Examkin

Soru

Zorluk: Zorİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi’nin 9. maddesinde düzenlenen "istenmeyen kişi" (persona non grata) ilanı müessesesi ile ilgili olarak; kabul eden devletin yetkileri, işlemin zamanlaması ve hukuki sonuçları bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Kabul eden devlet, kararının gerekçesini açıklamak zorunda olmaksızın herhangi bir zamanda bir misyon üyesini istenmeyen kişi ilan edebilir ve bu işlemi kişi henüz kabul eden devletin ülkesine gelmeden önce de gerçekleştirebilir.Cevap
  2. B
    İstenmeyen kişi ilanı ancak diplomatik ajanın kabul eden devletin iç hukukunu veya diplomatik nezaket kurallarını ağır biçimde ihlal etmesi durumunda ve bu ihlallerin somut kanıtlarla gerekçelendirilmesi şartıyla mümkündür.
  3. C
    Gönderen devletin istenmeyen kişi ilan edilen bir diplomatı makul bir süre içinde geri çağırmaması durumunda, söz konusu kişi kabul eden devlet tarafından derhal tutuklanarak yerel mahkemeler nezdinde yargılanabilir.
  4. D
    Bir misyon üyesinin istenmeyen kişi ilan edilebilmesi için diplomatik misyon şefinin güven mektubunu kabul eden devletin devlet başkanına resmen sunmuş ve görevine fiilen başlamış olması zorunludur.
  5. E
    Kabul eden devletin istenmeyen kişi ilanı, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği'ne yapılacak resmi bir bildirim ve gönderen devletin bu bildirimi kabul ettiğini beyan etmesi ile hukuki sonuç doğurur.

Cevap

Kabul eden devletin gerekçe göstermeksizin ve kişi henüz ülkeye gelmeden önce istenmeyen kişi ilan edebileceğini belirten seçenek doğrudur.
Doğru seçenek, 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesindeki iki temel unsuru tam olarak yansıtmaktadır: Birincisi, devletlerin bu kararı verirken herhangi bir gerekçe sunma (açıklama yapma) yükümlülüğünün bulunmamasıdır. İkincisi ise, bu yetkinin diplomatın kabul eden devlet ülkesine varışından önce dahi kullanılabiliyor olmasıdır. Bu, devletlerin egemenlik haklarının diplomatik hukuk alanındaki en güçlü tezahürlerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Viyana Sözleşmesi Madde 9'un incelenmesi
Kabul eden devletin 'herhangi bir zamanda' ve 'kararını gerekçelendirmek zorunda kalmaksızın' bildirimde bulunabileceği tespit edilir.
Uluslararası hukukta devletlerin egemenlik hakkı gereği, ülkelerinde hangi diplomatların bulunacağını belirleme yetkisi mutlaktır.
2
Zamanlama kriterinin analizi
Maddede belirtilen 'kişi henüz kabul eden devletin ülkesine gelmeden önce de yapılabileceği' hükmü doğrulanır.
Atanacak kişinin kabul edilmemesi hakkı, varış öncesinde de saklıdır.
3
Yaptırım ve sonuçların değerlendirilmesi
Gönderen devletin yükümlülüğünü yerine getirmemesi (geri çağırmama) halinde kabul eden devletin kişiyi 'misyon üyesi olarak tanımayı reddetme' yetkisine sahip olduğu görülür.
Diplomatik ayrıcalıkların devamı, kabul eden devletin o kişiyi diplomat olarak tanımasına bağlıdır.

Anahtar Kavram

Persona Non Grata (İstenmeyen Kişi) Hak ve Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Diplomatik ajanların dokunulmazlıklarının sona erme anı ile PNG ilanı arasındaki zaman farkını inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı