Soru

Zorluk: OrtaÜlkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

A ülkesi vatandaşı olan X, A ülkesi topraklarındayken sınırın hemen diğer tarafında bulunan B ülkesi vatandaşı Y'ye ateş etmiş ve Y, vurularak B ülkesi topraklarında hayatını kaybetmiştir. Olayın ardından B ülkesi yetkili makamları, suç teşkil eden fiilin neticesinin kendi egemenlik alanında (B ülkesinde) gerçekleştiğini ileri sürerek X hakkında ceza yargılaması yapmak üzere harekete geçmiştir.

Buna göre, B ülkesinin yargı yetkisini kullanma talebi uluslararası hukukta yer alan aşağıdaki yetki ilkelerinden hangisine dayanmaktadır?

  1. Objektif mülkilik ilkesiCevap
  2. B
    Pasif şahsilik ilkesi
  3. C
    Sübjektif mülkilik ilkesi
  4. D
    Aktif şahsilik ilkesi
  5. E
    Koruma ilkesi

Cevap

B ülkesinin yargı yetkisi talebi objektif mülkilik ilkesine dayanmaktadır.
Doğru yanıt olan objektif mülkilik ilkesi, sınır aşan bir suçta neticenin meydana geldiği devletin yargı yetkisine sahip olmasını ifade eder. Olayda ateş etme eylemi A ülkesinde başlamış olsa da, ölüm neticesi B ülkesinde gerçekleşmiştir. B ülkesi de tam olarak bu toprak bağına (neticenin ülkesinde doğmasına) dayanarak yetki talep etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki devletin yargı yetkisi talebinin temel gerekçesini tespit etmek.
B ülkesi, yargı yetkisini mağdurun vatandaşı olmasına değil, açıkça 'fiilin neticesinin kendi egemenlik alanında gerçekleşmesi' koşuluna bağlamıştır.
Soru kökündeki spesifik gerekçe, hangi yetki kuralının uygulandığını belirler.
2
Netice unsuruna dayanan mülkilik ilkesi alt türünü belirlemek.
Sınır aşan suçlarda eylemin (hareketin) başladığı yer sübjektif mülkilik, suçun tamamlandığı veya neticenin doğduğu yer ise objektif mülkilik ilkesi kapsamında yetkilidir.
Mülkilik ilkesi, sınır aşan (mütemadi) suçlar söz konusu olduğunda objektif ve sübjektif olmak üzere iki boyutta incelenir.

Anahtar Kavram

Ülkesel Yetkinin Kapsamı ve Objektif/Sübjektif Mülkilik Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla