Finansal Analiz Türleri

Bir yatırım konsorsiyumu, borsada işlem gören rakip bir firmayı stratejik bir birleşme hedefiyle, ancak hedef şirket yönetiminin rızası ve iş birliği olmaksızın (düşmanca ele geçirme amacıyla) satın almayı planlamaktadır. Bu süreçte konsorsiyum tarafından görevlendirilen finansal analistler, hedef şirketin finansal durumunu ve performansını sadece Kamuoyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden ulaşılan finansal tablolar, dipnotlar ve faaliyet raporları aracılığıyla değerlendirmektedir.

Buna göre, söz konusu uzmanların yürüttüğü bu 'Dış Analiz' sürecinde karşılaşacakları en temel yöntemsel sınır aşağıdakilerden hangisidir?

Bir üretim işletmesinde üst yönetim, birim maliyetlerin bütçelenen değerlerin $\%15$ üzerine çıkması nedeniyle kapsamlı bir inceleme talimatı vermiştir. Bu amaçla oluşturulan çalışma grubu; işletmenin standart maliyet kartlarını, işçilik verimlilik raporlarını, departmanlar arası transfer fiyatlandırması kayıtlarını ve henüz kamuya açıklanmamış aylık mizan verilerini incelemeye almıştır. Bu sürecin finansal analiz türlerinden "İç Analiz" kapsamında değerlendirilmesini sağlayan temel belirleyici unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Bir işletmenin son dönem mali tabloları incelendiğinde; net kârının yüksek ve artış eğiliminde olmasına rağmen, nakit akış tablosunda işletme faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarının negatif olduğu ve stokların dönen varlıklar içindeki payının hızla arttığı tespit edilmiştir. Bu işletmeye yüklü miktarda kredili (vadeli) mal satmayı planlayan bir tedarikçinin gerçekleştireceği "Kredi Analizi" kapsamında, aşağıdakilerden hangisini birincil risk faktörü olarak ele alması ve öncelikle değerlendirmesi beklenir?

Bir bankanın kredi analiz uzmanı, bir ticari işletmenin kredi başvurusunu değerlendirirken işletmenin $2023$, $2024$ ve $2025$ yıllarına ait nakit akış tablolarını inceleyerek nakit giriş ve çıkışlarındaki eğilimleri ve bu kalemlerin zaman içindeki gelişimini raporlamıştır.

Buna göre, banka uzmanının yaptığı bu çalışma; analizlerin kapsadığı süre ve yapılma biçimi dikkate alındığında aşağıdaki analiz türlerinden hangisine bir örnektir?

Bir hammadde tedarikçisi, yeni bir müşteriyle gerçekleştirmeyi planladığı yüksek tutarlı ve vadeli satış sözleşmesi öncesinde, alıcı işletmenin borç ödeme kapasitesini değerlendirmek istemektedir. Bu amaçla tedarikçi firmanın finans uzmanı, alıcı işletmenin internet sitesinde kamuya açıkladığı son üç yıla ait bilanço ve gelir tablolarını inceleyerek rasyolar üzerinden bir değerlendirme yapmıştır. Uzmanın, alıcı işletmenin ayrıntılı muhasebe kayıtlarına, mizanlarına veya iç raporlarına erişim yetkisi bulunmamaktadır.

Finansal analiz literatüründe analizi gerçekleştiren tarafın işletme ile olan kurumsal bağı ve verilere ulaşma yetkisi kriteri dikkate alındığında, bu çalışma aşağıdaki analiz türlerinden hangisinin kapsamına girer?

Bir işletmenin geçmiş yıllara ait verilerini kullanarak, mali tablo kalemlerinin yıllar içindeki seyretme hızını ve yönünü (artış veya azalış) belirlemek isteyen bir uzman; karşılaştırmalı tablolar analizi yöntemini kullanmaktadır. Uzmanın tercih ettiği bu yöntem, temel analiz türlerinden hangisinin kapsamında yer almaktadır?

Sermaye piyasasında işlem yapan bir finansal analist, portföyüne dahil etmeyi planladığı bir şirketin son üç yıllık özkaynak kârlılığı ($ROE$) ve kâr dağıtım oranlarını ($d$) baz alarak 'Sürdürülebilir Büyüme Oranı' ($g = ROE \times (1 - d)$) üzerinden bir gelecek projeksiyonu oluşturmaktadır. Analist, bu süreçte sadece kamuya açıklanmış finansal tabloları kullanmakta ve şirketin büyüme performansındaki üç yıllık eğilimi gözlemleyerek yatırımın getiri potansiyelini değerlendirmektedir.

Bu çalışma; analizi gerçekleştiren tarafın bilgiye erişim yetkisi, analizin temel odağı ve incelenen dönemin niteliği açısından aşağıdakilerin hangisinde doğru sınıflandırılmıştır?

Bir kamu iktisadi teşebbüsünün $2021-2025$ dönemini kapsayan faaliyetlerini inceleyen bir müfettiş, hazırladığı 'Dinamik Analiz' raporunda net satışların eğilim yüzdesinin $\%220$’ye ulaştığını, ancak satışların maliyetinin $\%250$ seviyesinde seyrettiğini belirtmiştir. İnceleme dosyasındaki notlarda, baz yıl olarak seçilen $2021$ yılında işletmenin ana üretim tesisinde yaşanan teknik bir arıza nedeniyle kapasite kullanım oranının $\%30$’da kaldığı ve o yıla ait birim maliyetlerin olağan dışı yüksek gerçekleştiği bilgisi yer almaktadır.

Bu veriler ışığında, yapılan dinamik analizin yöntemsel güvenilirliği ve sonuçların yorumlanmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Finansal analiz süreçlerinde analizi gerçekleştiren tarafın işletme ile olan hukuki bağı, bilgiye erişim derinliği ve analizin temel çıktısı olan karar alma mekanizması analizin türünü belirlemektedir. İşletme dışındaki potansiyel ortaklar veya mevcut hissedarlar tarafından; işletmenin gelecekteki kâr dağıtım potansiyeli, özkaynak yapısının sağlamlığı ve hisse senetlerinin borsa değerini etkileyebilecek süreklilik arz eden kâr gücünün belirlenmesi amacıyla bir çalışma yürütülmektedir.

Buna göre, söz konusu analizin türü ve analisti kısıtlayan en temel yapısal faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Bir finansal analist, bir sanayi işletmesinin sadece $2025$ yılına ait finansal tablolarını esas alarak aşağıda özetlenen çalışma adımlarını gerçekleştirmiştir:

Buna göre, analistin yaptığı bu işlemlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Bir finansal analist, bir işletmenin $2022-2025$ yıllarını kapsayan dinamik analiz çalışmaları kapsamında "Eğilim Yüzdeleri" (Trend Analizi) yöntemini uygulamaktadır. İşletmenin $2022$ (baz yıl) ve $2023$ yıllarına ait "Dönem Net Kârı" kalemleri şu şekildedir:

Analistin bu veriler üzerinden yapacağı dinamik analiz hesaplamaları ve yorumları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir üniversitenin işletme bölümünde okuyan bir öğrenci, hazırladığı dönem ödevi kapsamında, borsada işlem gören bir sanayi şirketinin Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden paylaştığı son $3$ yıllık finansal tablolarını incelemektedir. Öğrencinin işletme yönetiminde yer almaması ve yalnızca kamuya açık verileri kullanması temel alındığında, bu faaliyet aşağıdaki analiz türlerinden hangisine bir örnektir?

Bir finansal analist, bir işletmenin hisse senetlerini satın almayı planlayan potansiyel yatırımcılar için değil; işletmeye hammadde tedarik eden ve satışlarını vadeli (kredili) gerçekleştiren satıcılar için bir rapor hazırlamaktadır. Bu raporda temel olarak işletmenin nakit akışları ve vadesi gelen borçlarını karşılama gücü ele alınmaktadır.

Buna göre, analistin gerçekleştirdiği bu analiz türü aşağıdakilerden hangisidir?

Bir sermaye piyasası kuruluşu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız bir derecelendirme (rating) kuruluşu uzmanı, bir anonim şirketin planladığı tahvil ihracı öncesinde şirketin uzun vadeli borç ödeme kapasitesini ve kredi notunu belirlemek üzere görevlendirilmiştir. Uzman, analiz sürecinde şirketin sadece Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda ($KAP$) yayımlanan finansal tablolarını, faaliyet raporlarını ve bağımsız denetim görüşlerini inceleyebilmiştir. Şirketin iç kontrol raporlarına, bütçe tahminlerine ve detaylı maliyet muhasebesi kayıtlarına erişimi ise şirket yönetimi tarafından kısıtlanmıştır.

Buna göre, derecelendirme uzmanı tarafından gerçekleştirilen bu faaliyet, analizi yapanın konumu ve veri kaynağına erişim yetkisi açısından aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Sermaye piyasasında faaliyet gösteren bir portföy yönetim şirketi, bir anonim şirketin finansal verileri üzerinden "kazanç gücü sürekliliği" ve "temettü verimliliği" projeksiyonları hazırlamaktadır. Bu çalışma kapsamında işletmenin sermaye maliyeti ile beklenen getiri oranı karşılaştırılarak, pay senetlerinin içsel değeri ($intrinsic$ $value$) hesaplanmaktadır.

Bu analistin yürüttüğü faaliyet, kapsamı ve amacı dikkate alındığında aşağıdaki finansal analiz türlerinden hangisinin doğrudan uygulama alanıdır?

Bir anonim şirketin Mali Kontrol Koordinatörlüğü, gelecek dönem stratejilerini belirlemek amacıyla; işletmenin sadece kamuya açıklanan finansal tablolarını değil, aynı zamanda gizli tutulan maliyet muhasebesi kayıtlarını ve birim maliyetlerdeki $\%10$ seviyesindeki sapmaların detaylarını içeren yardımcı defter dökümlerini de kapsayan bir çalışma yürütmektedir.

Analizi yapanların işletme içindeki konumu ve veri setinin derinliği dikkate alındığında, bu faaliyet aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Bir bankanın kredi tahsis biriminde görevli uzman, kredi talebinde bulunan bir ticaret işletmesinin mali gücünü ölçmek amacıyla işletmenin sunduğu yalnızca $2025$ yılı sonu finansal tabloları üzerinde bazı teknik incelemeler gerçekleştirmiştir.

Buna göre, banka uzmanının yaptığı aşağıdaki işlemlerden hangisi bir 'Statik Analiz' örneğidir?

Bir işletmenin son dönem finansal tablolarından elde edilen aşağıdaki veriler, işletmeye vadeli hammadde satmayı planlayan bir tedarikçi tarafından incelenmektedir:

Buna göre, tedarikçinin yaptığı bu analizin türü ve analizde ulaşmak istediği birincil hedef aşağıdakilerden hangisidir?

Bir Sayıştay denetçisi, denetim planı kapsamında bir kamu kurumunun $2023, 2024$ ve $2025$ yıllarına ait bilanço verilerini inceleyerek; kalemlerdeki yıllık artış ve azalışları, mali yapıdaki değişimlerin yönünü ve bu değişimlerin kurumun finansal sürdürülebilirliği üzerindeki etkilerini analiz etmeye karar vermiştir.

Buna göre denetçinin yürüttüğü bu çalışma, kapsamı bakımından aşağıdaki analiz türlerinden hangisine girer ve bu çalışma için hangi yöntemin kullanılması en uygundur?

Bir üretim işletmesinde üst yönetim, finansal tablolar üzerinden yaptığı incelemede satışların maliyetinin satış hasılatına oranının önceki yıla göre $\%12$ oranında arttığını tespit etmiştir. Bu sapmanın kök nedenlerini; hammadde fire oranları, işçilik verimlilik endeksleri ve birim enerji tüketim değerleri gibi standart maliyet verileri ile fiili sonuçları karşılaştırarak belirlemek amacıyla kapsamlı bir çalışma başlatılmıştır.

İşletme faaliyetlerinde etkinliği sağlamak ve geleceğe yönelik düzeltici kararlar alabilmek amacıyla, kamuya açıklanan tabloların yanı sıra işletme içi gizli verileri de kapsayan bu analiz türü aşağıdakilerden hangisidir?