Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesinde düzenlenen "hukukun genel ilkeleri" kaynağı, uluslararası hukuk öğretisinde "uluslararası hukukun genel ilkeleri" (egemen eşitlik, müdahale etmeme vb.) kavramından teknik olarak ayrılmaktadır. Bu ayrım ve kaynağın yargısal süreçteki işlevi dikkate alındığında, hukukun genel ilkelerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi bu kaynağın özgün hukuksal karakterini en doğru şekilde açıklamaktadır?
- Bu ilkeler, kökenini ulusal hukuk sistemlerinden alan ancak uluslararası hukuk düzenine aktarılmaya elverişli olan temel mantıksal kurallardır ve asli bir kaynak olarak, diğer kaynakların eksikliği durumunda yargıcın karar vermekten kaçınmasını engelleme işlevi görürler.Cevap
- BStatü'de üçüncü sırada sayılmaları nedeniyle, bu ilkeler ancak bir antlaşma veya teamül kuralının varlığı halinde onları yorumlamak için başvurulan yardımcı nitelikteki hukuk araçlarıdır.
- CBu ilkeler, bir uyuşmazlığın çözümünde mevcut hukuk kurallarının yetersiz kalması durumunda, tarafların açık rızasına ihtiyaç duyulmaksızın yargıca "hakkaniyet ve nisfet" çerçevesinde karar verme yetkisi tanıyan esnek normlardır.
- DHukukun genel ilkeleri, nitelikleri gereği uluslararası toplumun temel değerlerini koruyan ve normlar hiyerarşisinde tüm antlaşma hükümlerinden üstün olan jus cogens (emredici kural) karakterine sahip olmak zorundadırlar.
- EBir kuralın hukukun genel ilkesi sayılabilmesi için dünyadaki tüm hukuk sistemlerinde lafzen aynı şekilde yer alması zorunludur; aksi halde evrensellik kriteri sağlanamadığı için yargısal süreçte doğrudan uygulanması mümkün değildir.
Cevap
Hukukun genel ilkeleri, ulusal hukuk sistemlerinden uluslararası hukuk düzenine aktarılan (transposition), boşluk doldurma işlevi gören asli bir kaynaktır.
Doğru seçenek, hukukun genel ilkelerinin teknik tanımını tam olarak karşılamaktadır. Bu ilkeler, devletlerin iç hukuklarındaki ortak mantıksal ve teknik kuralların (örneğin iyi niyet, estoppel, res judicata) uluslararası sisteme 'aktarılması' yoluyla oluşur. Temel işlevi, uluslararası hukukta bir 'boşluk' (lacunae) olduğunda yargıcın hukuk kurallarına dayanarak karar vermeye devam edebilmesini sağlamaktır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hukukun Genel İlkelerinin Ulusal Kökenli ve Asli Kaynak Olma Niteliği
İpuçları
1
UAD Statüsü'nün 38. maddesindeki ilk üç bent (a, b, c) arasındaki farklara odaklanın.
2
Bu kaynağın 'uluslararası' değil, 'ulusal' hukuklardan türetilip türetilmediğini düşünün.
3
Yargıcın önündeki uyuşmazlığı çözecek bir teamül veya antlaşma bulamadığı 'boşluk' durumunu hayal edin.
Daha Fazla Pratik
Uluslararası hukukun yardımcı kaynakları olan yargı kararları ve doktrinin asli kaynaklarla olan farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s