Soru

Zorluk: KolayEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Açık denizlerde gerçekleşen deniz haydutluğu gibi suçlarda; suçun işlendiği yer, failin vatandaşlığı veya mağdurun vatandaşlığı gibi geleneksel bağlantı unsurları bulunmasa dahi, herhangi bir devletin bu suçları işleyenleri kendi mahkemelerinde yargılayabilmesi uluslararası hukukta kabul edilmiştir.

Bu yetki kullanımına dayanak teşkil eden temel hukuk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Mülkilik İlkesi
  2. B
    Koruma İlkesi
  3. Evrensellik İlkesiCevap
  4. D
    Aktif Şahsilik İlkesi
  5. E
    Pasif Şahsilik İlkesi

Cevap

Evrensellik ilkesi, suçun niteliği nedeniyle herhangi bir yer veya şahıs bağı aranmaksızın devletlere yargılama yetkisi tanır.
Doğru cevap olan evrensellik ilkesi, uluslararası hukukun en temel istisnai yetki türlerinden biridir. Bu ilke uyarınca, deniz haydutluğu, soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi tüm insanlığı hedef alan ağır suçlarda; suç nerede işlenirse işlensin veya failler kim olursa olsun, failleri ele geçiren her devletin yargılama hakkı bulunur. Bu durum, suçluların 'cezasız kalmaması' (impunity) amacına hizmet eder.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen suçun (deniz haydutluğu) niteliğini analiz etme.
Deniz haydutluğu, uluslararası hukukta 'insanlık düşmanı' (hostis humani generis) olarak kabul edilen ve tüm devletleri ilgilendiren bir suçtur.
Yetki türünü belirlemek için suçun uluslararası hukukta nasıl sınıflandırıldığını anlamak gerekir.
2
Bağlantı unsurlarının (yer, fail, mağdur) eksikliğini değerlendirme.
Geleneksel bağlantıların (mülkilik veya şahsilik) olmadığı durumda geriye kalan istisnai yetki türü evrenselliktir.
Evrensel yetki, suçun işlendiği yerle veya şahısların uyruğuyla bağlı olmayan tek yetki türüdür.

Anahtar Kavram

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Daha Fazla Pratik

Evrensellik ilkesinin güncel uluslararası ceza mahkemeleri (UCM) tüzüğündeki yeri ve Roma Statüsü ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla