Soru

Zorluk: OrtaÜlkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

AA Devleti'nin sınır hattına oldukça yakın bir bölgede düzenlenen resmi bir kutlama sırasında ateşlenen büyük ölçekli bir havai fişek, rüzgârın etkisiyle rotasından saparak sınırı geçmiş ve BB Devleti topraklarında bulunan bir akaryakıt istasyonunun infilak etmesine yol açmıştır. Patlama sonucunda BB Devleti'nde geniş çaplı maddi hasar ve can kaybı meydana gelmiştir.

Uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde, suç oluşturan fiilin bir devletin ülkesinde başlamasına rağmen sonucun veya etkilerinin başka bir devletin ülkesinde gerçekleşmesi durumunda, sonucun gerçekleştiği BB Devleti'nin bu olay üzerinde yargı yetkisi kullanabilmesini sağlayan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Nesnel (Objektif) mülkilik ilkesiCevap
  2. B
    Öznel (Subjektif) mülkilik ilkesi
  3. C
    Aktif şahsilik ilkesi
  4. D
    Pasif şahsilik ilkesi
  5. E
    Koruma ilkesi

Cevap

Nesnel (Objektif) mülkilik ilkesi
Nesnel (objektif) mülkilik ilkesi, bir fiilin başka bir devletin ülkesinde başlayıp, diğer bir devletin ülkesinde (veya üzerinde etkisi olan bir alanda) tamamlanması veya sonuç doğurması durumunda, sonucun gerçekleştiği devlete yargı yetkisi tanır. Olayda havai fişeğin ateşlenmesi AA Devleti'nde olsa da, yıkıcı sonuçlar BB Devleti'nde meydana geldiği için BB Devleti bu ilkeye dayanarak yargılama yapabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın unsurlarını (fiil ve netice) yer bakımından analiz etmek.
Fiil (havai fişeğin ateşlenmesi) AA Devleti'nde başlamış, ancak netice (patlama ve can kaybı) BB Devleti'nde gerçekleşmiştir.
Uluslararası hukukta mülkilik ilkesinin iki farklı görünümü (öznel ve nesnel) bu tür sınır aşan olaylarda ayrım noktası oluşturur.
2
Mülkilik ilkesinin alt türlerini değerlendirmek.
Suçun neticesinin gerçekleştiği yerin yargı yetkisine 'Nesnel Mülkilik', fiilin başladığı yerin yargı yetkisine ise 'Öznel Mülkilik' denir.
BB Devleti sonucun meydana geldiği yer olduğu için nesnel mülkilik kapsamına girer.

Anahtar Kavram

Sınır aşan suçlarda ve olaylarda, suçun tamamlandığı veya etkisinin görüldüğü devletin 'Nesnel Mülkilik' (Objective Territoriality) gereği yargı yetkisi mevcuttur.

İpuçları

1
Fiilin başladığı yer ile bittiği yer arasındaki farka odaklanın.
2
Eğer bir suçun etkisi veya neticesi bir ülkede oluşuyorsa, o ülke yargı yetkisini 'nesnel' bir bakış açısıyla kullanır.

Daha Fazla Pratik

Lotus Davası'ndaki yargı yetkisi tartışmalarını ve mülkilik ilkesinin gemiler üzerindeki uygulanışını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla