Uluslararası hukuk doktrininde yeni kurulan bir devletin veya hükümetin tanınması sürecinde başvurulan "de facto" (fiili) tanıma ile "de jure" (hukuki) tanıma yöntemleri, tanımanın sürekliliği ve doğurduğu hukuki yetkiler bakımından farklılıklar arz etmektedir. Buna göre, de facto tanıma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ATanıyan devlet ile tanınan varlık arasında tam ve sürekli diplomatik ilişkilerin kurulması için yeterli ve nihai bir hukuki temel teşkil eder.
- Siyasi ve hukuki açıdan geçici bir mahiyet taşıdığından, tanınan oluşumun istikrarını kaybetmesi veya beklenen şartları karşılayamaması durumunda geri alınması mümkündür.Cevap
- CBir devletin uluslararası hukuk süjesi haline gelmesini sağlayan kurucu (constitutive) teorinin öngördüğü yegane ve zorunlu tanıma biçimidir.
- DTanınan devletin, tanıyan devletin yerel mahkemelerinde yargı bağışıklığından ve mülkiyet haklarından de jure tanıma ile aynı kapsamda ve mutlak olarak yararlanmasını sağlar.
- ESadece hükümet değişikliklerinde başvurulan bir yöntem olup, yeni kurulan devletlerin tanınması sürecinde uygulanması uluslararası hukuken mümkün değildir.
Cevap
De facto tanıma, mahiyeti gereği geçici (provisional) bir işlemdir ve şartlar değiştiğinde geri alınabilme (revocability) özelliğine sahiptir.
Doğru ifade, de facto tanımanın geçici mahiyetini ve bu nedenle şartlar değiştiğinde geri alınabilir olduğunu belirtmektedir. Uluslararası hukukta devletler, yeni bir oluşumun kalıcılığından emin olmadıklarında ancak onunla zorunlu ilişkiler kurmaları gerektiğinde 'de facto' tanımaya başvururlar. Bu durum, nihai bir taahhüt içermediği için esneklik sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
De facto tanıma, bir devletin veya hükümetin fiilen var olduğunu ancak istikrarının veya hukukiliğinin henüz tam olarak kabul edilmediğini gösteren, geçici ve geri alınabilir bir işlemdir.
Daha Fazla Pratik
Tanımanın geriye dönüklüğü (retroaktivite) ve zımni tanıma (implied recognition) konularına göz atılması önerilir.
Tahmini Süre:1m 40s