Examkin

Soru

Zorluk: ZorÜlkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

AA Devleti merkezli bir şirketler grubu, BB Devleti'ndeki ham madde arzını kısıtlayarak fiyatları manipüle edecek kararlar almış; ancak bu kararların asıl yıkıcı sonucu CC Devleti'ndeki yerel sanayi üreticilerinin hammaddeye erişemeyerek toplu iflaslara sürüklenmesi ve CC Devleti ekonomisinin genel kamu düzenini bozacak düzeyde bir durgunluğa girmesi şeklinde ortaya çıkmıştır. CC Devleti makamları, bu kararları alan yabancı şirket yöneticileri hakkında kendi rekabet ve ceza kanunlarını uygulayarak yargı süreci başlatmıştır.

Uluslararası hukukta "Lotus Davası" (1927) ile temelleri atılan ve modern uygulamada "etki doktrini" olarak da adlandırılan bu durum, CC Devleti'nin yargı yetkisini mülkilik ilkesinin aşağıdaki hangi görünümü ile açıkladığını göstermektedir?

  1. Nesnel (objektif) mülkilik ilkesiCevap
  2. B
    Öznel (subjektif) mülkilik ilkesi
  3. C
    Aktif şahsilik ilkesi
  4. D
    Pasif şahsilik ilkesi
  5. E
    Koruma (emniyet) ilkesi

Cevap

Nesnel (objektif) mülkilik ilkesi uyarınca; fiilin icra hareketleri başka bir ülkede icra edilse dahi, neticesinin veya asli unsurlarından birinin (ekonomik zararın) devletin ülkesinde gerçekleşmiş olması yargı yetkisi için yeterlidir.
Nesnel mülkilik ilkesi, bir suçun veya hukuka aykırı fiilin başka bir devletin ülkesinde başlamış olsa dahi, neticesinin veya etkilerinin yargı yetkisi kullanmak isteyen devletin ülkesinde gerçekleşmesi durumunda bu devlete yetki tanır. Modern rekabet hukukunda kullanılan 'etki doktrini', bu ilkenin ekonomik olaylara uygulanmış halidir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki fiilin icra edildiği yer ile neticenin gerçekleştiği yerin ayrımını yapınız.
Kararların ve icranın AA ve BB devletlerinde yapıldığı, ancak asıl zararlı sonucun CC devletinde doğduğu görülmektedir.
Mülkilik ilkesinin alt dallarını belirlemek için fiilin hangi aşamasının hangi ülkede olduğunu saptamak gerekir.
2
Uluslararası hukukta mülkilik ilkesinin kapsamını değerlendiriniz.
Lotus Kararı'na göre, suçun sadece başladığı yer değil, bittiği veya devletin ülkesinde doğrudan bir etki yarattığı yer de mülkilik ilkesi kapsamına girer.
Yargı yetkisinin ülkesel temellerini modern hukuk prensipleriyle (etki doktrini) ilişkilendirmek.
3
CC devletinin başlattığı yargı sürecinin yasal dayanağını tespit ediniz.
Zarar CC devletinin ülkesinde ve ekonomisinde doğduğu için 'nesnel mülkilik' ilkesi uygulanabilir durumdadır.
Neticeye dayalı yargı yetkisi talebinin nesnel mülkilik (objective territoriality) kavramıyla birebir örtüşmesi.

Anahtar Kavram

Nesnel (Objektif) Mülkilik ve Etki Doktrini

İpuçları

1
Fiilin nerede bittiğine veya nerede bir sonuca yol açtığına odaklanın.
2
Lotus Davası (1927), açık denizde bir çarpışma sonrası geminin ülkesel bütünlüğünün etkilenmesi üzerinden yargı yetkisini neticeye dayandırmıştır.
3
Eğer bir eylem bir ülkede planlanıp başka bir ülkede zarar doğuruyorsa, zararın doğduğu ülke 'nesnel' olarak yetkilidir.

Daha Fazla Pratik

Lotus Kararı'nın mülkilik ilkesi dışındaki diğer ilkelerle (özellikle bayrak devleti yetkisi) ilişkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ülkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

Bu konudan daha fazla soru