Soru

Zorluk: Ortaİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

Uluslararası hukukta devletler arasındaki diplomatik temsil sürecinde kabul eden devletin egemenlik yetkileri kapsamında başvurduğu 'istenmeyen kişi' (personapersona nonnon gratagrata) ilanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İstenmeyen kişi ilanı, ancak ilgili diplomatın kabul eden devletin ülkesine giriş yapıp göreve başlamasından sonra gerçekleştirilebilir.
  2. Kabul eden devlet, herhangi bir zamanda ve kararını gerekçelendirme zorunluluğu bulunmaksızın gönderen devletin bir misyon üyesini istenmeyen kişi ilan edebilir.Cevap
  3. C
    İstenmeyen kişi ilan edilen diplomatın makul bir sürede geri çekilmemesi durumunda, bu kişi diplomatik dokunulmazlığını kaybeder ve yerel mahkemelerde yargılanır.
  4. D
    Bu müessese sadece misyon şefleri (büyükelçi, elçi vb.) için geçerli olup, idari ve teknik kadroda görevli diğer personel için işletilemez.
  5. E
    İstenmeyen kişi ilanının hukuki sonuç doğurabilmesi için ilgili diplomatın kendi devletinin bu karara açıkça rıza göstermesi şarttır.

Cevap

Kabul eden devletin, herhangi bir zamanda ve gerekçe göstermeksizin bir misyon üyesini istenmeyen kişi ilan edebileceğini belirten seçenek doğrudur.
1961 Viyana Sözleşmesi Madde 9 uyarınca, kabul eden devlet gönderen devlete kararının gerekçelerini açıklamak zorunda değildir ve bu işlemi diplomatik ajan henüz ülkeye gelmeden önce de yapabilir. Bu, devletlerin egemenlik haklarının diplomatik hukukta doğrudan bir yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesini analiz et.
Sözleşmenin ilgili maddesinin, kabul eden devlete herhangi bir zamanda ve gerekçe göstermeden misyon üyelerini istenmeyen kişi ilan etme yetkisi tanıdığı görülür.
Diplomatik ilişkilerin yürütülmesinde kabul eden devletin egemenlik haklarını korumak.
2
Kararın zamanlamasını ve personel kapsamını değerlendir.
İlanın kişi ülkeye gelmeden önce de yapılabileceği ve sadece misyon şeflerini değil, tüm misyon üyelerini kapsayabileceği anlaşılır.
Diplomatik temsilin her aşamasında kabul eden devletin rızasının esas olması.
3
Karara uyulmamasının hukuki sonucunu tespit et.
Gönderen devlet diplomatı geri çekmezse, kabul eden devletin tek yaptırımının o kişiyi misyon üyesi olarak tanımayı reddetmek olduğu saptanır.
Diplomatik bağışıklıkların ihlal edilmeden sürecin sonlandırılmasını sağlamak.

Anahtar Kavram

Persona Non Grata (İstenmeyen Kişi) Yetkisi

İpuçları

1
1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 9. maddesine odaklanın.
2
Kabul eden devletin bu kararı alırken bir sebep sunma zorunluluğu olup olmadığını hatırlayın.
3
İşlemin zamanlamasına (ülkeye giriş öncesi/sonrası) ve gönderen devletin rızasının gerekip gerekmediğine dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

İstenmeyen kişi ilanından sonra gönderen devletin personeli geri çekmemesi durumunda ortaya çıkan 'tanımayı reddetme' (refusal to recognize) kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla