Soru

Zorluk: OrtaNormlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin emredici kurallara (jusjus cogenscogens) ilişkin düzenlemeleri dikkate alındığında; iki devletin, akdettikleri bir antlaşma ile mevcut bir emredici kuralın aksini kararlaştırmaları durumunda söz konusu antlaşmanın hukuki akıbeti aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Antlaşma, emredici kurala aykırı olması nedeniyle başlangıçtan itibaren (voidvoid abab initioinitio) kesin olarak hükümsüzdür.Cevap
  2. B
    Antlaşma başlangıçta geçerli kabul edilir, ancak emredici kuralın ihlal edildiği tespit edildiği andan itibaren ileriye dönük olarak sona erer.
  3. C
    Antlaşma yürürlükte kalmaya devam eder, ancak bir uyuşmazlık durumunda emredici kural antlaşma hükmüne göre öncelikle uygulanır.
  4. D
    Antlaşma sadece taraflar arasında bağlayıcılığını korur, ancak üçüncü devletlere karşı herhangi bir hak veya yükümlülük doğurmaz.
  5. E
    Antlaşma, sadece "erga omnes" (herkese karşı) nitelik taşımayan emredici kurallara aykırı ise geçerli kabul edilir.

Cevap

Antlaşma, emredici kurala aykırı olması nedeniyle başlangıçtan itibaren kesin olarak hükümsüzdür.
Uluslararası hukukta emredici kurallar (jusjus cogenscogens), uluslararası toplumun bütününün temel çıkarlarını koruyan ve aksine hiçbir düzenleme yapılamayan kurallardır. 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesi uyarınca, bir antlaşma imzalandığı tarihte mevcut olan bir emredici kurala aykırı ise, bu antlaşma hukuken 'batıl' sayılır. Bu durum, antlaşmanın en başından itibaren (voidvoid abab initioinitio) hiçbir hukuki sonuç doğurmadığı ve geçersiz olduğu anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığın niteliğini belirle.
Bir antlaşma ile mevcut bir emredici kural (jusjus cogenscogens) arasında çatışma mevcuttur.
Uluslararası hukukta emredici kurallar, aksine bir kural oluşturulamayan üst hiyerarşik normlardır.
2
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin (VAHS) ilgili maddesini uygula.
VAHS 53. madde: "Bir antlaşma, yapıldığı sırada milletlerarası hukukun genel bir emredici kuralına aykırı ise batıldır."
Antlaşmanın yapıldığı andaki hukuki sakatlık, mutlak butlan sonucunu doğurur.
3
Hükümsüzlüğün zaman bakımından etkisini değerlendir.
Başlangıçtan itibaren geçersizlik (voidvoid abab initioinitio).
Madde 64'teki 'sonradan ortaya çıkan' kural ile karıştırılmamalıdır; mevcut kurala aykırılık antlaşmayı hiç doğmamış kabul eder.

Anahtar Kavram

Jus Cogens kuralların antlaşmaların geçerliliği üzerindeki mutlak etkisi.

Daha Fazla Pratik

1969 Viyana Sözleşmesi'nin 64. ve 71. maddelerini inceleyerek emredici kurallara aykırılığın usuli sonuçlarını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla