Yabancı Kaynaklar

299 soru

Soru 121Soru

İşletme, 01.10.202501.10.2025 tarihinde bir bankadan 22 yıl vadeli, yıllık %24\%24 basit faizli 500.000500.000 TL tutarında kredi kullanmıştır. Kredi sözleşmesine göre anapara her yılın Ekim ayı sonunda iki eşit taksitte ödenecektir. Faiz ödemeleri ise anapara taksitleri ile birlikte yapılacaktır. Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken dönem sonu envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 780 Finansman Giderleri: 30.00030.000 (B), 400 Banka Kredileri: 250.000250.000 (B) / 381 Gider Tahakkukları: 30.00030.000 (A), 303 U.V. Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri: 250.000250.000 (A)

Cevap

Doğru cevap, 780 ve 400 nolu hesapların borçlandırıldığı, 381 ve 303 nolu hesapların alacaklandırıldığı seçenektir.
İşletme, dönemsellik kavramı gereği 31.12 tarihinde kredi kullanımı üzerinden geçen 3 aylık (Ekim, Kasım, Aralık) sürenin faizini (30.000 TL) giderleştirerek '780 Finansman Giderleri' hesabına borç, henüz ödenmediği için '381 Gider Tahakkukları' hesabına alacak kaydetmelidir. Aynı zamanda, kredinin toplam 2 yıl olan vadesinin 2026 yılında ödenecek olan ilk taksiti (250.000 TL) dönem sonunda vadesi bir yılın altına düştüğü için '400 Banka Kredileri' hesabından çıkarılarak '303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri' hesabına aktarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısa vadeye düşen anapara taksitini hesapla.
500.000/2=250.000500.000 / 2 = 250.000 TL.
Vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli borçların bilançoda kısa vadeli yabancı kaynaklar grubuna aktarılması gerekir.
2
Dönem sonuna (31.12) kadar geçen süre için faiz tahakkukunu hesapla.
500.000×0,24×(3/12)=30.000500.000 \times 0,24 \times (3 / 12) = 30.000 TL.
Ekim, Kasım ve Aralık aylarını kapsayan 3 aylık süre için faiz gideri gerçekleşmiştir.
3
Muhasebe kaydını oluştur.
780 Finansman Giderleri ve 400 Banka Kredileri borçlu; 381 Gider Tahakkukları ve 303 ilgili hesap alacaklı.
Dönemsellik kavramı gereği giderin ait olduğu döneme kaydı ve borçların vade yapısına göre sınıflandırılması sağlanır.

Anahtar Kavram

Mali borçlarda dönem sonu değerlemesi, faiz tahakkuku ve kısa vadeye aktarma işlemleri.
Soru 122Soru

İşletme, 01.09.202501.09.2025 tarihinde finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla bir bankadan 33 yıl vadeli, yıllık %20\%20 basit faizli 360.000360.000 TL tutarında kredi kullanmıştır. Kredi sözleşmesine göre anapara her yılın sonunda 33 eşit taksitte, faiz ise anapara ödemeleriyle birlikte ödenecektir.

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken envanter kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri Hesabı 120.000120.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Vadesi bir yılın altına düşen 120.000120.000 TL tutarındaki ilk anapara taksiti için 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabının alacaklandırılması doğrudur.
Kredinin ilk taksit ödemesi 01.09.202601.09.2026 tarihinde (yani 12 ay içinde) gerçekleşeceği için, 31.12.202531.12 .2025 tarihinde bu tutar 400 Banka Kredileri hesabından çıkarılarak 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabının alacağına kaydedilir. Bu kayıt, borcun vadelerine göre bilançoda doğru sunulmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık anapara taksit tutarının hesaplanması
360.000/3=120.000360.000 / 3 = 120.000 TL
Kredi 3 eşit taksitte ödeneceği için her yıla düşen anapara payı bulunur.
2
Dönem sonu faiz tahakkukunun hesaplanması
360.000×0,20×(4/12)=24.000360.000 \times 0,20 \times (4 / 12) = 24.000 TL
Eylül ayında alınan kredinin 31 Aralık tarihine kadar geçen 4 aylık süresine (Eylül, Ekim, Kasım, Aralık) ait faiz gideri hesaplanır.
3
Vade sınıflaması kaydının yapılması
400 Banka Kredileri (B) / 303 U.V. Kredilerin Anapara Taksitleri (A) 120.000120.000 TL
Vadesi bir yılın altına düşen anapara taksiti uzun vadeli borçlardan kısa vadeli borçlara aktarılır.
4
Faiz tahakkuku kaydının yapılması
780 Finansman Giderleri (B) / 381 Gider Tahakkukları (A) 24.00024.000 TL
Dönemsellik kavramı gereği, cari döneme ait faiz gideri tahakkuk ettirilerek giderleştirilir.

Anahtar Kavram

Uzun vadeli mali borçların dönem sonu reklassifikasyon ve faiz tahakkuku işlemleri.

Alternatif Yöntem

Önce faizi yıllık hesaplayıp (360.000×0,20=72.000360.000 \times 0,20 = 72.000), sonra aylık tutarı bulup (72.000/12=6.00072.000 / 12 = 6.000) ve geçen süreyle çarparak (6.000×4=24.0006.000 \times 4 = 24.000) sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 123Soru

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde 55 ay sürecek olan bir 'Yönetici Eğitim Programı' için 100.000100.000 TL tutarındaki hizmet bedelini peşin olarak tahsil etmiş ve tahsilat tarihinde tutarın tamamını '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına alacak kaydetmiştir. Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 600 Yurtiçi Satışlar 60.00060.000 TL / Alacak: 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler 60.00060.000 TL

Cevap

Dönemsellik kavramı uyarınca, 2026 yılına ait olan 60.00060.000 TL'lik tutarın '600 Yurtiçi Satışlar' hesabından çıkarılarak '380 Gelecek Aylara Ait Gelirler' hesabına aktarılması gerekir.
İşletme tahsilat anında tutarın tamamını (100.000 TL) cari yıl geliri olarak kaydetmiştir. Ancak 5 aylık hizmetin sadece 2 ayı (Kasım ve Aralık) 2025 yılına, kalan 3 ayı (Ocak, Şubat, Mart) ise 2026 yılına aittir. Bu nedenle 2026 yılına ait olan 60.00060.000 TL'lik tutar, 600 Yurtiçi Satışlar hesabından (borç kaydı ile) çıkarılmalı ve 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabına (alacak kaydı ile) aktarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gelir tutarının hesaplanması
100.000/5=20.000100.000 / 5 = 20.000 TL/ay
Hizmetin toplam bedelinin her aya eşit dağıldığı varsayılır.
2
Cari döneme (2025) ait gelirin belirlenmesi
20.000×220.000 \times 2 ay (Kasım, Aralık) = 40.00040.000 TL
Yıl sonuna kadar geçen süre için hak edilen gelir miktarıdır.
3
Gelecek döneme (2026) sarkan gelirin belirlenmesi
20.000×320.000 \times 3 ay (Ocak, Şubat, Mart) = 60.00060.000 TL
Bilançoda ertelenmesi gereken tutar bu kısımdır.
4
Düzeltme kaydının oluşturulması
600 hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır, 380 hesabı 60.00060.000 TL alacaklandırılır.
Tahsilat sırasında tamamı gelirlere yazılan tutarın, gelecek yıla ait kısmının gelirlerden düşülerek pasif bir hesaba aktarılması gerekir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı gereği, peşin tahsil edilen ancak gelecek döneme ait olan gelirlerin '380 Gelecek Aylara Ait Gelirler' hesabında izlenmesi.

İpuçları

1
Hizmetin kaç ayı 2025 yılına, kaç ayı 2026 yılına düşüyor?
2
Gelecek yıla sarkan 3 aylık tutarı (60.00060.000 TL) bulup, bu tutarı gelir tablosundan bilançoya taşımanız gerekiyor.
3
Başlangıçta yapılan hatalı geliri azaltmak için 600 hesabını borçlandırmalı, pasif bir ertelenmiş gelir hesabı olan 380'i alacaklandırmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Aynı hizmetin 15 ay sürdüğü varsayıldığında hangi hesapların kullanılacağını (380 ve 480) araştırınız.

Alternatif Yöntem

Orantı kurarak: 5 ayda 100.000100.000 ise, 2026'ya sarkan 3 ayda XX nedir? X=(100.000×3)/5=60.000X = (100.000 \times 3) / 5 = 60.000 TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 124Soru

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında tespit edilen bazı borç yükümlülüklerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

Borç NiteliğiTutar (TL)
Ortaklardan nakit ihtiyacı için alınan borç45.00045.000
Personele tahakkuk eden ancak henüz ödenmeyen net ücretler25.00025.000
İşletmenin iştirakine olan ticari olmayan borcu15.00015.000
Mal satın alınan satıcıya olan senetsiz borç40.00040.000
Vadesi 11 yılın altında olan banka kredisi borcu20.00020.000

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, işletmenin bilanço tarihinde "33 Diğer Borçlar" hesap grubunda raporlaması gereken toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 85.00085.000

Cevap

İşletmenin '33 Diğer Borçlar' grubunda izlemesi gereken toplam tutar 85.00085.000 TL'dir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre, işletmenin ticari veya mali nitelik taşımayan borçları '33 Diğer Borçlar' grubunda izlenir. Soruda verilen ortaklardan alınan borç (45.00045.000 TL), personele olan net ücret borcu (25.00025.000 TL) ve iştiraklere olan ticari olmayan borç (15.00015.000 TL) bu gruba girer ve toplamı 85.00085.000 TL yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Diğer Borçlar (33) grubuna dahil edilecek hesapların belirlenmesi
331 Ortaklara Borçlar, 335 Personele Borçlar ve 337 İştiraklere Borçlar hesapları seçilir.
Bu hesaplar işletmenin ticari veya mali nitelikte olmayan diğer borç yükümlülüklerini temsil eder.
2
Belirlenen tutarların toplanması
45.000(331)+25.000(335)+15.000(337)=85.00045.000 (331) + 25.000 (335) + 15.000 (337) = 85.000 TL.
Grup toplam bakiyesine ulaşmak için alt hesapların tutarları birleştirilir.
3
Kapsam dışı borçların ayıklanması
40.000 TL (320 Satıcılar) ve 20.000 TL (300 Banka Kredileri) tutarları hariç tutulur.
Satıcılar '32 Ticari Borçlar', banka kredileri ise '30 Mali Borçlar' grubunda yer alır.

Anahtar Kavram

33 Diğer Borçlar Grubu Tasnifi

Daha Fazla Pratik

İştiraklere olan borcun 'ticari' olması durumunda hangi hesap grubunda yer alacağını düşününüz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 125Soru

Bir işletmenin 2025 yılı dönem sonu faaliyetleri neticesinde elde ettiği verilere ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kalem AdıTutar (TL)
Ticari Bilanço Kârı800.000800.000
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (KKEG)50.00050.000
İştirak Kazançları İstisnası30.00030.000
193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabı Bakiyesi120.000120.000

Kurumlar vergisi oranının %25\%25 olduğu varsayımıyla, dönem sonu mahsup ve tahakkuk kayıtları tamamlandıktan sonra, işletmenin bilançosunda "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabında görülecek net tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 85.00085.000

Cevap

85.00085.000 TL tutarı doğrudur; mali kâr üzerinden hesaplanan toplam vergi borcundan, peşin ödenen vergilerin düşülmesiyle bu rakama ulaşılır.
Doğru cevap olan 85.00085.000 TL tutarına ulaşmak için öncelikle Ticari Bilanço Kârına (800.000800.000 TL) Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler (50.00050.000 TL) eklenmiş ve İştirak Kazançları İstisnası (30.00030.000 TL) çıkarılarak mali kâr 820.000820.000 TL olarak hesaplanmıştır. Bu tutar üzerinden %25\%25 oranında kurumlar vergisi karşılığı (205.000205.000 TL) ayrılmıştır. Son aşamada, yıl içinde peşin ödenen 120.000120.000 TL bu tutardan mahsup edilerek, işletmenin devlete olan net borcu olan 85.00085.000 TL belirlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Mali Kârın (Vergi Matrahı) hesaplanması
800.000+50.00030.000=820.000800.000 + 50.000 - 30.000 = 820.000 TL
Vergi hesaplanırken ticari kâra kanunen kabul edilmeyen giderler eklenir, vergiden muaf/istisna kazançlar ise düşülür.
2
Dönem Kurumlar Vergisi tutarının hesaplanması
820.000×0,25=205.000820.000 \times 0,25 = 205.000 TL
Hesaplanan mali kâr (matrah) üzerinden yürürlükteki vergi oranı uygulanır.
3
Ödenecek Net Verginin (360 nolu hesap) tespiti
205.000120.000=85.000205.000 - 120.000 = 85.000 TL
Dönem içinde ödenen geçici vergiler (193/371), toplam vergi yükümlülüğünden mahsup edilerek kalan borç 360 nolu hesaba aktarılır.

Anahtar Kavram

Kurumlar Vergisi Tahakkuku ve Mahsup İşlemleri

İpuçları

1
Ticari kâr ile vergi matrahı (mali kâr) aynı şey değildir; KKEG ve istisnalara dikkat edin.
2
Vergi karşılığı ayrılırken 691 ve 370 nolu hesaplar kullanılır, ancak ödeme aşamasında 193 nolu hesap mahsup edilir.
3
Ödenecek vergi, toplam vergi karşılığı ile peşin ödenen vergi arasındaki farktır: 205.000120.000=?205.000 - 120.000 = ?

Daha Fazla Pratik

Kurumlar vergisinin zarar durumunda mahsup edilememesi veya peşin ödenen verginin toplam vergiden fazla olması durumunda 196 nolu hesabın kullanımı konusuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 126Soru

Bir işletmenin yıl sonu hesap özetleri incelendiğinde, aşağıdaki borç kalemlerinin mevcut olduğu saptanmıştır:

Borç NiteliğiTutar (TL)
Ortaklara olan ticari olmayan borçlar120.000120.000
Tahakkuk etmiş ancak ödenmemiş personel ücretleri55.00055.000
Ticari mal alımı nedeniyle senetsiz borçlar90.00090.000
İştiraklere olan ticari olmayan borçlar40.00040.000
Demirbaş alımı nedeniyle verilen borç senetleri70.00070.000
Ödenecek diğer çeşitli borçlar15.00015.000

Bu verilere göre, işletmenin Tekdüzen Hesap Planı'na göre bilançosunun "Diğer Borçlar" hesap grubunda (33 grubu) raporlaması gereken toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 230.000230.000

Cevap

İşletmenin Diğer Borçlar (33 grubu) kapsamında izlemesi gereken toplam tutar 230.000230.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, işletmenin ticari nitelik taşımayan borç kalemlerinin toplamıdır. 331 Ortaklara Borçlar (120.000120.000 TL), 332 İştiraklere Borçlar (40.00040.000 TL), 335 Personele Borçlar (55.00055.000 TL) ve 336 Diğer Çeşitli Borçlar (15.00015.000 TL) toplandığında 230.000230.000 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Diğer Borçlar (33) grubuna giren hesapları tespit etme
331 Ortaklara Borçlar: 120.000120.000 TL, 335 Personele Borçlar: 55.00055.000 TL, 332 İştiraklere Borçlar: 40.00040.000 TL ve 336 Diğer Çeşitli Borçlar: 15.00015.000 TL.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ticari nitelik taşımayan ve mali borçlar grubuna girmeyen borçlar 33 grubunda izlenir.
2
Ticari borçları (32 grubu) ayırma
Ticari mal alımı nedeniyle oluşan borçlar (Satıcılar: 90.00090.000 TL) ve Borç Senetleri (70.00070.000 TL) kapsam dışı bırakılır.
İşletmenin ana faaliyet konusuyla ilgili mal ve hizmet alımlarından doğan borçlar 32 Ticari Borçlar grubunda izlenmelidir.
3
Toplam tutarı hesaplama
120.000+55.000+40.000+15.000=230.000120.000 + 55.000 + 40.000 + 15.000 = 230.000 TL.
33 grubuna ait tüm kalemlerin toplanmasıyla grubun bilanço değeri bulunur.

Anahtar Kavram

Ticari Borçlar (32) ile Diğer Borçlar (33) arasındaki ayrım
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 127Soru

İşletme, Nisan 20262026 tarihinde teslim etmeyi taahhüt ettiği ticari mallara ilişkin olarak müşterisinden 25.00025.000 TL tutarında bir kaparo bedelini banka yoluyla tahsil etmiştir. Mal teslimi henüz yapılmadığına göre, işletmenin bu tahsilatı kaydetmesi gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340 Alınan Sipariş Avansları

Cevap

İşletmenin henüz teslim etmediği mallar için müşterisinden aldığı sipariş avansı 340 Alınan Sipariş Avansları hesabında izlenmelidir.
İşletme, gelecekte teslim edeceği bir mal için müşterisinden önceden para tahsil ettiğinde, bu durum muhasebe açısından bir yükümlülük oluşturur. Tekdüzen Hesap Planı'na göre müşterilerden alınan bu tür kaparo ve sipariş bedelleri '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabının alacağında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
İşletme henüz mal teslim etmeden nakit girişi sağlamıştır, bu durum işletme için bir borç (yükümlülük) doğurur.
Muhasebenin temel kavramlarından tahakkuk esası gereği, mal teslimi yapılmadan gelir kaydedilemez.
2
Uygun hesabı seç
Müşterilerden alınan sipariş avansları için Tekdüzen Hesap Planı'nda tanımlanan 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı kullanılır.
Bu hesap, işletmenin üçüncü kişilere olan mal veya hizmet teslim borcunu temsil eden bir pasif karakterli hesaptır.

Anahtar Kavram

Sipariş Avanslarının Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
İşletme malı henüz teslim etmediği için bu para işletme üzerinde bir 'borç' yüküdür.
2
Aktif bir hesap olan 'Verilen Sipariş Avansları' ile pasif bir hesap olan 'Alınan Sipariş Avansları' arasındaki farka dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Mal teslim edildiğinde bu avans hesabının nasıl kapatılacağını ve KDV kaydının nasıl yapılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 128Soru

İşletmenin dönem sonu mizanı ve yardımcı kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde aşağıdaki borç kalemleri tespit edilmiştir:

- İşletme ortağından nakit ihtiyacını karşılamak üzere alınan borç: 65.00065.000 TL
- Dönem sonu itibarıyla tahakkuk eden ancak henüz ödenmeyen personel ücretleri: 42.00042.000 TL
- Ticari mal alımı karşılığında satıcı firmaya olan senetsiz borç: 90.00090.000 TL
- Müşteriden bir sipariş için önceden tahsil edilen avans: 25.00025.000 TL
- Bankadan kısa vadeli finansman amacıyla çekilen kredi: 110.000110.000 TL

Buna göre, Tekdüzen Hesap Planı'ndaki grup bazlı sınıflandırma kuralları dikkate alındığında, işletmenin 'Diğer Borçlar' hesap grubunda izlenmesi gereken toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 107.000107.000

Cevap

İşletmenin 'Diğer Borçlar' hesap grubunda izlenmesi gereken toplam tutar 107.000107.000 TL'dir.
Doğru cevap olan yüz yedi bin TL tutarı, Tekdüzen Hesap Planı'na göre 33 Diğer Borçlar grubunda yer alan '331 Ortaklara Borçlar' (65.00065.000 TL) ve '335 Personele Borçlar' (42.00042.000 TL) hesaplarının toplamından oluşmaktadır. Diğer kalemler farklı hesap gruplarına (30 Mali Borçlar, 32 Ticari Borçlar ve 34 Alınan Avanslar) aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen borç kalemlerinin Tekdüzen Hesap Planı'ndaki (THP) hesap kodlarını ve gruplarını belirleyin.
Ortağa borç: 331 (65.00065.000 TL), Personele borç: 335 (42.00042.000 TL), Satıcıya borç: 320 (90.00090.000 TL), Sipariş avansı: 340 (25.00025.000 TL), Banka kredisi: 300 (110.000110.000 TL).
Hesapların doğru grupta sınıflandırılması muhasebenin temel kurallarından biridir.
2
33 kodlu 'Diğer Borçlar' grubuna giren hesapları seçin.
331 Ortaklara Borçlar ve 335 Personele Borçlar hesapları bu gruptadır.
33 grubu, ticari veya mali olmayan borç yükümlülüklerini kapsar.
3
Seçilen hesapların tutarlarını toplayın.
65.000+42.000=107.00065.000 + 42.000 = 107.000 TL.
Grup toplamını bulmak için ilgili kalemlerin toplanması gerekir.

Anahtar Kavram

Diğer Borçlar (33 grubu), işletmenin esas faaliyeti dışındaki borçlarını (ortaklara, iştiraklere, personele vb.) içeren pasif karakterli hesap grubudur.

İpuçları

1
Hangi kalemlerin ticari faaliyetle (mal alımı) doğrudan ilgili olduğunu, hangilerinin mali (banka) kaynaklı olduğunu belirleyerek bunları eleyin.
2
33 Diğer Borçlar grubu; ortaklar, iştirakler, bağlı ortaklıklar ve personele olan borçları kapsar.
3
Sadece işletme ortağından alınan borç ile personel ücret borçlarını toplamanız sonuca ulaşmanızı sağlayacaktır.

Daha Fazla Pratik

İştiraklere borçlar ve bağlı ortaklıklara borçlar hesaplarının da bu grupta yer aldığını hatırlatan benzer bir senaryo çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 129Soru

Bir işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde düzenlenen mizan ve envanter kayıtlarından elde edilen borç yükümlülüklerine ilişkin bilgiler aşağıda sunulmuştur:

- İşletme ortağından nakit olarak alınan ve ticari nitelik taşımayan borç: 180.000180.000 TL
- Personele olan ve tahakkuk etmiş net ücret borçları: 75.00075.000 TL
- İştirak işletmesinden alınan ve ticari bir mal/hizmet alımına dayanmayan borç: 45.00045.000 TL
- Ortağa ait bir binanın kiralanması nedeniyle doğan ve henüz ödenmemiş kira borcu: 25.00025.000 TL
- Satıcılardan alınan ticari mallar karşılığında düzenlenen borç senetleri: 120.000120.000 TL
- Vadesi bir yılın altına inmiş olan uzun vadeli banka kredisi anapara taksitleri: 90.00090.000 TL

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonu bilançosunda yer alacak olan "33 Diğer Borçlar" hesap grubunun toplam tutarı kaç TL olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 325.000325.000

Cevap

İşletmenin Diğer Borçlar grubunda yer alması gereken toplam tutar 325.000325.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, işletmenin ticari nitelik taşımayan borç yükümlülüklerinin (ortaklara borçlar, personele borçlar ve iştiraklere borçlar) toplamıdır. Burada hem nakit ödünç alma hem de kira gibi ticari olmayan faaliyetler 331 Ortaklara Borçlar hesabında (205.000205.000 TL), personele olan ücretler 335 hesabında (75.00075.000 TL) ve iştirakten alınan ticari olmayan borç 332 hesabında (45.00045.000 TL) takip edilerek toplam 325.000325.000 TL'ye ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
33 Diğer Borçlar grubuna dahil edilecek kalemleri belirle
331 Ortaklara Borçlar: 180.000180.000 + 25.00025.000 = 205.000205.000 TL; 335 Personele Borçlar: 75.00075.000 TL; 332 İştiraklere Borçlar: 45.00045.000 TL.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ticari nitelik taşımayan ve mali borçlar dışında kalan borçlar 33 grubunda izlenir.
2
Diğer hesap gruplarına ait olan kalemleri ayıkla
Borç senetleri (120.000120.000 TL) -> 32 Ticari Borçlar; Banka kredisi taksitleri (90.00090.000 TL) -> 30 Mali Borçlar.
Sınıflandırma hatası yapmamak için ticari ve mali borçların ayrılması gerekir.
3
Tespit edilen kalemleri topla
205.000+75.000+45.000=325.000205.000 + 75.000 + 45.000 = 325.000 TL.
Gruba ait tüm alt kalemlerin toplamı bilanço değerini verir.

Anahtar Kavram

33 Diğer Borçlar hesap grubunun kapsamı ve sınıflandırma kuralları.
Soru 130Soru

İşletme, yönetim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 80.00080.000 TL tutarında bir bilgisayar sistemini veresiye (kredili) olarak satın almıştır. İşletmenin ana faaliyet konusu tekstil ürünleri ticareti olup, söz konusu alım ticari mal stoklarına yönelik bir işlem değildir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu işlem sonucunda ortaya çıkan borç yükümlülüğü aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 336 Diğer Çeşitli Borçlar

Cevap

İşletmenin ana faaliyeti dışındaki bir varlık alımından doğan ve ticari nitelik taşımayan borçlar 336 Diğer Çeşitli Borçlar hesabında izlenmelidir.
İşletmenin ana faaliyet konusu dışındaki (ticari mal dışı) işlemlerinden, örneğin bir maddi duran varlık alımından kaynaklanan kısa vadeli borçlar, ticari borç sayılmazlar. Bu nedenle '32 Ticari Borçlar' grubunda değil, '33 Diğer Borçlar' grubundaki uygun bir hesapta izlenirler. İşlemde bir senet düzenlenmediği ve borcun özel bir muhatabı (ortak, iştirak vb.) belirtilmediği için '336 Diğer Çeşitli Borçlar' hesabı en doğru seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun niteliğini belirlemek
Alınan bilgisayar bir 'Demirbaş'tır (stok değildir). Borç, ana faaliyet konusu olan tekstil ticaretiyle ilgili değildir.
Ticari borçlar (32 grubu) ile ticari olmayan borçlar (33 grubu) arasındaki ayrımı yapmak gerekir.
2
İlgili hesap grubunu seçmek
Borç ticari nitelik taşımadığı ve kısa vadeli olduğu için '33 Diğer Borçlar' grubu seçilir.
Tekdüzen Hesap Planı'nda ticari mal dışındaki varlık alımları bu grupta sınıflandırılır.
3
Spesifik hesabı tayin etmek
Herhangi bir özel hesaba (ortaklar, personel vb.) ait olmayan genel bir üçüncü şahıs borcu olduğu için 336 hesabı kullanılır.
336 Diğer Çeşitli Borçlar hesabı, diğer borçlar grubunda özel bir hesabı bulunmayan yükümlülükler içindir.

Anahtar Kavram

Ticari Borç ve Diğer Borç Ayrımı

İpuçları

1
İşlemin 'ticari mal' alımı mı yoksa 'demirbaş' alımı mı olduğuna dikkat edin.
2
Tekdüzen Hesap Planı'nda 32 grubu ticari borçları, 33 grubu ise ticari olmayan borçları kapsar.
3
Demirbaş alımından doğan senetsiz borçlar için kullanılan hesap 336'dır.

Daha Fazla Pratik

Aynı alım işlemi için bir borç senedi verilseydi, hangi hesabın kullanılması gerektiğini araştırınız (Cevap: 336 hesabı altında alt hesap veya yine 33 grubunda sınıflandırma mantığı).

Alternatif Yöntem

Borcu tanımlarken 'İşletme ne için borçlandı?' sorusunu sorun. Eğer cevap 'Satmak için aldığı mal' değilse, 32 grubunu doğrudan eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 131Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında yer alan ticari borçlarına ilişkin bazı hesapların kalanları aşağıda verilmiştir:

Hesap Kodu ve AdıBorç Kalanı (TL)Alacak Kalanı (TL)
321 Borç Senetleri-180.000180.000

Dönem sonu envanter işlemlerinde, bu senetlerin tamamının vadesinin henüz gelmediği ve iç iskonto yöntemine göre 15.00015.000 TL tutarında reeskont hesaplanması gerektiği tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin yapması gereken dönem sonu muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 322 Borç Senetleri Reeskontu 15.00015.000 (B) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri 15.00015.000 (A)

Cevap

Dönem sonunda borç senetleri için ayrılan reeskont tutarı, 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabının borcuna ve 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Doğru yanıt, borç senetlerinin nominal değeri ile peşin değeri arasındaki farkın (reeskont), borç tutarını bilanço gününde azaltıcı etkisini gösteren 322 Borç Senetleri Reeskontu hesabının borçlandırılması ve bu durumun işletme lehine bir faiz tasarrufu sağlaması nedeniyle 647 Reeskont Faiz Gelirleri hesabının alacaklandırılması gerektiğini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Borç senetleri reeskontu, pasif bir borcun (321) bilanço tarihindeki peşin değerini göstermek için yapılan düzenleyici bir işlemdir.
Muhasebenin dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereği, borçlar vadesindeki değerleriyle değil, bilanço tarihindeki değerleriyle gösterilmelidir.
2
Hesapları ve işleyiş yönlerini tespit et
Borç azalışı etkisi yarattığı için '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabı borçlandırılır; bu fark bir gelir unsuru olduğu için '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabı alacaklandırılır.
322 hesabı pasif düzenleyici bir hesap olduğu için aktif karakterli çalışır; dolayısıyla artışlar borç tarafa kaydedilir.
3
Yevmiye kaydını oluştur
Borç: 322 Borç Senetleri Reeskontu 15.00015.000 TL, Alacak: 647 Reeskont Faiz Gelirleri 15.00015.000 TL.
Tespit edilen 15.00015.000 TL tutarındaki değerleme farkı yasal ve teknik usullere göre kaydedilmelidir.

Anahtar Kavram

Borç Senetleri Reeskontu Kaydı
Soru 132Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde ticari borçları ile ilgili yapılan envanter ve değerleme çalışmaları sonucunda elde edilen veriler aşağıda tabloda sunulmuştur:

Bilgi TürüDeğer / Detay
Satıcılara Olan Senetsiz Borç Tutarı10.00010.000 USD
Borcun Kayıt Tarihindeki Kuru1USD=30TL1 USD = 30 TL
Dönem Sonu (31.12.202531.12.2025) Kuru1USD=34TL1 USD = 34 TL
Borç Senedinin Nominal Değeri38.40038.400 TL
Senedin Vadesine Kalan Gün Sayısı6060 Gün
Uygulanacak İskonto Oranı (Yıllık)%40\%40

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Reeskont hesaplamasında iç iskonto yöntemi kullanılacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kambiyo Zararları hesabı 40.00040.000 TL borçlandırılırken, Reeskont Faiz Gelirleri hesabı 2.4002.400 TL alacaklandırılır.

Cevap

Kambiyo Zararları hesabının 40.00040.000 TL borçlandırılması ve Reeskont Faiz Gelirleri hesabının 2.4002.400 TL alacaklandırılması doğrudur.
Dönem sonunda yabancı paralı borçların kurdaki artış nedeniyle TL değerinin yükselmesi işletme için bir borç artışıdır ve bu durum 'Kambiyo Zararları' hesabında izlenir. Borç senetlerinin reeskont işleminde ise, senedin nominal değerinden peşin değerine indirilmesi sonucu oluşan fark 'Reeskont Faiz Gelirleri' hesabına alacak kaydedilerek işletmenin o dönemki finansman yükü azaltılmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Senetsiz (ticari) borç için kur farkını hesapla
Eski Değer: 10.000×30=300.00010.000 \times 30 = 300.000 TL; Yeni Değer: 10.000×34=340.00010.000 \times 34 = 340.000 TL; Fark: 40.00040.000 TL artış.
Yabancı paralı borçlar dönem sonunda güncel kur üzerinden değerlenmelidir.
2
Kur farkının muhasebe kaydını belirle
Borç artışı olduğu için: 656 Kambiyo Zararları (B) 40.00040.000 / 320 Satıcılar (A) 40.00040.000.
Pasif bir hesabın artışı alacak tarafına kaydedilirken oluşan zarar borçlandırılır.
3
Borç senedi için iç iskonto yöntemiyle reeskont tutarını hesapla
F=38.400×60×4036.000+(60×40)=92.160.00038.400=2.400F = \frac{38.400 \times 60 \times 40}{36.000 + (60 \times 40)} = \frac{92.160.000}{38.400} = 2.400 TL.
VUK uyarınca reeskont hesaplamasında iç iskonto formülü uygulanır.
4
Reeskont işleminin muhasebe kaydını belirle
322 Borç Senetleri Reeskontu (B) 2.4002.400 / 647 Reeskont Faiz Gelirleri (A) 2.4002.400.
Borç senedindeki tasarruf (peşin değere indirme) dönem faiz geliri olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı borçların değerlemesi ve borç senetlerinin tasarruf değeriyle bilançoda gösterilmesi (Reeskont).

İpuçları

1
Borçlarınızın döviz cinsi arttığında toplam borcunuzun TL karşılığı ne yönde değişir ve bu sizin için bir gider midir?
2
İç iskonto formülünü hatırlayın: F=(A×n×t)/(36.000+(n×t))F = (A \times n \times t) / (36.000 + (n \times t)). Burada AA nominal değerdir.

Daha Fazla Pratik

Kur farkı işleminin ardından, sonraki yılın başında yapılan 'Reeskont İptal Kaydı' mantığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 133Soru

İşletme, satıcı (B) firmasına olan 10.00010.000 USD tutarındaki senetsiz ticari borcunu ödemeye karar vermiştir. Söz konusu borç, işletme kayıtlarına 1USD=301 USD = 30 TL kurundan intikal etmiştir. Ödeme tarihinde kur 1USD=321 USD = 32 TL olarak gerçekleşmiştir. İşletme borcun yarısını nakit olarak ödemiş, kalan yarısı için ise 5.0005.000 TL vade farkı ekleyerek bir ay vadeli bir borç senedi düzenleyip satıcıya vermiştir.

Bu bilgilere göre, yapılması gereken günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ------------------ / ------------------
320 SATICILAR 300.000
656 KAMBİYO ZARARLARI 20.000
780 FİNANSMAN GİDERLERİ 5.000
100 KASA 160.000
321 BORÇ SENETLERİ 165.000
------------------ / ------------------

Cevap

Satıcılar hesabının kayıtlı değerinden (300.000300.000 TL) borçlandırıldığı, kambiyo zararı ve finansman giderinin ayrıca izlendiği, kasa ve borç senetlerinin ise güncel değerleri üzerinden alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
Doğru kayıt, işletmenin 320 Satıcılar hesabındaki 300.000300.000 TL'lik asıl borcun kapatıldığını, kur artışından kaynaklanan 20.00020.000 TL'nin 656 Kambiyo Zararları hesabına, ödeme süresinin uzatılması nedeniyle doğan 5.0005.000 TL'lik farkın ise 780 Finansman Giderleri hesabına borç kaydedildiğini göstermektedir. Alacak tarafında ise kasadan çıkan güncel tutar ile düzenlenen yeni senedin nominal değeri yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun kayıtlı TL değerini ve ödeme günündeki güncel değerini hesaplayın.
Kayıtlı Değer: 10.000×30=300.00010.000 \times 30 = 300.000 TL; Güncel Değer: 10.000×32=320.00010.000 \times 32 = 320.000 TL.
Yabancı paralı borçlar, ödeme günündeki kur üzerinden değerlenmelidir.
2
Kur farkından doğan kar veya zararı belirleyin.
320.000300.000=20.000320.000 - 300.000 = 20.000 TL zarar.
Borcun kur artışı nedeniyle TL bazında artması işletme için kambiyo zararıdır.
3
Ödeme kalemlerini (nakit ve senet) hesaplayın.
Nakit: 5.000×32=160.0005.000 \times 32 = 160.000 TL; Senet: (5.000×32)+5.000(5.000 \times 32) + 5.000 (vade farkı) =165.000= 165.000 TL.
Borcun yarısı nakit, yarısı senetle kapatılmaktadır; vade farkı senet tutarına eklenir.
4
Günlük defter kaydını oluşturun.
320 Satıcılar (300.000300.000), 656 Kambiyo Zararları (20.00020.000) ve 780 Finansman Giderleri (5.0005.000) borçlu; 100 Kasa (160.000160.000) ve 321 Borç Senetleri (165.000165.000) alacaklı.
Kapatılan asıl borç kayıtlı değerinden çıkarılırken, kur ve vade farkları ilgili gider hesaplarında izlenir.

Anahtar Kavram

Yabancı Paralı Ticari Borçların Tasfiyesi ve Finansman Maliyetleri

İpuçları

1
Önce borcun ilk kayıt edildiği tarihteki TL değerini bulmalısınız.
2
Kurun 3030 TL'den 3232 TL'ye çıkması işletme için ek bir maliyet (zarar) oluşturur.
3
Senet düzenlenirken eklenen vade farkı, işletme için bir finansman gideridir ve senedin toplam değerini artırır.

Daha Fazla Pratik

Borcun yabancı para cinsinden bir senetle (321) kapatılması durumunda dönem sonu değerleme işlemlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 134Soru

20252025 yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında bir işletmenin borç kalemlerine ilişkin aşağıdaki bilgiler tespit edilmiştir:

Borç NiteliğiTutar (TL)
İşletme ortağından nakit olarak alınan borç50.00050.000
Personele olan net ücret borçları15.00015.000
Satıcı (A) işletmesine olan senetsiz ticari borç25.00025.000
İşletmenin sermaye payı olan iştirakine olan borcu30.00030.000

Bu verilere göre, işletmenin Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde bilançosunun "Diğer Borçlar" (33 grubu) hesaplarında raporlaması gereken toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 95.00095.000

Cevap

İşletmenin Diğer Borçlar grubunda raporlaması gereken toplam tutar 95.00095.000 TL'dir.
Doğru cevap, Tekdüzen Hesap Planı'na göre 'Diğer Borçlar' (33) grubunda yer alan 331 Ortaklara Borçlar (50.00050.000 TL), 335 Personele Borçlar (15.00015.000 TL) ve 332 İştiraklere Borçlar (30.00030.000 TL) hesaplarının toplamı olan 95.00095.000 TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Diğer Borçlar (33) grubuna dahil edilecek hesapların belirlenmesi
331 Ortaklara Borçlar (50.00050.000 TL), 335 Personele Borçlar (15.00015.000 TL) ve 332 İştiraklere Borçlar (30.00030.000 TL) hesapları belirlenmiştir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ticari olmayan ve ana faaliyet dışı borçlar 33 grubunda izlenir.
2
Ticari borç kaleminin ayıklanması
25.000 TL tutarındaki senetsiz ticari borç, 320 Satıcılar hesabında izlenir.
Ticari mal alımından doğan borçlar 33 grubu (Diğer Borçlar) yerine 32 grubu (Ticari Borçlar) içinde yer alır.
3
Toplam tutarın hesaplanması
50.000+15.000+30.000=95.00050.000 + 15.000 + 30.000 = 95.000 TL.
Gruba dahil olan tüm alt hesapların toplamı grubun bilançodaki değerini verir.

Anahtar Kavram

Diğer Borçlar (33) ve Ticari Borçlar (32) ayrımı
Soru 135Soru

İşletme, 31.12.202531.12.2025 tarihinde üretim hattındaki bir makinenin arızası nedeniyle dışarıdan teknik servis hizmeti almıştır. Servis işlemi tamamlanmış ancak faturanın Ocak 20262026 içerisinde işletmeye ulaşacağı bildirilmiştir. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği söz konusu hizmet bedelini 35.00035.000 TL olarak tahmin etmektedir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 373373 Maliyet Giderleri Karşılığı

Cevap

İşletmenin üretim maliyetiyle ilgili gerçekleştirdiği ancak faturası gelmediği için tutarını tahmin ettiği bu işlemde kullanılacak doğru hesap 373373 Maliyet Giderleri Karşılığı hesabıdır.
Doğru yanıt olan hesap, üretim maliyetlerini etkileyen ancak dönem sonu itibarıyla faturası henüz işletmeye ulaşmamış olan tahmini giderler için kullanılan pasif karakterli bir karşılık hesabıdır. Üretim departmanındaki makinenin bakım maliyeti doğrudan genel üretim giderleri ile ilgili olduğundan ve tutar tahmini olduğundan bu hesap alacaklandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirlemek
Üretim makinesi için alınan teknik servis hizmeti bir üretim maliyetidir.
Üretimle ilgili giderlerin hangi fonksiyonel hesap grubunda izleneceğini saptamak gerekir.
2
Belge ve kesinlik durumunu analiz etmek
Hizmet alınmış ancak fatura gelmediği için tutar tahmini olarak belirlenmiştir.
Faturası kesinleşmeyen ancak gerçekleşen giderler için karşılık ayrılması ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramlarının gereğidir.
3
Doğru karşılık hesabını seçmek
373373 Maliyet Giderleri Karşılığı hesabı alacaklandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre, mamul maliyetine girmesi gereken ancak faturası gelmeyen hizmet/mal bedelleri bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Maliyet Giderleri Karşılığı ile Gider Tahakkukları Farkı

İpuçları

1
İşlemin üretimle ilgili bir maliyet unsuru olduğunu ve tutarın tahmini olduğunu düşünün.
2
Faturası gelmeyen ancak üretim sürecini ilgilendiren giderler için 37 grubundaki özel hesabı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrıldıktan sonraki dönemde fatura geldiğinde tutarın tahminden farklı çıkması durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 136Soru

Bir işletmenin vadesi bir yılın altında olan borç yükümlülüklerine ilişkin bazı işlemleri aşağıda verilmiştir:

I. Nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla şirket ortağından 150.000150.000 TL tutarında borç alınması.
II. İşletme personelinin hak ettiği ancak henüz ödemesi yapılmayan 40.00040.000 TL tutarındaki net ücretlerin tahakkuk kaydının yapılması.
III. İşletme faaliyetlerinde kullanılmak üzere satın alınan bir taşıt için satıcıya 350.000350.000 TL borçlanılması (Senetsiz).
IV. Üretim sürecinde kullanılmak üzere satın alınan ham maddeler için satıcı firmaya 85.00085.000 TL borçlanılması.
V. Uzun vadeli olarak izlenen iştirak borçlarının vadesi bir yılın altına inen 25.00025.000 TL tutarındaki taksitinin dönem sonu itibarıyla ilgili hesaba aktarılması.

Bu verilere göre, Tekdüzen Hesap Planı (THP) çerçevesinde yapılacak muhasebe kayıtlarında aşağıdaki hesaplardan hangisinin "Diğer Borçlar" (33) hesap grubu içerisinde izlenmesi uygun değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar

Cevap

İşletmenin ticari faaliyetiyle ilgili olan ham madde alımı nedeniyle ortaya çıkan borç, "320 Satıcılar" hesabında izlenmelidir ve bu hesap "32 Ticari Borçlar" grubuna aittir; dolayısıyla "33 Diğer Borçlar" grubunda yer almaz.
Doğru yanıt olan "320 Satıcılar" hesabı, işletmenin ana faaliyetiyle ilgili olan (ham madde, ticari mal vb.) alımlardan kaynaklanan borçların izlendiği hesaptır ve bu hesap "32 Ticari Borçlar" grubunda yer alır. Soru kökünde belirtilen IV numaralı işlem (ham madde alımı) bu hesapta izlenmelidir ve dolayısıyla 33 grubu içinde yer alması THP gereği hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemlerin mahiyetini ve ilgili hesapları belirleyin.
I -> 331 (Ortak), II -> 335 (Personel), III -> 336 (Ticari olmayan duran varlık alımı), IV -> 320 (Ticari ham madde alımı), V -> 337 (Uzun vadeden kısa vadeye aktarım).
Her bir borcun kaynağı (ticari veya ticari olmayan), kullanılacak hesap grubunu belirler.
2
Hesapların hangi grupta yer aldığını Tekdüzen Hesap Planı'na göre kontrol edin.
331, 335, 336 ve 337 hesapları 33 Diğer Borçlar grubundadır. 320 hesabı ise 32 Ticari Borçlar grubundadır.
Grup 33, işletmenin esas faaliyet konusu (mal/hizmet satışı) dışındaki nedenlerle ortaya çıkan kısa vadeli borçları kapsar.

Anahtar Kavram

Ticari Borçlar ve Diğer Borçlar Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İşletmenin ticari faaliyetleri ile yan faaliyetleri arasındaki borç ayrımını pekiştirmek için 32 ve 33 gruplarının alt hesaplarını listeleyerek karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 137Soru

İşletme, 1515 Kasım 20252025 tarihinde bir müşterisinden, 20262026 yılının başında teslim edeceği ticari mallar için 45.00045.000 TL tutarında bir sipariş avansını banka aracılığıyla tahsil etmiştir. 1010 Ocak 20262026 tarihinde söz konusu mallar %20\%20 KDV hariç 100.000100.000 TL bedelle müşteriye teslim edilmiş, avans mahsup edildikten sonra kalan tutar için müşteri senet vermiştir. Buna göre, 1010 Ocak 20262026 tarihinde yapılan satış kaydında "340 Alınan Sipariş Avansları" hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 45.00045.000 TL borç kaydedilir.

Cevap

Malın teslim edildiği tarihte yapılan satış kaydında, daha önce alacak bakiyesi veren "340 Alınan Sipariş Avansları" hesabı 45.00045.000 TL tutarında borçlandırılarak kapatılmalıdır.
İşletme malı teslim ettiğinde, müşteriye karşı olan teslimat yükümlülüğü yerine getirilmiş olur. Bu nedenle, 20252025 yılında alacak tarafına kaydedilerek açılan "340 Alınan Sipariş Avansları" hesabı, malın teslim edildiği 1010 Ocak 20262026 tarihinde 45.00045.000 TL borçlandırılarak kapatılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
1515 Kasım 20252025 tarihindeki ilk kaydı belirle.
102 Bankalar (Borç) 45.00045.000 / 340 Alınan Sipariş Avansları (Alacak) 45.00045.000
İşletme henüz malı teslim etmediği için müşteriden alınan tutar bir yükümlülük (avans) olarak kaydedilir.
2
1010 Ocak 20262026 tarihindeki satışın toplam tutarını ve KDV'sini hesapla.
Satış: 100.000100.000 TL, KDV (%20): 20.00020.000 TL, Toplam: 120.000120.000 TL.
Satış faturası bedeli ve devlete ödenecek KDV tutarı netleştirilmelidir.
3
Avansın mahsup edilmesini ve satış kaydını oluştur.
340 Alınan Sipariş Avansları 45.00045.000 (Borç), 121 Alacak Senetleri 75.00075.000 (Borç), 600 Yurtiçi Satışlar 100.000100.000 (Alacak), 391 Hesaplanan KDV 20.00020.000 (Alacak).
Teslimat gerçekleştiği için avans hesabı kapatılır, satış geliri kaydedilir ve kalan tutar senetle tahsil edilir.

Anahtar Kavram

Alınan Sipariş Avanslarının Mahsubu

İpuçları

1
Avans hesabı, mal henüz teslim edilmediğinde bir borç (pasif) olarak çalışır.
2
Mal teslim edildiğinde bu borç ortadan kalkar. Pasif hesaplar nasıl kapatılır?
3
Satış kaydında, daha önce alacak bakiyesi vermiş olan 340 nolu hesabı borçlandırarak kapatmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Yabancı para cinsinden alınan avansların dönem sonu değerlemesi ve kur farklarının muhasebeleştirilmesini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 138Soru

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde bankadan 22 yıl vadeli, yıllık %24\%24 basit faizli 800.000800.000 TL tutarında bir kredi kullanmıştır. Kredi anaparası 66 ayda bir eşit taksitlerle, faizi ise her taksit ödemesiyle birlikte ödenecektir. İlk taksit ve faiz ödemesi 01.05.202601.05.2026 tarihinde yapılacaktır. Buna göre işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken dönem sonu kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap:

BorçAlacak
780 FİNANSMAN GİDERLERİ32.00032.000
400 BANKA KREDİLERİ400.000400.000
381 GİDER TAHAKKUKLARI32.00032.000
303 U.V. KREDİLERİN ANAPARA TAKS. VE FAİZ.400.000400.000

Cevap

Dönem sonunda 2 aylık faiz gideri '780 Finansman Giderleri' hesabında borç, '381 Gider Tahakkukları' hesabında alacak olarak; vadesi 1 yılın altına düşen iki taksit tutarı ise '400 Banka Kredileri' hesabında borç, '303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri' hesabında alacak olarak kaydedilmelidir.
Doğru yevmiye kaydı, dönemsellik ilkesi uyarınca gerçekleşen 2 aylık faiz yükünü (32.00032.000 TL) giderleştirirken, vadesi önümüzdeki 12 ay içinde dolacak olan 400.000400.000 TL tutarındaki anapara taksitlerini uzun vadeliden kısa vadeli hesaba aktarır.

Adım Adım Çözüm

1
2025 yılına ait faiz giderini hesapla.
800.000×0,24×(2/12)=32.000800.000 \times 0,24 \times (2/12) = 32.000 TL
Dönemsellik kavramı gereği, Kasım ve Aralık aylarına ait faizlerin 2025 yılı gideri olarak kaydedilmesi gerekir.
2
6 ayda bir ödenecek taksit tutarını ve 2026 yılındaki ödemeleri belirle.
Taksit: 800.000/4=200.000800.000 / 4 = 200.000 TL; Aktarılacak tutar: 200.000×2=400.000200.000 \times 2 = 400.000 TL
Kredi 2 yıllık olup 6 ayda bir ödemeli olduğundan toplam 4 taksit vardır. 2026 yılındaki Mayıs ve Kasım ödemeleri (ilk iki taksit) bilânço tarihi itibarıyla kısa vadeli hale gelmiştir.
3
Faiz tahakkuk kaydını yap.
780 Borç 32.00032.000 / 381 Alacak 32.00032.000
Henüz nakit ödenmeyen ancak gerçekleşen faiz gideri borç yazılırken, karşılığında bir pasif geçici hesap olan 381 nolu hesap kullanılır.
4
Uzun vadeli borcun kısa vadeye aktarım kaydını yap.
400 Borç 400.000400.000 / 303 Alacak 400.000400.000
Duran varlıklar ve uzun vadeli yabancı kaynaklar bölümlerinde, vadesi 1 yılın altına düşen kalemlerin ilgili hesaplara (303 gibi) aktarılması zorunludur.

Anahtar Kavram

Dönem sonunda uzun vadeli yabancı kaynakların kısa vadeli yabancı kaynaklara reeskontu ve faiz tahakkuk işlemleri.

Daha Fazla Pratik

Kredinin ilk taksitinin ödeme tarihindeki (01.05.202601.05.2026) yevmiye kaydını yaparak faiz giderinin nasıl kapatıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 139Soru

Bir işletme, 20262026 yılı Şubat ayı dönemine ait pazarlama departmanı çalışanlarının ücret tahakkuk işlemleriyle ilgili aşağıdaki verileri tespit etmiştir:

KalemTutar / Oran
Brüt Ücret Toplamı60.00060.000 TL
SGK İşçi Payı Oranı%14\%14
İşsizlik Sigortası İşçi Payı Oranı%1\%1
SGK İşveren Payı Oranı%15,5\%15,5
İşsizlik Sigortası İşveren Payı Oranı%2\%2

İşletme, ilgili dönemde Gelir Vergisi ve Damga Vergisi tutarlarını toplam 8.1058.105 TL olarak hesaplamıştır.

Buna göre, yapılacak ücret tahakkuk kaydında "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabına kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19.50019.500

Cevap

Ücret tahakkuk kaydında 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabının alacağına kaydedilmesi gereken toplam tutar 19.50019.500 TL'dir.
Ücret tahakkuk kaydı yapılırken, işçiden kesilen SGK işçi payı (%14\%14) ve işsizlik sigortası işçi payı (%1\%1) ile işverenin üstlendiği SGK işveren payı (%15,5\%15,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2\%2) toplamı "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabının alacağına kaydedilir. Toplam oran olan %32,5\%32,5 (14+1+15,5+214+1+15,5+2) üzerinden yapılan hesaplama (60.000×0,32560.000 \times 0,325) bizi doğru sonuç olan 19.50019.500 TL'ye ulaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
İşçi paylarının hesaplanması
60.000×(%14+%1)=9.00060.000 \times (\%14 + \%1) = 9.000 TL
İşçi payları, brüt ücretten kesilen ve işletmenin SGK'ya ödemekle yükümlü olduğu ilk parçadır.
2
İşveren paylarının hesaplanması
60.000×(%15,5+%2)=10.50060.000 \times (\%15,5 + \%2) = 10.500 TL
İşveren payları, işletmenin ek maliyet olarak katlandığı ve SGK'ya ödemesi gereken ikinci parçadır.
3
Toplam yükümlülüğün belirlenmesi
9.000+10.500=19.5009.000 + 10.500 = 19.500 TL
361 nolu hesap, işçi ve işveren paylarının tamamını kapsayan toplam sosyal güvenlik borcunu gösterir.

Anahtar Kavram

Ücret tahakkuklarında 361 nolu hesap, hem işçiden kesilen payları hem de işverenin katkı paylarını içeren toplam yükümlülüğü ifade eder.

Alternatif Yöntem

Toplam yükümlülük oranını baştan belirleyerek tek seferde çarpmak: 14+1+15,5+2=%32,514 + 1 + 15,5 + 2 = \%32,5. 60.000×0,325=19.50060.000 \times 0,325 = 19.500 TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 140Soru

İşletme, 01.08.202501.08.2025 tarihinde bankadan aşağıdaki koşullarla bir kredi kullanmıştır:

Kredi Tutarı450.000450.000 TL
Kredi Vadesi22 Yıl (2424 Ay)
Faiz OranıYıllık %24\%24 (Basit Faiz)
Ödeme Planı1212 ayda bir, 22 eşit taksit (Anapara + Faiz)

Buna göre işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken dönem sonu envanter kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri Hesabı 225.000225.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Uzun vadeli kredinin ilk taksit tutarı olan 225.000225.000 TL, dönem sonunda '303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri' hesabına alacak kaydedilmelidir.
İşletme 01.08.2025 tarihinde 2 yıl vadeli kredi aldığına göre, bu borç başlangıçta 400 nolu hesapta izlenir. Ancak 31.12.2025 tarihine gelindiğinde, 01.08.2026 tarihinde ödenecek olan ilk anapara taksitinin (225.000 TL) vadesine bir yıldan az süre kalmıştır. Bu nedenle '400 Banka Kredileri' hesabı borçlandırılarak azaltılmalı ve bu tutar '303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri' hesabına alacak kaydedilerek kısa vadeli borçlara aktarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kredinin aylık faiz yükünü hesaplayın.
450.000×0,24/12=9.000450.000 \times 0,24 / 12 = 9.000 TL/ay.
Dönemsellik ilkesi gereği cari döneme ait faiz tutarının belirlenmesi gerekir.
2
2025 yılına ait faiz tahakkukunu (5 aylık) hesaplayın.
01.08.202531.12.202501.08.2025 - 31.12.2025 arası 5 ay için 9.000×5=45.0009.000 \times 5 = 45.000 TL.
Ağustos ayından Aralık sonuna kadar geçen süreye ait faiz giderinin kaydedilmesi gerekir.
3
Vadesi 1 yılın altına düşen anapara taksitini belirleyin.
450.000/2=225.000450.000 / 2 = 225.000 TL.
İlk taksit 01.08.2026 tarihinde ödeneceği için 31.12.2025 itibarıyla vadesine 1 yıldan az kalmıştır.
4
Aktarım kaydını yapın.
400 Banka Kredileri (Borç) 225.000 TL / 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri (Alacak) 225.000 TL.
Bilanço ilkeleri gereği uzun vadeli borçların kısa vadeye dönüşen kısımları ilgili kısa vadeli hesaplara aktarılır.

Anahtar Kavram

Uzun vadeli kredilerin dönem sonlarında kısa vadeli yabancı kaynaklara (303 nolu hesap) aktarılması ve faiz tahakkuklarının (381 nolu hesap) yapılması.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 7 / 15Sonraki
Yabancı Kaynaklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 7 | Examkin