Soru

Zorluk: KolayDünya Sistemleri Teorisi

Immanuel Wallerstein tarafından geliştirilen Dünya Sistemleri Teorisi'ni, kendisinden önce gelen ve sistemi 'merkez-çevre' ikiliğiyle açıklayan Bağımlılık Teorisi'nden ayıran en temel yapısal fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Uluslararası sistemin temel analiz birimi olarak ulus-devletlerin kabul edilmesi
  2. Merkez ve çevre katmanları arasına 'yarı-çevre' (semi-periphery) kavramının eklenmesiCevap
  3. C
    Sistemin anarşik yapısı nedeniyle devletlerin güç maksimizasyonuna odaklandığının savunulması
  4. D
    Küresel eşitsizliklerin sadece askeri ve siyasi zorlama yoluyla sürdürüldüğünün iddia edilmesi
  5. E
    Gelişmekte olan ülkelerin merkez ülkelerden tamamen koparak kalkınabileceğine olan inanç

Cevap

Dünya Sistemleri Teorisi'ni Bağımlılık Teorisi'nden ayıran temel fark, sisteme 'yarı-çevre' (semi-periphery) katmanının üçüncü bir bileşen olarak eklenmesidir.
Wallerstein'ın Dünya Sistemleri Teorisi, küresel kapitalist ekonomiyi analiz ederken 'merkez' ve 'çevre' ülkeleri arasındaki gerilimi azaltan ve sistemin bütünlüğünü koruyan bir 'yarı-çevre' (semi-periphery) katmanının varlığını öne sürer. Bu katman, hem merkezin özelliklerini taşır hem de çevreyi sömürür, böylece sistemin iki kutuplu bir çatışmaya sürüklenmesini engelleyen bir tampon görevi görür.

Adım Adım Çözüm

1
Teorinin kökenini belirle.
Dünya Sistemleri Teorisi, Bağımlılık Teorisi'nin 'merkez-çevre' modelini geliştirerek ortaya çıkmıştır.
Teorik gelişimi anlamak farkı bulmayı sağlar.
2
Yapısal bileşenleri karşılaştır.
Bağımlılık Teorisi iki katmanlıdır (merkez-çevre), Wallerstein'ın modeli ise üç katmanlıdır.
Yarı-çevre kavramı, sistemin istikrarını sağlayan tampon bir bölge olarak Wallerstein'ın özgün katkısıdır.

Anahtar Kavram

Dünya Sistemleri Teorisi'nin Üçlü Yapısı (Merkez, Yarı-Çevre, Çevre)

İpuçları

1
Wallerstein, sistemin sadece iki kutuplu (zengin-fakir) olmadığını düşünmüştür.
2
Bağımlılık Teorisi'nde olmayan, ancak Dünya Sistemleri Teorisi'nde 'tampon bölge' işlevi gören bir kavramı arayın.

Daha Fazla Pratik

Yarı-çevre ülkelerin sistemin istikrarı için neden 'tampon' görevi gördüğünü araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla