Soru

Zorluk: OrtaDünya Sistemleri Teorisi

Immanuel Wallerstein'ın analizlerine göre, 16. yüzyılda ortaya çıkan ve günümüze dek genişleyen 'Modern Dünya Sistemi'ni, tarihteki diğer geniş çaplı sistemlerden (örneğin eski Roma veya Çin gibi yapılardan) radikal biçimde ayıran temel yapısal özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sistemin istikrarının yapısal ve ekonomik dinamiklerden ziyade, sivil toplum üzerinden üretilen ideolojik rıza ve kültürel hegemonya ile sağlanması
  2. B
    Devletlerin yalnızca mekanik etkileşim içinde olduğu bir sistemden ziyade, ortak kural, değer ve kurumlar etrafında bir uluslararası toplum inşa etmeleri
  3. C
    Küresel eşitsizlikleri analiz ederken bütünü değil, devletlerin ulusal çıkarlarına dayalı rasyonel dış politika kararlarını temel analiz birimi olarak kabul etmesi
  4. Kapsayıcı tek bir siyasal otorite veya imparatorluk olmaksızın, çok devletli siyasi bir yapı içinde bütünleşik bir ekonomik işbölümü olarak varlığını sürdürmesiCevap
  5. E
    Küresel yapıyı, aracı bir tampon katman bulunmaksızın doğrudan sömüren merkez ile sömürülen çevre olmak üzere keskin ve ikili bir sömürü ilişkisi üzerinden tanımlaması

Cevap

Kapsayıcı tek bir siyasal otorite veya imparatorluk olmaksızın, çok devletli siyasi bir yapı içinde bütünleşik bir ekonomik işbölümü olarak varlığını sürdürmesi
Immanuel Wallerstein'a göre modern dünya sisteminin en özgün yanı, tarihteki dünya-imparatorluklarının aksine, ekonomik işbölümünün tek bir siyasi çatı (küresel devlet veya imparatorluk) altında toplanmamış olmasıdır. Siyasi parçalanmışlık (çoklu devlet yapısı), kapitalistlerin kar maksimizasyonu önünde otoriter tek bir merkezin engel teşkil etmesini önlemiş ve bu sayede kapitalist 'dünya-ekonomisi' hayatta kalıp küresel ölçeğe yayılabilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Wallerstein'ın tarihsel sistemler sınıflandırmasını incelemek
Tarihsel sistemlerin mini-sistemler, dünya-imparatorlukları ve dünya-ekonomileri olarak üçe ayrıldığı görülür.
Teorinin modern sistemi nereye konumlandırdığını anlamak için temel sınıflandırma bilinmelidir.
2
Geçmişteki sistemler ile modern sistemin farkını belirlemek
Roma gibi eski sistemler siyasi bütünleşmeye dayalı 'dünya-imparatorlukları' iken, 16. yüzyılda başlayan modern sistem bir 'dünya-ekonomisi'dir.
Soruda istenen 'radikal biçimde ayıran temel yapısal özellik' bu ayrıma dayanmaktadır.
3
Dünya-ekonomisi kavramının tanımını seçeneklerde aramak
Tek bir siyasi çatı altında toplanmayan, ancak ekonomik bir işbölümü ağıyla birbirine bağlanan çok devletli yapı tanımı tespit edilir.
Kapitalist gelişimin esnekliği, sermaye birikimini tekelleştirip boğabilecek kapsayıcı bir siyasi imparatorluğun olmamasına bağlanır.

Anahtar Kavram

Dünya-Ekonomisi ve Dünya-İmparatorluğu Ayrımı
Bu soruyu puanla