Soru

Zorluk: OrtaNormlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesi uyarınca, yapıldığı sırada uluslararası toplumun bütünü tarafından kendisinden hiçbir şekilde sapılmasına izin verilmeyen bir kural (jusjus cogenscogens) ile çatışan bir antlaşmanın hukuki akıbeti aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Antlaşma başlangıçtan itibaren (abab initioinitio) batıldır.Cevap
  2. B
    Antlaşmanın sadece emredici kurala aykırı olan hükümleri geçersizdir, geri kalan kısımları yürürlükte kalır.
  3. C
    Antlaşma kendiliğinden sona erer ancak o ana kadar doğmuş olan hak ve yükümlülükler korunur.
  4. D
    Antlaşma askıya alınır ve taraflara kurala uyum sağlamaları için ek süre verilir.
  5. E
    Antlaşma geçerliliğini korur ancak tarafların uluslararası sorumluluğu doğar.

Cevap

Antlaşma başlangıçtan itibaren (ab initio) batıldır.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesine göre, bir antlaşma yapıldığı sırada uluslararası hukukun genel bir emredici kuralı ile çatışıyorsa batıldır. 'Batıl' terimi, antlaşmanın başlangıçtan itibaren (abab initioinitio) geçersiz olduğunu ve hukuki sonuç doğurmayacağını ifade eder. Bu durumda antlaşmanın hükümlerinin birbirinden ayrılması (bölünebilirlik) mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Çatışma anının tespit edilmesi
Antlaşmanın 'yapıldığı sırada' mevcut olan bir kural ile çatıştığı saptanmıştır.
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nde mevcut kural (Madde 53) ile sonradan ortaya çıkan kural (Madde 64) farklı sonuçlar doğurur.
2
Hukuki sonucun belirlenmesi
Madde 53 uyarınca 'batıl' (voidvoid) sonucu uygulanır.
Mevcut emredici kurala aykırılık, antlaşmanın hukuken hiç doğmamış sayılmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Jus Cogens kuralların antlaşmalar üzerindeki mutlak geçersizlik (butlan) etkisi.
Bu soruyu puanla