Soru

Zorluk: OrtaDevletlerin Tanınması

Uluslararası hukukta devletlerin veya hükümetlerin tanınması kurumunun hukuki mahiyeti ve doğurduğu sonuçlar değerlendirildiğinde, tanımanın zaman bakımından etkisi (geçmişe etkili olması/retroaktivite) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Tanıma işlemi kurucu (konstitütif) nitelikte bir işlem olduğundan, yeni devletin hukuki varlığı ve yaptığı işlemler ancak tanımanın gerçekleştiği tarihten itibaren uluslararası alanda geçerlilik kazanır.
  2. B
    Tanımanın geçmişe etkili olması ilkesi sadece de jure (hukuki) tanıma için geçerli olup fiili (de facto) tanıma durumunda bu ilkenin uygulanması mümkün değildir.
  3. Tanıma işlemi, kural olarak yeni devletin kurulduğu veya hükümetin fiilen iktidara geldiği andan itibaren geçmişe etkili (retroaktif) sonuçlar doğurur.Cevap
  4. D
    Bir devletin tanınması, o ülkedeki anayasa dışı yollarla başa gelen yeni hükümetlerin geçmişteki tüm siyasi eylemlerini uluslararası hukukta kendiliğinden ve mutlak olarak meşru kılar.
  5. E
    Uluslararası hukukta tanıma işlemi kural olarak sadece geleceğe (ex nunc) yöneliktir ve geçmişe etkili sonuç doğurması için taraflar arasında özel bir ikili antlaşma yapılması zorunludur.

Cevap

Tanıma işlemi, kural olarak yeni devletin kurulduğu veya hükümetin fiilen iktidara geldiği andan itibaren geçmişe etkili (retroaktif) sonuçlar doğurur.
Uluslararası hukuk doktrininde ve devletler genel uygulamasında (özellikle İngiliz ve Amerikan mahkeme kararlarında somutlaşan teamüle göre), tanıma işlemi geçmişe etkilidir (retroaktiftir). Bu ilke uyarınca, bir devlet yeni bir devleti veya hükümeti tanıdığında, bu tanıma işlemi o birimin fiilen kurulduğu veya iktidara geldiği ana kadar geri gider. Böylece, tanınan birimin tanıyan devletin ülkesindeki mal varlıkları, çıkardığı yasalar veya yaptığı idari işlemler, başlangıçtan itibaren geçerli kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Tanıma işleminin zaman bakımından etkisini belirlemek.
Tanımanın geçmişe etkili (retroaktif) bir doğası olduğu saptanmıştır.
Uluslararası hukuk uygulamasında, tanıyan devletin kendi hukuk düzeninde karmaşayı önlemek için tanınan birimin önceki işlemlerini geçerli sayması gerekir.
2
Geçmişe etkili olmanın kapsamını analiz etmek.
Bu ilke, yeni devletin kuruluşundan veya hükümetin iktidarı fiilen ele alışından itibaren yapılan yasama, yürütme ve yargı işlemlerini kapsar.
Örneğin, tanınan devletin çıkardığı bir kanun uyarınca yapılan mülkiyet devri, tanımadan sonra tanıyan devletin mahkemelerinde de geçerli bir işlem olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Tanımanın Geçmişe Etkili Olması (Retroaktivite)

Daha Fazla Pratik

Tanımanın geçmişe etkili olması ilkesinin, tanıyan devletin mahkemelerindeki 'yabancı devlet işlemlerinin geçerliliği' (act of state doctrine) üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla