1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS) sistematiği çerçevesinde, bir antlaşmanın yapıldığı sırada mevcut bir emredici normla ( ) çatışması (Madde 53) ile antlaşmanın yürürlüğe girmesinden sonra yeni bir emredici normun ortaya çıkması (Madde 64) durumunda ortaya çıkan hukuki sonuçlara ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Madde 53 uyarınca antlaşma başlangıçtan itibaren ( ) batıl sayılırken; Madde 64 uyarınca antlaşma sadece yeni normun ortaya çıktığı andan itibaren sona erer ve o ana kadar doğmuş haklar yeni emredici kurala aykırı olmadıkça korunur.Cevap
- BMadde 53 kapsamındaki aykırılık durumunda antlaşma hükümlerinin birbirinden ayrılması () ve sadece aykırı hükmün geçersiz sayılması mümkünken; Madde 64 durumunda antlaşma bir bütün olarak sona ermek zorundadır.
- CYeni bir emredici kuralın oluşum sürecinde bu kurala açıkça ve sürekli itiraz eden ( ) bir devlet, Madde 64 uyarınca antlaşmasının sona ermesi sonucundan muaf tutulur.
- DMadde 53 uyarınca bir antlaşmanın batıl sayılabilmesi için Uluslararası Adalet Divanı'nın zorunlu yargı yetkisi bulunurken; Madde 64 kapsamındaki sona erme iddialarında tarafların özel rızası olmadan Divan'a başvurulamaz.
- EMadde 53'e aykırı bir antlaşmanın tarafları, bu antlaşmanın uygulanmasından doğan sonuçları ortadan kaldırmakla yükümlü değilken; Madde 64'te tarafların her türlü geçmiş işlemi geri alma yükümlülüğü mutlak bir nitelik taşır.
Cevap
Madde 53 durumunda antlaşma başlangıçtan itibaren geçersiz sayılırken, Madde 64 durumunda sadece ileriye dönük bir sona erme gerçekleşir ve kazanılmış haklar yeni kurala aykırı değilse korunur.
Doğru yanıt, 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53, 64 ve 71. maddeleri arasındaki teknik ayrımı tam olarak yansıtmaktadır. Madde 53, antlaşmanın yapıldığı sırada bir jus cogens kuralı varsa antlaşmanın 'başlangıçtan itibaren batıl' ( ) olduğunu belirtir. Madde 64 ise antlaşma yapıldıktan sonra yeni bir emredici kural doğarsa antlaşmanın 'sona ereceğini' () öngörür. Madde 71 uyarınca, sona erme durumunda tarafların o ana kadar elde ettiği haklar, yeni emredici kuralın bizzat kendisiyle çatışmadığı sürece geçerliliğini korur; oysa başlangıçtaki butlanda durumun mümkün mertebe eski haline getirilmesi ( ) zorunluluğu vardır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1969 VAHS Madde 53 ve 64 arasındaki yaptırım farkı (Butlan vs. Sona Erme)
Daha Fazla Pratik
Jus cogens normlarının 'erga omnes' (herkese karşı) yükümlülüklerle ilişkisini ve Barselona Traction davasındaki atfı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s