 Bankalar" hesabına ait büyük defter kayıtlarında, bir sayfanın borç toplamı olan 92.40092.400 TL, yeni sayfaya sehven 94.20094.200 TL olarak aktarılmıştır.

Bu hata ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu bir nakil hatasıdır ve mizan cetvelinde borç sütunu toplamının alacak sütunundan 1.8001.800 TL fazla çıkmasına neden olur.

Cevap

Yapılan işlem bir nakil hatasıdır ve mizan cetvelinin borç toplamının alacak toplamından 1.8001.800 TL fazla çıkmasına yol açar.
Büyük defterdeki bir sayfa toplamının yeni sayfaya yanlış rakamla geçirilmesi tipik bir 'nakil hatası' örneğidir. İşlemde borç toplamı 92.40092.400 TL iken yeni sayfaya 94.20094.200 TL olarak yazılmıştır. Bu durum, hesabın borç tarafının olması gerekenden 1.8001.800 TL (94.20092.40094.200 - 92.400) daha fazla görünmesine neden olur. Dolayısıyla, bu hesapların toplamlarının alındığı mizan cetvelinde borç sütunu, alacak sütunundan 1.8001.800 TL fazla çıkacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı aktarılan tutar ile orijinal tutar arasındaki farkı hesaplayın.
94.20092.400=1.80094.200 - 92.400 = 1.800 TL
Hatanın mizan üzerindeki sayısal etkisini belirlemek için fark hesaplanmalıdır.
2
İlgili hesabın karakterini ve aktarılan tarafı belirleyin.
"102 Bankalar" hesabı aktif karakterlidir ve borç toplamı aktarılmaktadır.
Hesabın borç mu yoksa alacak mı kalanlı olduğunu bilmek, mizan dengesinin hangi yöne kayacağını anlamayı sağlar.
3
Mizan dengesi üzerindeki etkiyi yorumlayın.
Borç tarafına gerçekte olması gerekenden 1.8001.800 TL daha fazla bir tutar yazılmıştır.
Tek taraflı bir fazlalık, mizan toplamları arasında o tutar kadar fark yaratır.

Anahtar Kavram

Nakil (aktarma) hataları, bir hesabın sayfa toplamlarının yeni sayfaya veya yardımcı defterden büyük deftere yanlış aktarılmasıdır; bu hatalar mizan dengesini bozar.

İpuçları

1
Öncelikle 94.20094.200 ve 92.40092.400 arasındaki farkı hesaplayın.
2
"102 Bankalar" hesabı aktif bir hesaptır ve borç bakiyesi verir. Borç toplamının fazla yazılması mizanı nasıl etkiler?
3
Sayfa toplamlarının bir yerden bir yere yanlış geçirilmesi 'nakil' işlemiyle ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir hatanın pasif karakterli (alacak kalanlı) bir hesapta yapılması durumunda mizan dengesinin ne yönde değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 54Soru

İşletme, vadesi gelen 45.00045.000 TL tutarındaki bir alacak senedini 3.0003.000 TL faizi ile birlikte banka hesabı üzerinden tahsil etmiştir. Ancak bu tahsilat işlemi yevmiye defterine sehven iki kez kaydedilmiştir. Bu hatanın mizan ve finansal sonuçlar üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç ve alacak toplamları 48.00048.000 TL fazla görünür, dönem karı 3.0003.000 TL fazla hesaplanır.

Cevap

Mizan borç ve alacak toplamlarının 48.00048.000 TL fazla görünmesi ve dönem karının 3.0003.000 TL fazla hesaplanması ifadesi doğrudur.
Mükerrer kayıt hatasında, bir işlem yevmiye defterine tamamen aynı şekilde iki kez kaydedilir. Bu durumda 48.00048.000 TL tutarındaki borç ve alacak kaydı ikişer kez yapılmış olur. Büyük defterden mizana aktarılırken hem borç sütunu toplamı hem de alacak sütunu toplamı 48.00048.000 TL fazla görünür ancak denklik bozulmaz. Ayrıca, bir gelir hesabı olan '642 Faiz Gelirleri' hesabı normalde 3.0003.000 TL alacaklanması gerekirken 6.0006.000 TL alacaklandığı için işletmenin dönem karı 3.0003.000 TL fazla hesaplanmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru yevmiye kaydını oluşturma
102 Bankalar (B) 48.00048.000 / 121 Alacak Senetleri (A) 45.00045.000, 642 Faiz Gelirleri (A) 3.0003.000
Senedin anaparası ve faizinin tahsilatını muhasebeleştirmek için.
2
Mükerrer kaydın mizan üzerindeki etkisini belirleme
Mizan Borç Toplamı +48.000+48.000 TL, Mizan Alacak Toplamı +48.000+48.000 TL
Kayıt iki kez yapıldığı için borç ve alacak tarafındaki tüm hesaplar ikişer kez işlenmiştir, toplamlar eşit miktarda artar.
3
Hatanın dönem karı üzerindeki etkisini analiz etme
642 Faiz Gelirleri hesabı 3.0003.000 TL yerine 6.0006.000 TL alacak bakiyesi verir.
Gelir hesaplarının fazla alacaklandırılması dönem karının da aynı miktarda fazla hesaplanmasına neden olur.
4
Düzeltme kaydını tasarlama
121 Alacak Senetleri (B) 45.00045.000, 642 Faiz Gelirleri (B) 3.0003.000 / 102 Bankalar (A) 48.00048.000
Mükerrer kaydı iptal etmek için yapılan ters kayıtla hesaplar gerçek bakiyelerine döner.

Anahtar Kavram

Mükerrer Kayıt Hatası ve Mizan İlişkisi

İpuçları

1
Yevmiye kaydının bütünüyle tekrar edilmesi mizan denkliğini bozar mı yoksa sadece toplamları mı etkiler?
2
İşlemdeki '642 Faiz Gelirleri' hesabının iki kez alacaklandırılmasının gelir tablosu ve dönem net karı üzerindeki etkisini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Mükerrer kayıt hatasının dönem sonunda envanter defteri ile mizan karşılaştırıldığında nasıl tespit edilebileceğini araştırın.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 55Soru

İşletme, yönetim biriminin kullanımı sonucu tahakkuk eden 2.0002.000 TL tutarındaki elektrik faturasını bankadaki ticari mevduat hesabından ödemiştir. Ancak bu işlem yevmiye defterine kaydedilirken "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabı borçlandırılması gerekirken yanlışlıkla 2.0002.000 TL alacaklandırılmıştır. Banka hesabına yapılan kaydın doğru olduğu varsayıldığında, bu hatanın giderilmesi için yapılması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı 4.0004.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Yapılan taraf hatasını düzeltmek için "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabı orijinal tutarın iki katı olan 4.0004.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Doğru seçenek, ilgili gider hesabının orijinal tutarın iki katı kadar borçlandırılmasını öngörmektedir. Muhasebede bir hesap borçlandırılması gerekirken alacaklandırılırsa (taraf hatası), bu hesabın bakiyesini olması gereken düzeye getirmek için hem yanlış girilen tutarı yok edecek hem de doğru tutarı ekleyecek şekilde, yani toplamda tutarın iki katı kadar borç kaydı yapılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Orijinal (olması gereken) kaydı belirleyin.
Borç: 770 Genel Yönetim Giderleri 2.0002.000 TL / Alacak: 102 Bankalar 2.0002.000 TL.
Elektrik faturası ödemesi bir gider artışıdır ve banka hesabındaki azalışla dengelenir.
2
Yapılan hatalı kaydı analiz edin.
770 hesabı borç yerine 2.0002.000 TL alacaklandırılmıştır.
Bu durum hesabın yanlış tarafta (taraf hatası) bakiye vermesine neden olmuştur.
3
Düzeltme tutarını ve yönünü hesaplayın.
2.0002.000 TL (yanlış kaydı sıfırlamak için) + 2.0002.000 TL (doğru kaydı yapmak için) = 4.0004.000 TL Borç.
Taraf hatası düzeltmelerinde, hesabın doğru tarafına tutarın iki katı kadar kayıt yapılarak tek bir işlemle düzeltme sağlanır.

Anahtar Kavram

Taraf Hatalarının Düzeltilmesi

İpuçları

1
Bir hesap yanlış tarafa yazıldığında, bakiye ters yönde oluşur.

Daha Fazla Pratik

Meblağ hatası (tutarı eksik veya fazla yazma) durumunda düzeltmenin nasıl yapıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 56Soru

Bir işletmenin muhasebe kayıtları üzerinde yapılan bir denetimde şu iki hata belirlenmiştir:

I. Bir müşteriden banka hesabına gelen 2.7002.700 TL tutarındaki havale, Bankalar hesabının borcuna 7.2007.200 TL, Alıcılar hesabının alacağına ise doğru tutarda (2.7002.700 TL) kaydedilmiştir.
II. Bir satıcıdan kredili olarak alınan 1.5001.500 TL tutarındaki ticari mal, Ticari Mallar hesabının borcuna doğru tutarda (1.5001.500 TL), Satıcılar hesabının alacağına ise 6.0006.000 TL olarak kaydedilmiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu hataların mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan hatalar birbirini dengelediği için mizan toplamları birbirine eşit çıkar.

Cevap

Yapılan hatalar birbirini dengelediği için mizan toplamları birbirine eşit çıkar.
İşletmenin yaptığı hatalardan ilki mizan borç toplamını 4.5004.500 TL artırırken, ikinci hata mizan alacak toplamını 4.5004.500 TL artırmıştır. Her iki taraf da aynı tutarda (4.5004.500 TL) şişkinlik gösterdiği için mizan denkliği bozulmamış ve borç-alacak toplamları eşit kalmıştır. Bu tür hatalara muhasebe literatüründe 'Telafi Edici' veya 'Denkleştirici' hatalar denir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci hatanın mizan dengesi üzerindeki etkisini hesaplayın.
Borç tarafı 4.5004.500 TL fazla kaydedilmiştir (7.2002.7007.200 - 2.700).
Banka hesabına doğru tutarın üzerinde (7.2007.200) borç kaydı yapılmış, ancak alacak tarafı (2.7002.700) doğru kaydedilmiştir.
2
İkinci hatanın mizan dengesi üzerindeki etkisini hesaplayın.
Alacak tarafı 4.5004.500 TL fazla kaydedilmiştir (6.0001.5006.000 - 1.500).
Satıcılar hesabına doğru tutarın üzerinde (6.0006.000) alacak kaydı yapılmış, ancak borç tarafı (1.5001.500) doğru kaydedilmiştir.
3
İki hatanın net etkisini karşılaştırın.
Borç tarafındaki 4.5004.500 TL artış, alacak tarafındaki 4.5004.500 TL artış ile birbirini dengelemiştir.
Her iki tarafın toplamı da aynı oranda arttığı için mizan eşitliği (Borc\cToplamı=AlacakToplamıBorç Toplamı = Alacak Toplamı) bozulmamıştır.

Anahtar Kavram

Telafi edici (denkleştirici) hatalar, mizan borç ve alacak toplamlarını aynı miktarda ve yönde etkilediği için mizan denkliğini bozmazlar; bu durum hatanın saptanmasını zorlaştırır.
Soru 57Soru

Bir işletme, pazarlama departmanı için 3.5003.500 TL tutarında reklam broşürü bastırmış ve bedelini işletme banka hesabından ödemiştir. Ancak bu işleme ilişkin muhasebe kaydının yapılması tamamen unutulmuştur. Buna göre, bu hata ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın borç ve alacak tarafı toplamları birbirine eşit çıkar.

Cevap

Unutma hatalarında yevmiye kaydı hiç yapılmadığı için mizan toplamları her iki tarafta da eşit miktarda eksik görünür ancak matematiksel denklik bozulmaz.
Doğru ifadeye göre mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar. Bunun nedeni, işlemin hem borç hem de alacak tarafının aynı tutarda (3.5003.500 TL) tamamen kaydedilmemiş olmasıdır. Eşitliğin her iki tarafından aynı miktar eksildiği için matematiksel denge bozulmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçekleşen işlemin normalde yapılması gereken kaydını analiz edin.
Pazarlama gideri hesabı borçlandırılmalı, Bankalar hesabı alacaklandırılmalıdır.
Gider artışları borç tarafına, varlık azalışları alacak tarafına kaydedilir.
2
Unutma hatasının bu kayıt üzerindeki etkisini belirleyin.
Hem 3.5003.500 TL borç kaydı hem de 3.5003.500 TL alacak kaydı hiç yapılmamıştır.
Unutma hatası, işlemin muhasebe sistemine hiç girilmemesidir.
3
Hatanın mizan denklği üzerindeki sonucunu değerlendirin.
Mizanın her iki tarafı da 3.5003.500 TL eksik çıkar, ancak Borç = Alacak eşitliği bozulmaz.
Matematiksel olarak her iki taraftan aynı tutarın eksilmesi dengeyi değiştirmez.

Anahtar Kavram

Unutma hataları mizan denklğini bozmaz.

İpuçları

1
Mizanın temel işlevi borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit olup olmadığını kontrol etmektir.
2
İşlemin borç ve alacak taraflarının her ikisinin de sisteme hiç girilmediğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Unutma hatalarının bilanço ve gelir tablosundaki kalemleri nasıl etkilediği üzerine pratik yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 58Soru

Bir işletmenin yevmiye defterinde 4848. sayfanın borç ve alacak sütunları toplamı 214.700214.700 TL olarak doğru hesaplanmıştır. Bu toplamlar 4949. sayfaya aktarılırken borç toplamı 214.700214.700 TL olarak doğru yazılmış; ancak alacak toplamı rakamların yer değiştirmesi (transpozisyon) sonucu 217.400217.400 TL olarak kaydedilmiştir. Başka bir hata yapılmadığı varsayıldığında, bu işlemin ardından düzenlenecek geçici mizanda ortaya çıkacak durum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan alacak toplamı, borç toplamından 2.7002.700 TL fazla olur.

Cevap

Mizan alacak toplamının borç toplamından 2.7002.700 TL fazla olması
Yapılan hata yevmiye defterinin sadece alacak sütununu etkileyen tek taraflı bir rakam aktarma hatasıdır. Alacak toplamı olması gerekenden 2.7002.700 TL fazla yazıldığı için bu hata büyük defter hesaplarına ve oradan da geçici mizana alacak toplamı fazlalığı olarak yansıyacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı aktarma sonucunda oluşan farkı hesapla
217.400214.700=2.700217.400 - 214.700 = 2.700 TL
Yeni sayfaya aktarılan hatalı tutar ile orijinal tutar arasındaki farkı bulmak için.
2
Hatanın hangi tarafta ve ne yönde (artış/azalış) yapıldığını tespit et
Alacak tarafı olması gerekenden 2.7002.700 TL daha fazla kaydedilmiştir.
Mizan dengesinin hangi yöne bozulacağını belirlemek için.
3
Mizan toplamları üzerindeki etkiyi yorumla
Mizan Alacak Toplamı >> Mizan Borç Toplamı (Fark: 2.7002.700 TL)
Yevmiye defterindeki sütun toplamları mizan toplamlarının temelini oluşturduğu için alacak tarafındaki fazlalık mizana aynen yansır.

Anahtar Kavram

Nakil ve toplam hataları mizan borç-alacak eşitliğini bozan temel hatalardandır.

Alternatif Yöntem

Transpozisyon hatalarında fark her zaman 9 rakamına bölünebilir. 2.700/9=3002.700 / 9 = 300 olduğu için bu bir transpozisyon hatasıdır ve mizan eşitliğini bozar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 59Soru

İşletme, banka hesabına havale yoluyla gelen 7.5007.500 TL tutarındaki kira gelirini yevmiye defterine sehven iki kez kaydetmiştir. Yapılan bu hata sonucunda genel geçici mizanda ortaya çıkacak durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan denkliği bozulmaz ancak mizanın borç ve alacak toplamları gerçekte olması gerekenden 7.5007.500 TL fazla görünür.

Cevap

Mizan denkliği bozulmaz ancak mizanın borç ve alacak toplamları gerçekte olması gerekenden 7.5007.500 TL fazla görünür.
Mükerrer kayıt hatası, bir yevmiye maddesinin defter-i kebire veya yevmiye defterine birden fazla kez kaydedilmesidir. Bu durumda hem borçlu hesap hem de alacaklı hesap aynı tutarda mükerrer işlendiği için mizan toplamları eşit kalmaya devam eder (denklik bozulmaz). Ancak mizan toplamları, yapılan hata tutarı kadar gerçek değerinden daha yüksek görünür.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı işlemin analiz edilmesi
7.5007.500 TL tutarındaki kira geliri kaydı (102 Bankalar borçlu, 649 Kira Gelirleri alacaklı) iki kez yapılmıştır.
Mükerrer kayıt hatasının mahiyetini belirlemek için.
2
Mizan üzerindeki etkinin değerlendirilmesi
Mizanın borç tarafına 7.5007.500 TL ve alacak tarafına 7.5007.500 TL fazladan eklenmiştir.
Çift taraflı kayıt sisteminde her iki tarafın eşit miktarda arttığını teyit etmek için.
3
Mizan denkliğinin kontrolü
Borç ve alacak toplamları aynı miktarda (7.5007.500 TL) arttığı için aradaki denklik bozulmamıştır.
Mükerrer kayıtların mizan üzerindeki temel özelliğini saptamak için.

Anahtar Kavram

Mükerrer (Tekrar) Kayıt Hataları ve Mizan İlişkisi

İpuçları

1
Bir işlemin hem borç hem alacak tarafını aynı anda iki kez kaydettiğinizi hayal edin.
2
Mizan denkliği, borç ve alacak sütunlarının toplamının birbirine eşit olmasıdır. Eşitliğin bozulması için sadece bir tarafın değişmesi gerekir.

Daha Fazla Pratik

Mükerrer kayıt hatasının tersi olan 'Unutma Hatası'nın mizan üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 60Soru

Bir işletmede gerçekleşen 850850 TL tutarındaki kırtasiye harcaması, yevmiye defterine kaydedilirken yanlışlıkla hem borç hem de alacak tarafındaki hesaplara 580580 TL olarak işlenmiştir.

Bu tür bir hata, muhasebe hataları sınıflandırmasında aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meblağ (Rakam) hatası

Cevap

Meblağ (Rakam) hatası
Doğru cevap olan seçenek, işlemin mahiyeti ve hesapları doğru olmasına rağmen sadece parasal değerin (850850 yerine 580580) yanlış yazıldığını ifade etmektedir. Bu durum literatürde meblağ veya rakam hatası olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin gerçek tutarını ve kaydedilen tutarı karşılaştırın.
Gerçek tutar 850850 TL, kaydedilen tutar 580580 TL'dir.
Hatayı sınıflandırmak için niceliksel farkı belirlemek gerekir.
2
Hesap isimlerinin ve tarafların (borç/alacak) doğruluğunu kontrol edin.
Soruda hesap isimlerinde veya yönlerinde bir yanlışlık belirtilmemiştir.
Sadece rakamsal bir hata yapıldığını doğrulamak için diğer unsurların doğruluğundan emin olunmalıdır.
3
Belirlenen hata türünü adlandırın.
Rakamların yanlış yazılması 'Meblağ (Rakam) Hatası' kapsamına girer.
Muhasebe literatüründe rakamların yer değiştirmesi veya yanlış yazılması bu başlık altında toplanır.

Anahtar Kavram

Meblağ hatası, bir işlemin hesap isimleri doğru olmasına rağmen yanlış rakamlarla kaydedilmesidir.

İpuçları

1
Soruda hesap isimlerinin yanlış olduğuna dair bir bilgi var mı?
2
850850 ve 580580 arasındaki farkın sadece rakamların yer değiştirmesinden kaynaklandığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Meblağ hatası yapıldığında, mizan toplamlarının yine de birbirine eşit çıkıp çıkmayacağını düşünün.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 3 / 9Sonraki
Muhasebe Hataları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 3 | Examkin