Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi çerçevesinde, kabul eden devletin bir diplomatik ajanı "istenmeyen kişi" (personapersona nonnon gratagrata) ilan etme yetkisinin kapsamı ve bu işlemin hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kabul eden devlet, ilgili kişi henüz ülkesine gelmeden önce de bu kararı alabilir ve kararını gerekçelendirmekle yükümlü değildir; gönderen devletin makul sürede gereğini yapmaması durumunda ise ilgili kişiyi misyon üyesi olarak tanımayı reddedebilir.Cevap
  2. B
    Bu yetkinin hukuken geçerli bir sonuç doğurabilmesi için diplomatik ajanın yerel yasaları ihlal ettiğinin somut delillerle kanıtlanması ve kabul eden devletin bu durumu resmi bir nota ile gerekçelendirmesi zorunludur.
  3. C
    İstenmeyen kişi ilan edilen diplomatın gönderen devletçe geri çağrılmaması hâlinde, diplomatik dokunulmazlıklar kendiliğinden düşer ve kişi görev süresi içindeki tüm eylemlerinden dolayı yerel mahkemelerde derhal yargılanabilir.
  4. D
    Persona non grata ilanı yalnızca misyon şefleri (büyükelçi vb.) için başvurulabilen bir yöntemdir; misyonun diğer diplomatik personeli veya idari kadrosu için bu mekanizmanın işletilmesi mümkün değildir.
  5. E
    Gönderen devlet, yapılan bildirimin haksız olduğunu ileri sürerek itiraz edebilir ve bu durumda diplomatın geri çağrılması zorunluluğu uyuşmazlık barışçıl yollarla çözülene kadar askıya alınır.

Cevap

Kabul eden devletin istenmeyen kişi ilanını herhangi bir gerekçe göstermeden yapabilmesi, bu yetkiyi kişi ülkeye gelmeden önce de kullanabilmesi ve gönderen devletin yükümlülüğüne uymaması hâlinde kişiyi misyon üyesi olarak tanımayı reddedebilmesi doğru açıklamadır.
Doğru seçenek, 1961 Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesindeki üç temel unsuru tam olarak yansıtmaktadır: Gerekçe gösterme zorunluluğunun olmaması, ilanın varıştan önce de yapılabilmesi ve gönderen devletin geri çağırma yapmaması durumunda kişinin misyon üyesi olarak tanınmasının reddedilebilmesi. Bu durum kabul eden devletin egemenlik yetkisinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
1961 Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesi incelenir.
Devletin egemenlik hakkı gereği gerekçe sunma yükümlülüğü olmadığı görülür.
Uluslararası hukukta diplomatik ilişkilerin sürdürülmesi rızaya dayalıdır.
2
İlanın zamanlaması kontrol edilir.
İlgili kişinin kabul eden devletin ülkesine varışından önce de 'persona non grata' ilan edilebileceği saptanır.
Agreman aşamasında veya sonrasında, kişi henüz ülkeye girmeden de istenmeyen kişi ilan edilebilir.
3
Gönderen devletin yükümlülükleri ve ihlal durumundaki yaptırım değerlendirilir.
Gönderen devletin kişiyi geri çağırmaması durumunda, kabul eden devletin 'tanımayı reddetme' (refusal to recognize) yetkisi olduğu belirlenir.
Tanımayı reddetme, kişinin diplomatik statüsünün ve buna bağlı ayrıcalıklarının o ülkede sona ermesi anlamına gelir.

Anahtar Kavram

İstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) yetkisinin mutlak ve egemen niteliği.

Daha Fazla Pratik

Diplomatik ajanlar ile konsolosluk memurlarının bağışıklık düzeyleri arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı