Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisi genellikle mülkilik, şahsilik veya koruma ilkelerine dayanır. Ancak bazı suçların niteliği gereği, hiçbir geleneksel bağ (suçun işlendiği yer, failin veya mağdurun uyruğu) bulunmasa dahi tüm devletlerin bu suçları işleyenleri yargılama yetkisi olduğu kabul edilir. Buna göre, devletlerin uluslararası toplumun ortak menfaatlerini korumak amacıyla kullandığı "evrensel yetki" (evrensellik ilkesi) kapsamında değerlendirilebilecek suçlar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
- ADeniz haydutluğu
- BSoykırım ve insanlığa karşı suçlar
- CSavaş suçları
- Bir devletin mali itibarına veya dış güvenliğine karşı yurt dışında işlenen suçlarCevap
- EKöle ticareti
Cevap
Bir devletin mali itibarına veya dış güvenliğine karşı yurt dışında işlenen suçlar
Doğru seçenek, devletin mali itibarına veya güvenliğine yönelik suçların evrensel yetki değil, koruma ilkesi (protective principle) kapsamında olduğunu belirtmektedir. Evrensel yetki, suçun niteliği gereği tüm devletlerin ortak çıkarını zedeleyen (soykırım, deniz haydutluğu gibi) eylemler için kullanılırken; koruma ilkesi, bir devletin kendi temel menfaatlerini (para, güvenlik, resmi belge) yurt dışından gelen saldırılara karşı savunmasını sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Evrensel Yetki vs. Koruma İlkesi Ayrımı
İpuçları
1
Suçun kimin menfaatini hedef aldığına odaklanın: Tüm insanlık mı yoksa sadece spesifik bir devlet mi?
2
Parada sahtecilik veya casusluk gibi suçlar, bir devletin kendi bekasını korumak için yargılama yetkisi kullandığı farklı bir ilkeye (Koruma İlkesi) girer.
Daha Fazla Pratik
Devletin yargı yetkisi ilkeleri (Mülkilik, Şahsilik, Koruma, Evrensellik) arasındaki farkları bir tablo halinde çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s