Uluslararası hukuk düzeninde yargı kararları, Uluslararası Adalet Divanı Statüsü’nün 38. maddesi uyarınca "hukuk kurallarının saptanmasında yardımcı araç" olarak kabul edilmektedir. Bu nitelendirme, uluslararası mahkemelerin kararlarının hukuki mahiyetiyle ilgili temel bir prensibi yansıtmaktadır.
Buna göre, uluslararası yargı kararlarının işlevine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AUluslararası hukuk sistemine yeni kurallar ekleyerek hukuk ihdas edici bir rol üstlenirler.
- BUluslararası antlaşmaları tüm devletler için bağlayıcı kılan üst bir norm hiyerarşisi yaratırlar.
- Mevcut bir teamül veya antlaşma kuralının varlığını ve içeriğini kanıtlayarak saptayıcı bir işlev görürler.Cevap
- DUluslararası Adalet Divanı'nın daha önceki kararlarıyla sonraki davalarda da hukuken bağlı kalmasını sağlarlar.
- EAntlaşmaların aksine, tarafların rızası olmasa dahi tüm uluslararası toplum için bağlayıcı hukuk kuralları üretirler.
Cevap
Uluslararası yargı kararlarının temel işlevi, mevcut bir teamül veya antlaşma kuralının varlığını ve içeriğini kanıtlayarak saptayıcı (tespit edici) bir rol oynamaktır.
Doğru seçenek, yargı kararlarının mevcut bir teamül veya antlaşma kuralının varlığını ve içeriğini kanıtlayarak saptayıcı bir işlev gördüğünü belirtir. Uluslararası hukukta mahkemeler yeni kurallar yaratmazlar (hukuk ihdas edici değildirler); bunun yerine, zaten var olan asli kaynaklardaki (antlaşma ve teamül) kuralları yorumlar, netleştirir ve somut uyuşmazlığa uygulanabilir hale getirirler. Bu nedenle Statü'de "hukuk kurallarının saptanmasında yardımcı araç" (subsidiary means for the determination of rules of law) olarak tanımlanmışlardır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yargı Kararlarının Hukuku Saptayıcı (Law-Determining) Niteliği
Tahmini Süre:1m 15s