Examkin

Nazım Hesaplar İşlemleri

21 soru

Soru 1Soru →

Bir banka, bir müşterisi lehine daha önce düzenlemiş olduğu 600.000600.000 TL tutarındaki 'Kesin Teminat Mektubu'nun, müşterinin taahhüdünü yerine getirmemesi sebebiyle muhatap tarafından paraya çevrilmesi talebiyle karşılaşmıştır. Banka, söz konusu tutarı bankanın kasasından nakit olarak ödeyerek tazmin işlemini gerçekleştirmiştir.

Buna göre, bu tazmin işlemi sonucunda yapılacak muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tazmin edilen tutar '151 Tazmin Edilen Teminat Mektupları' (veya ilgili aktif hesap) hesabının borcuna kaydedilirken, eş zamanlı olarak nazım hesaplarda izlenen risk tutarı ters kayıtla kapatılmalıdır.

Cevap

Tazmin edilen tutarın bilanço içi hesaplarda (151 nolu hesap gibi) aktifleştirilmesi ve nazım hesaplardaki risk kaydının ters kayıtla kapatılması doğrudur.
Teminat mektubu tazmin edildiğinde, bankanın gayrinakdi kredi riski (bilanço dışı) sona erer ve yerini müşterisinden olan nakdi bir alacağa (bilanço içi) bırakır. Bu nedenle, banka ödediği tutarı '151 Tazmin Edilen Teminat Mektupları' gibi bir aktif hesapta borç olarak takip ederken, aynı zamanda düzenleme anında 910(B) / 911(A) şeklinde yaptığı nazım hesap kaydını 911(B) / 910(A) şeklinde ters kayıtla kapatmak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Bilanço içi (gerçek) kaydın yapılması
151 Tazmin Edilen Teminat Mektupları Hesabı (Borçlu): 600.000600.000 TL / 100 Kasa Hesabı (Alacaklı): 600.000600.000 TL
Banka, müşteri adına ödeme yaptığı için bu tutar banka için bir alacak niteliği kazanır.
2
Nazım hesaplarda izlenen riskin kapatılması
911 Alacaklı Nazım Hesaplar Karşılığı (veya Gayrinakdi Krediler Karşılığı) (Borçlu): 600.000600.000 TL / 910 Borçlu Nazım Hesaplar (veya Gayrinakdi Krediler) (Alacaklı): 600.000600.000 TL
Ödeme yapıldığı için bankanın üzerindeki gayrinakdi risk sona ermiştir, bu yüzden memorandum kayıtları ters çevrilerek kapatılır.

Anahtar Kavram

Banka Muhasebesinde Nazım Hesapların Çift Taraflı Kayıt ve Kapatılma Mantığı

İpuçları

1
Nazım hesaplar (9. grup) her zaman karşılıklı çalışır ve bilanço içi hesaplarla (1-8. grup) aynı kayıt içinde yer almaz.
2
Tazmin edilen bir teminat mektubu için iki ayrı yevmiye kaydı gereklidir: Biri ödemeyi (aktifleşme), diğeri nazım hesabı (kapatma) kaydetmek içindir.
3
Ödeme yapıldığında 151 (veya 150) nolu aktif hesap borçlanırken, 910 nolu nazım hesap alacaklandırılarak kapatılır.

Daha Fazla Pratik

Teminat mektubu komisyonlarının tahakkuk ve nazım hesap süreçlerini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 2Soru →

Bir banka, müşterisi olan (A) Anonim Şirketi lehine bir kamu ihalesine katılması amacıyla 150.000150.000 TL tutarında 6 ay süreli "Geçici Teminat Mektubu" düzenlemiş ve karşılığında nakit olarak 750750 TL komisyon tahsil etmiştir. Bu işleme ilişkin bankanın yapacağı nazım hesap kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: Teminat Mektupları 150.000150.000 TL / Alacak: Teminat Mektupları Karşılığı 150.000150.000 TL

Cevap

Bankanın düzenlediği teminat mektubu için nazım hesaplarda Borç: Teminat Mektupları, Alacak: Teminat Mektupları Karşılığı şeklinde 150.000150.000 TL tutarında kayıt yapılmalıdır.
Banka müşterisi lehine teminat mektubu düzenlediğinde, bankanın ödeme riski doğar. Bu risk, nazım hesapların borç tarafına ilgili risk hesabının (Teminat Mektupları), alacak tarafına ise dengeleyici hesabın (Teminat Mektupları Karşılığı) yazılmasıyla 150.000150.000 TL üzerinden kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirleme
Teminat mektubu düzenlenmesi bir gayrinakdi kredi işlemidir ve banka için bir taahhüt/risk oluşturur.
Gayrinakdi krediler, bankanın nakit çıkışı yapmadığı ancak ileride yapma olasılığının olduğu yükümlülüklerdir.
2
İzlenecek hesap sınıfını saptama
Bilanço dışı bu yükümlülükler 9. sınıf Nazım Hesaplarda izlenmelidir.
Nazım hesaplar, bankanın gerçek varlık ve yükümlülüklerini etkilemeyen ancak takip edilmesi gereken bilgileri çift taraflı kayıt esasına göre kaydeder.
3
Muhasebe kaydını oluşturma
Borçlu tarafa 'Teminat Mektupları' (ana risk hesabı), alacaklı tarafa 'Teminat Mektupları Karşılığı' hesabı yazılır.
Bankalar Tek Düzen Hesap Planı uyarınca, gayrinakdi krediler borçlu nazım hesaplarda, bunların karşılıkları ise alacaklı nazım hesaplarda izlenir.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde nazım hesaplar, bilanço dışı (kontenjan) kalemlerin izlenmesi amacıyla kullanılır ve her zaman kendi içinde dengeli (Borç=Alacak) bir yapı arz eder.

İpuçları

1
Teminat mektubu düzenlenmesi banka için nakit çıkışı gerektirmeyen bir gayrinakdi kredi işlemidir.
2
Gayrinakdi kredilerin ana tutarı her zaman 9. sınıf nazım hesaplarda izlenmelidir.
3
Nazım hesap kaydı yapılırken Borç tarafına riskin türünü (Teminat Mektupları), Alacak tarafına ise karşılığını yazmayı unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Teminat mektubunun banka tarafından tazmin edilmesi (müşteri yerine ödenmesi) durumunda yapılacak bilanço içi kayıtları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

Banka muhasebesi sisteminde, mülkiyeti bankaya ait olmayan ancak risk takibi veya bilgi mahiyetinde izlenmesi gereken işlemler nazım hesaplarda takip edilir. Bir bankanın, müşterisine kullandıracağı kredi karşılığında 200.000200.000 TL değerindeki bir gayrimenkul üzerine ipotek (teminat) tesis etmesi durumunda yapılacak nazım hesap kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borçlu: "910 Teminatlı Değerler" / Alacaklı: "911 Teminatlı Değerler Karşılığı"

Cevap

Gayrimenkul ipoteği gibi teminatların alınması durumunda "910 Teminatlı Değerler" hesabı borçlandırılırken "911 Teminatlı Değerler Karşılığı" hesabı alacaklandırılır.
Banka muhasebesinde teminat olarak kabul edilen değerler (gayrimenkul ipoteği, rehinler vb.), nazım hesaplarda borçlu hesap olarak "910 Teminatlı Değerler" ve alacaklı hesap olarak "911 Teminatlı Değerler Karşılığı" şeklinde kaydedilir. Bu kayıt, bankanın üzerinde risk taşıdığı ancak mülkiyetine sahip olmadığı kıymetleri izlemesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirleme
Gayrimenkul ipoteği bir teminat alma işlemidir ve mülkiyet bankaya geçmez.
Mülkiyeti bankaya ait olmayan kıymetlerin takibi nazım hesaplarda (9'lu grup) yapılır.
2
Nazım hesap çalışma prensibini uygulama
Teminat girişi olduğunda borçlu nazım hesap (910) borç, alacaklı nazım hesap (911) alacak tarafına yazılır.
Nazım hesaplar çift taraflı kayıt esasına göre kendi içinde dengeli çalışmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Nazım hesapların borçlu ve alacaklı çiftler halinde çalışması ve bilanço içi hesaplardan tamamen ayrılması.

Daha Fazla Pratik

Teminat mektubu tazmin edildiğinde nazım hesapların nasıl kapatıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru →

Banka muhasebesi uygulamasında, mülkiyeti bankaya ait olmayan ancak tahsil edilmek üzere müşterilerden alınan kıymetlerin takibi için nazım hesaplar kullanılır. Bir bankanın, müşterisinden tahsil edilmek üzere 75.00075.000 TL tutarında bir çek teslim alması durumunda yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 911911 Tahsil Edilecek Çekler 75.00075.000 TL / Alacak: 912912 Tahsil Edilecek Çekler Karşılığı 75.00075.000 TL

Cevap

Banka, tahsil edilmek üzere teslim aldığı çek için Borç: 911911 Tahsil Edilecek Çekler ve Alacak: 912912 Tahsil Edilecek Çekler Karşılığı kaydını yapmalıdır.
Tahsil edilmek üzere alınan çekler bankanın mülkiyetine geçmediği için aktif bir varlık olarak (101 veya 103 gibi) kaydedilemez. Bu nedenle, banka muhasebesi standartları gereği 99 ile başlayan nazım hesaplar grubunda, çekin teslim alındığını gösteren borçlu kayıt ve bunun karşılığını gösteren alacaklı kayıt yapılarak izleme sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kıymetin niteliğini analiz etme
Çek bankanın mülkiyetinde değildir, sadece tahsilat hizmeti için alınmıştır.
Mülkiyeti bankaya ait olmayan değerler bilanço içi hesaplarda değil, nazım hesaplarda izlenir.
2
Doğru nazım hesap grubunu belirleme
Tahsilat amaçlı çekler için 911911 ve 912912 kodlu hesaplar kullanılır.
Banka hesap planında tahsil edilecek kıymetler ile emanet kıymetler farklı alt hesaplarda takip edilir.
3
Muhasebe kaydını oluşturma
911911 Tahsil Edilecek Çekler (Borçlu), 912912 Tahsil Edilecek Çekler Karşılığı (Alacaklı).
Nazım hesaplar 'çapraz kayıt' prensibine göre çalışır; kıymet girişi olduğunda ilgili nazım hesap borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Nazım hesaplar, bankanın mülkiyetinde olmayan ancak takip edilmesi gereken değerlerin çapraz kayıt sistemiyle izlendiği hesaplardır.

İpuçları

1
Bankanın mülkiyetine geçmeyen işlemler hangi hesap grubunda takip edilir?
2
Nazım hesaplarda bir giriş kaydı yapılırken 'karşılığı' hesabı hangi tarafta yer alır?
3
Tahsilat hizmeti için alınan çeklerin izlendiği hesap kodları 911911 ve 912912 şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

Çek tahsil edildiğinde nazım hesapların nasıl kapatılacağını ve müşterinin mevduat hesabına yapılacak kaydı inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 5Soru →

Bir banka, ithalatçı bir müşterisinin talebi doğrultusunda yurt dışındaki satıcı lehine 250.000250.000 USD tutarında "İthalat Akreditifi" açmıştır. İşlem gününde geçerli olan döviz kuru 11 USD = 32,0032,00 TL'dir. Bu akreditif açılış işleminin bankanın nazım hesaplarına kaydedilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8.000.0008.000.000 TL tutarında "Nakit Dışı Krediler" hesabı borçlandırılır, "Nakit Dışı Krediler Karşılığı" hesabı alacaklandırılır.

Cevap

8.000.0008.000.000 TL tutarında "Nakit Dışı Krediler" hesabının borçlandırıldığı ve karşılığının alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
Akreditif işlemleri bankanın gayrinakdi kredi (nakit dışı kredi) yükümlülüğüdür. Bu tür yükümlülükler bilanço dışı unsurlar olduğu için nazım hesaplarda takip edilir. Doğru kayıtta, riskin artması nedeniyle borçlu nazım hesaplar grubundaki ilgili hesap borçlandırılırken, buna karşılık gelen alacaklı nazım hesap alacaklandırılır. Tutar ise güncel kur üzerinden 8.000.0008.000.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Döviz tutarını ulusal para birimine çeviriniz.
250.000×32,00=8.000.000250.000 \times 32,00 = 8.000.000 TL
Banka kayıtları Türkiye'de TL cinsinden tutulmak zorundadır.
2
Akreditif işleminin niteliğini belirleyiniz.
Gayrinakdi Kredi (Nakit Dışı Kredi)
Akreditif, bankanın müşteri lehine verdiği bir ödeme taahhüdüdür ve bir risk unsuru olarak nazım hesaplarda izlenir.
3
Nazım hesap kaydını oluşturunuz.
Borç: 914 Nakit Dışı Krediler / Alacak: 915 Nakit Dışı Krediler Karşılığı
Bankanın üstlendiği riskler borçlu nazım hesapların borcuna, bunların karşılıkları ise alacaklı nazım hesapların alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Gayrinakdi kredi (akreditif, teminat mektubu vb.) işlemlerinde bankanın üstlendiği taahhüt ve riskler, işlem tarihindeki kur üzerinden borçlu ve alacaklı nazım hesaplar (memorandum accounts) çifti kullanılarak muhasebeleştirilir.

Daha Fazla Pratik

Akreditif ödemesi gerçekleştiğinde nazım hesapların nasıl kapatıldığını ve nakdi kredi dönüşümünü inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru →

Bir banka, müşterisi olan (B) Limited Şirketi lehine bir inşaat taahhüt işi için düzenlediği 450.000450.000 TL tutarındaki 'Kesin Teminat Mektubu'nun, işin başarıyla tamamlanması üzerine ilgili kurumdan iade edildiğini ve bankanın yükümlülüğünün sona erdiğini tespit etmiştir.

Buna göre, bankanın söz konusu teminat mektubuna ilişkin riskini muhasebe kayıtlarından çıkarmak için yapması gereken kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 911911 GAYRİNAKDİ KREDİLER KARŞILIĞI 450.000450.000 / Alacak: 910910 GAYRİNAKDİ KREDİLER 450.000450.000

Cevap

Gayrinakdi krediler karşılığı hesabının borçlandırıldığı ve gayrinakdi krediler hesabının alacaklandırıldığı ters kayıt doğrudur.
Banka muhasebesinde teminat mektupları gibi gayrinakdi krediler, düzenlendikleri an 'Borçlu Nazım Hesaplar' grubundaki risk hesabına borç, 'Alacaklı Nazım Hesaplar' grubundaki karşılık hesabına alacak kaydedilerek izlenir. Mektup iade edildiğinde veya yükümlülük sona erdiğinde, bu kayıt tam tersi şekilde (Karşılık hesabı borçlu, Risk hesabı alacaklı) yapılarak risk kayıtları kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin mahiyetini ve nazım hesap etkisini analiz etmek.
Teminat mektubunun iadesi ile bankanın üstlendiği gayrinakdi riskin (yükümlülüğün) sona erdiğinin saptanması.
Nazım hesaplarda izlenen risklerin sona ermesi durumunda ters kayıt (kapanış kaydı) yapılması gerektiğini belirlemek için.
2
Kapanış kaydı için hesap yönlerini belirlemek.
Açılışta borçlu olan 910910 nolu hesabın alacaklı, alacaklı olan 911911 nolu hesabın ise borçlu tarafa yazılması.
Nazım hesapların borçlu ve alacaklı çiftler halinde çalışması ve risk bittiğinde bakiyenin sıfırlanması zorunluluğu.

Anahtar Kavram

Nazım hesapların (Memorandum Accounts) ters kayıt esasına göre kapatılması.

Alternatif Yöntem

Nazım hesapların her zaman 'çift taraflı' ve 'bilançodan bağımsız' çalıştığını hatırlayarak, seçeneklerde sadece 900'lü hesapların karşılıklı kullanıldığı ve kapanış yönünde olan maddeyi aramak.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

(A) Bankası, müşterisi (D) Ltd. Şti. lehine bir kamu ihalesi için 600.000600.000 TL tutarında kesin teminat mektubu düzenlemiş ve bu işlemi ilgili nazım hesaplarda takip etmeye başlamıştır. Vade sonunda (D) Ltd. Şti. yükümlülüğünü yerine getirmemiş, bunun üzerine muhatap kurumun talebiyle banka mektup tutarını tazmin ederek ödemiş ve bu tutarı müşterinin borç hesabına (tazmin edilen gayrinakdi krediler) aktarmıştır.

Bu bilgilere göre, bankanın teminat mektubunu tazmin ettiği anda yapması gereken nazım hesap kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 911 Alacaklı Nazım Hesaplar borçlandırılır, 910 Borçlu Nazım Hesaplar alacaklandırılır.

Cevap

Teminat mektubunun tazmin edilmesiyle bankanın garanti yükümlülüğü (gayrinakdi risk) sona erdiğinden, başlangıçta açılan nazım hesapların ters kayıtla (911 borçlu, 910 alacaklı) kapatılması gerekir.
Doğru seçenek, başlangıçta 910 Borç / 911 Alacak şeklinde kaydedilen gayrinakdi kredi riskinin, tazmin (ödeme) anında riskin sona ermesi nedeniyle 911 Borç / 910 Alacak şeklinde ters kayıtla kapatılacağını ifade etmektedir. Banka muhasebesinde bir risk sona erdiğinde veya nitelik değiştirerek bilanço içi bir hesaba dönüştüğünde, ilgili nazım hesapların derhal kapatılması esastır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç durumunun analizi
Teminat mektubu düzenlendiğinde 910 Borçlu Nazım Hesaplar borçlu, 911 Alacaklı Nazım Hesaplar alacaklı kaydedilmiştir.
Gayrinakdi krediler (garanti ve kefaletler) banka için bir yükümlülük riski oluşturduğu için nazım hesaplarda izlenir.
2
Tazmin olayının etkisini belirleme
Banka 600.000600.000 TL ödeme yaparak 'garanti' verme riskinden kurtulmuş, bu risk müşteriden olan 'nakdi' bir alacağa dönüşmüştür.
Tazmin edilen tutar bankanın kasasından çıktığı anda mektup risk mahiyetini yitirir.
3
Kapatma kaydını oluşturma
911 Alacaklı Nazım Hesaplar (Borç) / 910 Borçlu Nazım Hesaplar (Alacak) kaydı yapılır.
Nazım hesaplar, izledikleri risk sona erdiğinde açılış kaydının tam tersi yapılarak kapatılmalıdır.

Anahtar Kavram

Nazım Hesapların Kapatılma Zamanı ve Usulü

Daha Fazla Pratik

Teminat mektuplarının tazmin edilmesi durumunda bilanço içi hesaplarda (121 hesap) yapılan faiz tahakkuklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru →

(L) Bankası, ticari kredi müşterisi (M) A.Ş.'den kredi teminatı olarak teslim aldığı 240.000240.000 TL nominal değerli hazine bonolarını, ilgili kredinin ana para ve faizlerinin tamamen tasfiye edilmesi üzerine müşteriye iade etmiştir.

Buna göre, bankanın söz konusu hazine bonolarının iadesine ilişkin yapması gereken nazım hesap kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 913913 TEMİNATLI KIYMETLER EMANETÇİLERİ / Alacak: 912912 TEMİNATLI KIYMETLER

Cevap

Teminatın iadesi durumunda Alacaklı Nazım Hesap (913 Teminatlı Kıymetler Emanetçileri) borçlandırılırken, Borçlu Nazım Hesap (912 Teminatlı Kıymetler) alacaklandırılarak kayıt kapatılmalıdır.
Banka muhasebesinde teminat olarak alınan kıymetler (hazine bonosu, altın, hisse senedi vb.) 912912 Teminatlı Kıymetler hesabının borcuna ve 913913 Teminatlı Kıymetler Emanetçileri hesabının alacağına kaydedilir. Kredi borcunun ödenmesi gibi nedenlerle bu teminatlar müşteriye geri verildiğinde, başlangıçta yapılan bu kayıt tam tersi bir işlemle (913 borçlu, 912 alacaklı) kapatılır. Bu durum nazım hesapların kendi içinde dengeli çalışma mantığına uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirlemek
Hazine bonoları mülkiyeti müşteride olan ancak bankanın muhafaza ettiği kıymetler olduğu için nazım hesaplarda (bilanço dışı) izlenir.
Banka muhasebesinde mülkiyeti bankaya ait olmayan ancak risk veya emanet teşkil eden unsurlar nazım hesaplarda takip edilir.
2
Kapanış kaydı mantığını uygulamak
Teminat alındığında yapılan '912 Borçlu / 913 Alacaklı' kaydı, iade sırasında '913 Borçlu / 912 Alacaklı' şeklinde ters çevrilir.
Nazım hesap çiftleri, ilgili yükümlülük veya durum ortadan kalktığında karşılıklı olarak kapatılmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde nazım hesapların (memorandum accounts) çift taraflı çalışma prensibi ve teminat iade süreçleri.

Daha Fazla Pratik

Nazım hesapların tazmin (gerçekleşme) durumundaki işleyişini (örneğin teminat mektubunun nakde çevrilmesi) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru →

Banka muhasebe sisteminde nazım hesaplar (bilanço dışı hesaplar), bankanın mülkiyetinde olmayan ancak izlenmesi gereken değerlerin veya üstlenilen risklerin takibi için kullanılır. Bu hesaplar her zaman karşılıklı bir borçlu ve bir alacaklı hesap şeklinde çalıştırılır. Buna göre, bir işlemin takibi amacıyla 910 Borçlu Nazım Hesaplar grubunda yer alan bir hesaba kayıt yapıldığında, bu kaydın karşılığında alacaklandırılması gereken hesap grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 911 Alacaklı Nazım Hesaplar

Cevap

Nazım hesapların karşılıklı çalışma prensibi gereği, 910 Borçlu Nazım Hesaplar grubundaki bir kaydın karşılığında 911 Alacaklı Nazım Hesaplar grubu alacaklandırılmalıdır.
Banka muhasebesinde nazım hesaplar (9 grubu), bilanço içi hesaplardan tamamen bağımsız bir sistem olarak çalışır. Bu sistemde bir işlem kaydedilirken mutlaka bir borçlu nazım hesap grubu ile bir alacaklı nazım hesap grubu birlikte kullanılır. 910 Borçlu Nazım Hesaplar grubunun karşılığı, bu işlemlerin izlendiği 911 Alacaklı Nazım Hesaplar grubudur.

Adım Adım Çözüm

1
Nazım hesapların temel işleyiş mantığını belirlemek
Nazım hesaplar çift taraflı kayıt sistemine göre ancak kendi içlerinde (borçlu-alacaklı çifti olarak) çalışırlar.
Banka muhasebesinde bilanço dışı unsurların takibi için kurulan bu sistem, bilanço içi hesapların dengesini bozmamalıdır.
2
Hesap kodları arasındaki ilişkiyi analiz etmek
910 grubu Borçlu Nazım Hesapları, 911 grubu ise Alacaklı Nazım Hesapları temsil eder.
Tek Düzen Hesap Planı uyarınca her nazım hesap grubunun bir karşıt (karşılık) grubu bulunmaktadır.

Anahtar Kavram

Nazım Hesapların Karşılıklı Kayıt Prensibi

İpuçları

1
Nazım hesaplar 'bilanço dışı' olarak adlandırılır, yani bilanço içindeki 1'den 8'e kadar olan hesaplarla eşleşmezler.
2
Nazım hesaplar her zaman çiftler halinde çalışır. 900'lü bir borç hesabının karşılığı yine 900'lü bir alacak hesabıdır.

Daha Fazla Pratik

Teminat mektubu düzenlendiğinde yapılan nazım hesap kaydını ve bu mektup iptal edildiğinde yapılan ters kaydı inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru →

(Z) Bankası, müşterisi olan (Y) Anonim Şirketi'ne açtığı ticari kredi limitinin güvencesi olarak 380.000380.000 TL nominal değerli Hazine Bonosunu teminat olarak teslim almıştır. Bankanın bu işlemi izlemek amacıyla yapması gereken nazım hesap kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 900 Teminattaki Kıymetler / Alacak: 901 Teminattaki Kıymetlerin Emanetçileri

Cevap

Teminat alınan kıymetler için Borç: 900 Teminattaki Kıymetler ve Alacak: 901 Teminattaki Kıymetlerin Emanetçileri kaydı yapılmalıdır.
Banka tarafından kredi karşılığında teminat olarak alınan Hazine Bonosu gibi menkul kıymetler, bankanın mülkiyetine geçmediği için aktif hesaplarda (112 gibi) izlenemez. Bu kıymetler, bankanın riskini güvence altına almak üzere '900 Teminattaki Kıymetler' (Borçlu Nazım Hesap) ve '901 Teminattaki Kıymetlerin Emanetçileri' (Alacaklı Nazım Hesap) hesap çiftinde izlenir. Kıymet bankaya teslim edildiğinde 900 nolu hesap borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kıymetin niteliğini belirle
Hazine bonosu bankanın mülkiyetinde değil, teminat amaçlıdır.
Banka muhasebesinde mülkiyeti bankaya ait olmayan ancak risk veya emanet takibi gerektiren kıymetler bilanço dışında (nazım hesaplarda) izlenir.
2
İlgili nazım hesap grubunu seç
900 Borçlu Nazım Hesaplar ve 901 Alacaklı Nazım Hesaplar grubu kullanılmalıdır.
Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre alınan teminatlar bu hesap çiftinde takip edilir.
3
Yevmiye maddesini oluştur
900 (B) 380.000380.000 / 901 (A) 380.000380.000
Nazım hesaplarda kıymetin girişi ilgili borçlu nazım hesabın borcuna, karşılığı ise alacaklı nazım hesabın alacağına yazılır.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde nazım hesaplar, mülkiyeti bankaya ait olmayan kıymetlerin ve bankanın üstlendiği gayrinakdi risklerin 'çift kayıt esasına' göre bilanço dışında izlenmesini sağlar.

Daha Fazla Pratik

Teminat mektubu düzenlenmesi durumunda 910/911 hesaplarının nasıl çalıştığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 11Soru →

(L) Bankası, müşterisi olan (M) Anonim Şirketi'ne ait 220.000220.000 TL nominal değerli kira sertifikalarını (sukuk), banka kasasında güvenli bir şekilde muhafaza edilmek üzere (emanet olarak) teslim almıştır. Banka Tek Düzen Hesap Planı (BTDHP) kurallarına göre, söz konusu işlemin nazım hesaplarda izlenmesine yönelik yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 930930 Emanet Kıymetler Hesabı / Alacak: 931931 Emanet Kıymet Verenler Hesabı

Cevap

Emanet olarak alınan kıymetlerin mülkiyetinin bankaya geçmemesi ve bankanın bir risk üstlenmemesi nedeniyle, işlemin 930 Borçlu ve 931 Alacaklı hesaplar kullanılarak kaydedilmesi gerekir.
Doğru cevap olan kayıt, emanet alınan kıymetlerin mülkiyetinin bankaya geçmediğini ve bankanın bu kıymetleri sadece saklamakla yükümlü olduğunu yansıtır. Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre emanet işlemler '930 Emanet Kıymetler' hesabının borcuna ve '931 Emanet Kıymet Verenler' hesabının alacağına kaydedilerek izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
İşlem, mülkiyeti müşteriye ait olan kıymetlerin saklanmasıdır (emanet işlemi).
Emanet işlemlerinde banka mülkiyet devralmaz, sadece muhafaza hizmeti verir.
2
Muhasebe sınıfını seç
İşlem bilanço dışı (nazım hesaplar) takip edilmelidir.
Mülkiyeti bankaya ait olmayan değerler gerçek hesaplarda (bilanço) gösterilemez.
3
BTDHP uyarınca ilgili hesap kodlarını uygula
930 Emanet Kıymetler ve 931 Emanet Kıymet Verenler hesapları seçilir.
BTDHP'de 93 grubu emanet ve saklama işlemlerine ayrılmıştır.

Anahtar Kavram

Nazım hesapların karşılıklı çalışma prensibi ve emanet kıymetlerin takibi

İpuçları

1
Emanet alınan bir varlığın bankanın bilançosunda yer alıp almayacağını düşünün.
2
Nazım hesaplar daima karşılıklı (çift taraflı) çalışır ve genellikle 9'lu kodlarla başlar.
3
Bankanın üstlendiği risk türüne göre nazım hesaplar sınıflara ayrılır; emanetler için 93 grubu kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Teminat olarak alınan kıymetlerin kredi kapatıldığında nazım hesaplardan nasıl çıkarıldığını (ters kayıt) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 12Soru →

(Z) Bankası, ticari bir firma lehine toplam 10.000.00010.000.000 TL tutarında bir "Gayrinakdi Kredi Limiti" tahsis etmiş ve bu işlemi ilgili nazım hesap kodları ile kayıtlara almıştır. Söz konusu firma, bir ay sonra bu limitin 3.500.0003.500.000 TL'lik kısmını kullanarak bir yatırım projesi kapsamında "İthalat Akreditifi" açtırmıştır.

Banka Tek Düzen Hesap Planı (BTDHP) çerçevesinde, akreditifin açıldığı tarihte yapılması gereken nazım hesap kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "910 Gayrinakdi Krediler" hesabı 3.500.0003.500.000 TL borçlandırılırken, limitin kullanılan kısmını düşmek amacıyla "914 Limitli Gayrinakdi Krediler" hesabı aynı tutarda alacaklandırılır.

Cevap

Gayrinakdi kredilerde limit kullanımı gerçekleştiğinde, '910 Gayrinakdi Krediler' hesabı borçlandırılırken, mevcut limitin azaldığını göstermek üzere '914 Limitli Gayrinakdi Krediler' hesabı alacaklandırılır.
Banka muhasebesinde limitler 914/915 grubunda izlenirken, bu limitin içinden bir gayrinakdi kredi (teminat mektubu, akreditif, kabul kredisi vb.) kullanıldığında, kullanılan tutar 914 nolu 'Borçlu Nazım Hesaptan' çıkarılarak (alacaklandırılarak), 910 nolu 'Borçlu Nazım Hesaba' aktarılır (borçlandırılır). Bu sayede toplam limit içindeki 'kullanılan' ve 'kalan' kısımlar doğru takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Limit Tahsis Kaydının Analizi
914 (Borç) / 915 (Alacak) 10.000.00010.000.000 TL
Banka, müşteriye tanıdığı potansiyel kredi imkanını limit hesaplarında takip eder.
2
Limit Kullanımının (Akreditif Açılışı) Kaydı
910 (Borç) / 911 (Alacak) 3.500.0003.500.000 TL
Gerçek bir gayrinakdi kredi riski (akreditif) oluştuğu için risk hesapları çalıştırılır.
3
Kullanılan Limit Kısmının Kapatılması
915 (Borç) / 914 (Alacak) 3.500.0003.500.000 TL
Aynı tutarın hem limit hem de aktif risk hesaplarında mükerrer görünmemesi için limit hesabı kullanılan tutar kadar ters kayıtla azaltılır.

Anahtar Kavram

Nazım Hesaplarda Limit ve Kullanım Transferi

Daha Fazla Pratik

Akreditif bedeli müşteri hesabından ödendiğinde (tazmin edildiğinde) yapılacak nazım hesap kapanış kayıtlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru →

(A) Bankası, daha önce bir müşterisi lehine düzenlemiş olduğu 50.00050.000 TL tutarındaki süreli teminat mektubunun vadesinin dolması ve mektubun bankaya iade edilmesi üzerine ilgili nazım hesap kayıtlarını kapatmaya karar vermiştir. Bankanın bu aşamada yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı hesabı borçlandırılır, 910 Gayrinakdi Krediler hesabı alacaklandırılır.

Cevap

Bankanın yapması gereken kayıt, 911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı hesabının borçlandırılması ve 910 Gayrinakdi Krediler hesabının alacaklandırılmasıdır.
Banka muhasebesinde nazım hesaplar (bilanço dışı hesaplar) çift kayıt sistemine göre ancak kendi içlerinde kapalı bir yapıda çalışırlar. Bir gayrinakdi kredi olan teminat mektubu düzenlendiğinde '910 Gayrinakdi Krediler' borçlandırılırken '911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı' alacaklandırılır. Mektup iade edildiğinde veya risk sona erdiğinde, bu kayıt tam tersi yönde (911 Borç / 910 Alacak) yapılarak hesaplar sıfırlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle.
Teminat mektubu bir gayrinakdi kredidir ve nazım hesaplarda (910/911 pair) izlenir.
Banka mektubu verdiğinde mülkiyetinde olmayan bir riski üstlenmiş olur.
2
Kayıt yönünü tespit et.
Risk sona erdiği için açılış kaydının tersi (reversal) yapılmalıdır.
Nazım hesaplar kapalı bir sistemdir; açılış kaydı 910 (Borç) / 911 (Alacak) şeklindedir.

Anahtar Kavram

Nazım Hesapların Ters Kayıtla Kapatılması

Alternatif Yöntem

Nazım hesapların her zaman birbirini sıfırlayan bir çift (mirror) olduğunu hatırlayarak, açılış kaydının simetriğini almak en hızlı yöntemdir.
Tahmini Süre:45s
Soru 14Soru →

(Z) Bankası, ithalatçı bir müşterisi lehine 150.000150.000 USD tutarında "Vadeli Akreditif" açmış ve bu işlemi ilgili nazım hesaplara kaydetmiştir. İlerleyen süreçte ihracatçı bankasından gelen vesaikler incelenmiş ve vesaike ekli poliçe banka tarafından kabul edilerek imzalanmıştır. Bu işlem sonucunda bankanın gayrinakdi kredi riski "akreditif" niteliğinden çıkarak "kabul kredisi" niteliğine dönüşmüştür.

Buna göre, söz konusu risk dönüşümünün nazım hesaplarda izlenmesi için yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı (Akreditifler) Borçlu; 910 Gayrinakdi Krediler (Akreditifler) Alacaklı VE 910 Gayrinakdi Krediler (Kabul ve Avaller) Borçlu; 911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı (Kabul ve Avaller) Alacaklı

Cevap

911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı (Akreditifler) hesabının borçlandırılıp 910 Gayrinakdi Krediler (Akreditifler) hesabının alacaklandırılmasıyla eski riskin kapatılması; eş zamanlı olarak 910 Gayrinakdi Krediler (Kabul ve Avaller) hesabının borçlandırılıp 911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı (Kabul ve Avaller) hesabının alacaklandırılmasıyla yeni riskin kaydedilmesi gerekmektedir.
Banka muhasebe sisteminde gayrinakdi krediler izlenirken, işlemin mahiyeti değiştiğinde (örneğin vadeli akreditifte poliçenin kabul edilmesi gibi) eski nazım hesap kaydı ters kayıtla kapatılmalı ve yeni duruma uygun olan nazım hesap (Kabul ve Avaller) borçlandırılarak yeni bir risk kaydı oluşturulmalıdır. Bu işlem '910 Gayrinakdi Krediler' ve '911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı' hesap çiftlerinin alt kırılımları arasında yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Eski riskin (akreditif) kapatılması
911 (Akreditifler) Borçlu / 910 (Akreditifler) Alacaklı kaydı yapılır.
Poliçe kabul edildiğinde artık 'akreditif' aşaması sona ermiş ve risk kesinleşmiş bir taahhüde dönüşmüştür.
2
Yeni riskin (kabul kredisi) açılması
910 (Kabul ve Avaller) Borçlu / 911 (Kabul ve Avaller Karşılığı) Alacaklı kaydı yapılır.
Banka poliçeyi imzalayarak vadeli bir ödeme yükümlülüğü (kabul kredisi) altına girdiğinden bu yeni risk türü nazım hesaplarda izlenmelidir.

Anahtar Kavram

Gayrinakdi Kredilerde Risk Dönüşümü (Akreditiften Kabul Kredisine Geçiş)

Daha Fazla Pratik

Poliçe vadesi geldiğinde bankanın ödemeyi yapması durumunda hem nazım hesapların nasıl kapatılacağını hem de 'Tazmin Edilen Gayrinakdi Krediler' hesabının ne zaman devreye gireceğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Söz konusu işlem iki ayrı yevmiye maddesi yerine, hesapların alt kırılımları kullanılarak tek bir birleşik yevmiye maddesinde de gösterilebilir. Ancak mantık her zaman bir riskin çıkışı, diğerinin girişi şeklindedir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 15Soru →

(Z) Bankası, müşterisi olan (B) Anonim Şirketi'nden, vadesinde tahsil edilmek üzere 75.00075.000 TL nominal değerli bir ticari senedi "tahsil cirosu" ile teslim almıştır. Banka, bu tür işlemleri Tekdüzen Hesap Planı uyarınca nazım hesaplarda takip etmektedir. Buna göre, söz konusu senedin bankaya teslim alınması aşamasında yapılacak muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 918 Tahsile Alınan Kıymetler hesabı borçlandırılır, 919 Tahsile Alınan Kıymetler Karşılığı hesabı alacaklandırılır.

Cevap

Bankanın tahsil amacıyla teslim aldığı senetler için '918 Tahsile Alınan Kıymetler' borçlu ve '919 Tahsile Alınan Kıymetler Karşılığı' alacaklı olacak şekilde kayıt yapılmalıdır.
Doğru cevapta belirtilen kayıt, banka muhasebesi standartlarına uygundur. Tahsile alınan senetler bankanın aktifine giren bir varlık değil, nazım hesaplarda izlenmesi gereken bir yükümlülüktür. Tekdüzen hesap planına göre bu işlemde 918 borçlu, 919 ise alacaklı çalışır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirleyin.
Müşteriden tahsil cirosu ile senet alınması, banka için bir mülkiyet değişikliği değil, bir takip ve hizmet yükümlülüğüdür.
Varlık bankaya ait olmadığı için bilanço içi hesaplar kullanılamaz.
2
Kullanılacak hesap grubunu seçin.
İşlem 'Nazım Hesaplar' (9. grup) altında izlenmelidir.
Nazım hesaplar, bankanın mülkiyetinde olmayan ancak takip edilmesi gereken kıymetlerin izlenmesi için tasarlanmıştır.
3
Doğru hesap kodlarını ve borç/alacak yönünü uygulayın.
918 Tahsile Alınan Kıymetler (Borçlu), 919 Tahsile Alınan Kıymetler Karşılığı (Alacaklı) kaydı oluşturulur.
Nazım hesaplarda borçlu hesaplar kıymetin kendisini, alacaklı hesaplar ise bu kıymetin sorumluluğunu/karşılığını temsil eder.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde nazım hesapların işleyişi ve tahsile alınan kıymetlerin sınıflandırılması.

İpuçları

1
Senet bankanın mülkiyetine mi geçiyor yoksa sadece tahsilat için mi alınıyor?
2
Bankanın kendi varlığı olmayan kalemler hangi hesap grubunda takip edilir?
3
Tahsile alınan kıymetler için 918 ve 919 kodlu hesap çifti kullanılır; ilk giriş kaydında hangisi borçlandırılır?

Daha Fazla Pratik

Bu senedin vadesinde tahsil edilmesi durumunda yapılacak nazım hesap kapanış kaydını ve komisyon gelirinin kaydını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru →

(X) Bankası, ithalatçı müşterisi (A) A.Ş. lehine yurt dışındaki satıcı tarafından düzenlenen 60.00060.000 Euro tutarındaki poliçeyi kabul ederek imzalamıştır. Banka, bu işlemle ilgili üstlendiği kabul kredisi riskini nazım hesaplarda izlemeye karar vermiştir.

İşlem tarihindeki kur 11 Euro = 3535 TL olduğuna göre, bankanın yapacağı muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 910 Kabul Kredileri

Cevap

Bankanın yapacağı muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap 910 Kabul Kredileri hesabıdır.
Banka, müşterisi adına bir poliçeyi kabul ettiğinde 'Gayrinakdi Kredi' riski üstlenmiş olur. Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre bu tür taahhütler nazım hesaplarda izlenir. Nazım hesapların işleyiş kuralı gereği, riskin kendisini ifade eden '910 Kabul Kredileri' (veya üst grup olan Gayrinakdi Krediler) hesabı borçlandırılırken, işlemin karşı bacağını oluşturan '914 Gayrinakdi Krediler Karşılığı' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlem tutarının TL karşılığını hesapla
60.000×35=2.100.00060.000 \times 35 = 2.100.000 TL
Banka muhasebe kayıtları ulusal para birimi (TL) üzerinden tutulmalıdır.
2
İşlemin niteliğini belirle
Gayrinakdi Kredi (Kabul Kredisi)
Banka bir poliçeyi kabul ederek imzaladığında nakit ödeme yapmaz, ancak vadesinde ödeme taahhüdü altına girer; bu bir gayrinakdi kredidir.
3
Nazım hesap çiftini seç ve kaydı oluştur
Borç: 910 Kabul Kredileri 2.100.0002.100.000 / Alacak: 914 Gayrinakdi Krediler Karşılığı 2.100.0002.100.000
Nazım hesaplarda borçlu hesaplar riskin türünü, alacaklı hesaplar ise bu riskin karşılığını (offset) gösterir.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde kabul kredileri gibi gayrinakdi taahhütler, bilanço dışı yükümlülük olarak nazım hesapların borçlu ve alacaklı çiftleri (910/914 gibi) üzerinden takip edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru →

(B) Bankası, ticari bir müşterisi lehine daha önce tahsis etmiş olduğu 200.000200.000 TL tutarındaki "kullanılmamış kredi limitini", müşterinin risk durumundaki değişiklik nedeniyle iptal etmiştir. Bu iptal işlemine ilişkin nazım hesaplarda yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 915 TAAHHÜTLER KARŞILIĞI 200.000200.000 / Alacak: 914 TAAHHÜTLER 200.000200.000

Cevap

Borç: 915 TAAHHÜTLER KARŞILIĞI / Alacak: 914 TAAHHÜTLER şeklinde yapılan ters kayıtla işlem nazım hesaplardan çıkarılır.
Banka muhasebesinde kullanılmamış kredi limitleri birer taahhüt olarak nazım hesaplarda (914 Borçlu, 915 Alacaklı) izlenir. Bu limit iptal edildiğinde, mevcut kayıt ters çevrilerek (915 Borçlu, 914 Alacaklı) hesaplar kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
İşlem bir banka taahhüdünün (kullanılmamış kredi limiti) iptalidir.
Kullanılmamış kredi limitleri banka için bir taahhüt niteliğindedir ve nazım hesaplarda izlenir.
2
Kayıt yöntemini hatırla
Başlangıç kaydı Borç: 914 / Alacak: 915 şeklindedir.
Banka taahhüt altına girdiğinde taahhüt hesabı borçlandırılır, karşılık hesabı alacaklandırılır.
3
İptal (kapatma) kaydını gerçekleştir
Borç: 915 / Alacak: 914 ters kaydı yapılır.
Taahhüdün sona ermesi veya iptali durumunda nazım hesap çifti ters kayıtla kapatılmalıdır.

Anahtar Kavram

Nazım hesapların karşılıklı çalışma esası ve taahhütlerin iptalinde ters kayıt kullanımı.
Tahmini Süre:45s
Soru 18Soru →

(A) Bankası, bir ticari müşterisinin talebi üzerine yurt dışındaki bir satıcı lehine 100.000100.000 EUR tutarında bir "Ödeme Garantisi" (Akreditif) açmıştır. İşlemin gerçekleştiği tarihte döviz kuru 11 EUR = 35,0035,00 TL olarak kaydedilmiştir. Banka, hesap dönemi sonunda (31 Aralık) döviz kurlarını güncellediğinde kurun 11 EUR = 37,5037,50 TL olduğunu tespit etmiştir.

Buna göre bankanın dönem sonunda nazım hesaplarda yapması gereken kur değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 910 GAYRİNAKDİ KREDİLER 250.000250.000 (Borçlu) / 911 GAYRİNAKDİ KREDİLER KARŞILIĞI 250.000250.000 (Alacaklı)

Cevap

Dönem sonu kur değerleme farkı olan 250.000250.000 TL için 910 Gayrinakdi Krediler hesabı borçlandırılırken, 911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı hesabı alacaklandırılmalıdır.
Banka muhasebesinde yabancı para birimi üzerinden açılan akreditifler, teminat mektupları ve diğer gayrinakdi krediler nazım hesaplarda (910/911 grubu) izlenir. Dönem sonunda kurda meydana gelen artış, bankanın potansiyel yükümlülüğünün TL cinsinden arttığı anlamına gelir. Bu artış, nazım hesapların işleyiş kuralı gereği Borçlu Nazım Hesap (910) borçlandırılarak ve Alacaklı Nazım Hesap (911) alacaklandırılarak fark tutarı üzerinden kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Akreditifin başlangıçtaki TL değerini hesaplayın.
100.000100.000 EUR ×35,00\times 35,00 TL/EUR = 3.500.0003.500.000 TL
Nazım hesaplara ilk kayıt işlem tarihindeki kur üzerinden yapılır.
2
Akreditifin dönem sonundaki (31 Aralık) TL değerini hesaplayın.
100.000100.000 EUR ×37,50\times 37,50 TL/EUR = 3.750.0003.750.000 TL
Yabancı para cinsinden olan yükümlülüklerin güncel risk değerini belirlemek için dönem sonu kuru kullanılır.
3
Değerleme farkını tespit edin.
3.750.0003.750.000 TL - 3.500.0003.500.000 TL = 250.000250.000 TL (Artış)
Kurdaki artış, bankanın üstlendiği gayrinakdi kredi riskinin TL bazında arttığını gösterir.
4
Nazım hesap çifti ile fark kaydını yapın.
910 (Borç) 250.000250.000 / 911 (Alacak) 250.000250.000
Banka muhasebesinde nazım hesaplar kendi içinde dengelidir; aktif karakterli nazım hesap (910) borçlandırılarak artırılır.

Anahtar Kavram

Nazım Hesaplarda Yabancı Para Değerlemesi

İpuçları

1
Nazım hesaplar her zaman bir borçlu ve bir alacaklı hesap çifti olarak (karşılıklı) çalışır.
2
Döviz kurundaki artış, bankanın TL bazındaki gayrinakdi riskini artırır; bu yüzden borçlu nazım hesap tutarının artırılması gerekir.
3
Değerleme kayıtları, mevcut bakiyeyi güncel değere getirmek için sadece aradaki fark (250.000250.000 TL) üzerinden yapılır.

Daha Fazla Pratik

Akreditifin vadesinde ödendiği durumdaki nazım hesap kapatma kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 19Soru →

(A) Bankası, ticari kredi müşterisi (B) A.Ş. lehine kullandırdığı nakdi kredinin teminatı olarak daha önce aldığı 450.000450.000 TL değerindeki gayrimenkul ipoteğini, kredinin anapara ve faiz ödemelerinin vadesinde tamamen gerçekleşmesi üzerine serbest bırakmıştır. Banka, bu ipotek çözüm (fek) işlemini nazım hesaplarda muhasebeleştirmek istemektedir.

Buna göre, söz konusu ipoteğin kayıtlardan çıkarılmasına ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 913 Emanet ve Rehinli Kıymetler Karşılığı 450.000450.000 / Alacak: 912 Emanet ve Rehinli Kıymetler 450.000450.000

Cevap

Emanet ve Rehinli Kıymetler Karşılığı hesabının borçlandırılması ve Emanet ve Rehinli Kıymetler hesabının alacaklandırılması.
Banka muhasebesinde, şarta bağlı bir işlem (teminat mektubu, akreditif, rehin vb.) sona erdiğinde, bu işlemi izlemek için kullanılan nazım hesaplar ters kayıt yapılarak kapatılır. Gayrimenkul ipoteği serbest bırakıldığı için, alacaklı karakterli 'Karşılık' hesabı borçlandırılırken, borçlu karakterli 'Kıymet' hesabı alacaklandırılarak işlem muhasebe sisteminden çıkarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç kaydını hatırla
İpotek alındığında; Borç: 912 Emanet ve Rehinli Kıymetler / Alacak: 913 Emanet ve Rehinli Kıymetler Karşılığı kaydı yapılmıştı.
Nazım hesapların borçlu tarafında kıymetin kendisi, alacaklı tarafında karşılığı izlenir.
2
Kapatma (ters kayıt) işlemini uygula
Borç: 913 Emanet ve Rehinli Kıymetler Karşılığı / Alacak: 912 Emanet ve Rehinli Kıymetler
Yükümlülük veya şarta bağlı durum sona erdiğinde, hesaplar birbirine kapatılarak nazım hesap toplamlarından düşülür.

Anahtar Kavram

Nazım hesapların ters kayıt (reversal) yoluyla kapatılması prensibi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru →

(A) Bankası, müşterisi olan (K) Anonim Şirketi'nin talebi doğrultusunda, katılacağı bir devlet ihalesi için 120.000120.000 TL tutarında bir "Geçici Teminat Mektubu" düzenleyerek teslim etmiştir. Banka, bu gayrinakdi kredi işlemini ilgili nazım hesaplara kaydederek izlemeye almıştır.

Buna göre, söz konusu teminat mektubunun düzenlenmesi aşamasında bankanın yapması gereken nazım hesap kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 910 Gayrinakdi Krediler 120.000120.000 / Alacak: 911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı 120.000120.000

Cevap

Borç: 910 Gayrinakdi Krediler 120.000120.000 / Alacak: 911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı 120.000120.000
Banka tarafından düzenlenen teminat mektupları, bankanın müşterisi lehine bir yükümlülük altına girdiği gayrinakdi kredi işlemleridir. Bu işlemler, Tek Düzen Hesap Planı uyarınca Nazım Hesaplar grubunda yer alan 910 Gayrinakdi Krediler hesabının borcuna ve 911 Gayrinakdi Krediler Karşılığı hesabının alacağına kaydedilerek izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirlemek
Teminat mektubu düzenlenmesi, bankanın bir riski üstlendiği gayrinakdi kredi (bilanço dışı) işlemidir.
Hangi hesap grubunun (aktif/pasif vs. nazım hesaplar) kullanılacağını belirlemek için gereklidir.
2
Doğru nazım hesap çiftini seçmek
Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre gayrinakdi krediler 910 (Borçlu) ve 911 (Alacaklı) hesaplarda izlenir.
Nazım hesaplar daima kendi içlerinde bir borçlu ve bir alacaklı hesap şeklinde çift taraflı kayıt esasına göre çalışır.

Anahtar Kavram

Gayrinakdi Kredi Kayıt Mantığı

Daha Fazla Pratik

Teminat mektubunun bankaya iade edildiği durumdaki muhasebe kaydını (ters kayıt) çalışarak bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Sayfa 1 / 2Sonraki