Soru

Zorluk: ZorDevletlerin Tanınması

Uluslararası hukukta yeni bir siyasi oluşumun "devlet" niteliğini kazanması ve bu durumun diğer devletlerce tanınması ile ilgili hukuki rejim ve doktrindeki tartışmalar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kurucu teoriye göre tanıma, mevcut bir hukuki durumun tescili niteliğindedir; bu nedenle bir devlet tanınmasa dahi uluslararası hukuk önünde hak ve borç ehliyetine sahip tam bir süje olarak kabul edilir.
  2. Açıklayıcı (beyan edici) teori uyarınca, bir siyasi oluşum devletin maddi unsurlarını (ülke, halk, egemenlik) tamamladığı anda uluslararası hukuk süjesi haline gelir; tanıma ise sadece bu durumun tescil edilmesi ve diğer devletlerle tam diplomatik ilişkilerin başlatılabilmesi için gerekli olan siyasi bir işlemdir.Cevap
  3. C
    De facto (fiili) tanıma, siyasi ve hukuki bir kesinlik arz ettiği için geri alınamaz niteliktedir; buna karşılık de jure (hukuki) tanıma, geçici bir durum tespiti olduğu için her zaman geri alınabilir.
  4. D
    Uluslararası bir örgüte üyelik için olumlu oy verilmesi, o siyasi oluşumun devlet olarak tanındığı anlamına gelmez; zira tanıma işlemi her durumda sadece sarih (açık) bir irade beyanıyla gerçekleştirilmelidir.
  5. E
    Bir devletin varlığının tanınması, o devleti yöneten hükümetin de otomatik olarak tanındığı anlamına gelir; zira devlet ve hükümet kavramları uluslararası hukuk kişiliği bakımından birbirinin yerine kullanılabilir.

Cevap

Açıklayıcı (beyan edici) teori uyarınca, devletin maddi unsurlarının tamamlanmasıyla hukuk süjesi olma vasfı kazanılır; tanıma ise bu durumun tescili ve diplomatik ilişkilerin tesisi için kullanılan siyasi bir araçtır.
Doğru ifade, açıklayıcı (beyan edici) teorinin temel mantığını yansıtmaktadır. Bu teoriye göre, bir oluşum devletin kurucu unsurlarını (ülke, halk, hükümet ve dış dünya ile ilişki kurma kapasitesi) bir araya getirdiği anda bir uluslararası hukuk süjesi olarak doğar. Diğer devletlerin tanıması bu doğumu yaratmaz (kurucu değildir), sadece bu durumun varlığını kabul eder ve bu oluşumla tam diplomatik ilişkiler (elçi gönderme, antlaşma yapma vb.) kurulmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tanıma teorilerini analiz et.
Kurucu teori tanımanın devletliği yarattığını, açıklayıcı teori ise var olan devletliği tescil ettiğini savunur.
Soruda doğru olan teorik yaklaşımı ve sonucunu tespit etmek gerekir.
2
Modern hukuk uygulamasını değerlendir.
Günümüzde 1933 Montevideo Sözleşmesi ile de desteklenen 'Açıklayıcı Teori' esastır.
Devletliğin oluşumu için tanımanın zorunlu olup olmadığına karar vermek için gereklidir.
3
Tanımanın diplomatik ve hukuki sonuçlarını belirle.
Tanıma, bir devletin diğer devletlerle resmi/diplomatik ilişki kurabilmesi için bir yetki ve irade beyanıdır.
Tanımanın hukuk kişiliği üzerindeki etkisi ile diplomatik ilişkiler üzerindeki etkisini ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Devletlerin Tanınmasında Açıklayıcı (Beyan Edici) Teori
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla