Uluslararası İlişkiler disiplinindeki ana akım teoriler (Realizm ve Liberalizm), "uluslararası" alanı iç siyasetten kopuk ve kendine özgü yasaları olan özerk bir alan olarak kurgularken; Klasik Marksist yaklaşım bu ayrımı bir yanılsama olarak niteler ve reddeder. Buna göre Klasik Marksist perspektifte, uluslararası ilişkilerin dinamiklerini ve devletlerin dış politika tercihlerini anlamak için başvurulması gereken temel analitik çerçeve aşağıdakilerden hangisidir?
- Toplumsal bütünlük (totality) içerisinde, siyasal üstyapının (devlet ve uluslararası sistem) ekonomik altyapıdaki üretim ilişkileri ve sınıf çatışmaları tarafından belirlendiği tarihsel materyalist yaklaşımCevap
- BUluslararası sistemin anarşik yapısının, devletleri güç maksimizasyonu ve hayatta kalma güdüsüyle hareket etmeye zorlayan ontolojik bir veri olarak kabul edilmesi
- CHegemonyanın sadece askeri güçle değil, sivil toplum ve rıza üretimi aracılığıyla küresel ölçekte tesis edilen ideolojik bir üstünlük olarak tanımlanması
- DDevletler arasındaki karşılıklı bağımlılık kanallarının artmasıyla, askeri gücün yerini ekonomik ve toplumsal iş birliğinin alması
- EUluslararası toplumun Grotiusçu gelenek uyarınca ortak kural, kurum ve değerler çerçevesinde anarşiyi yönetilebilir bir düzene dönüştürmesi
Cevap
Toplumsal bütünlük (totality) içerisinde, siyasal üstyapının (devlet ve uluslararası sistem) ekonomik altyapıdaki üretim ilişkileri ve sınıf çatışmaları tarafından belirlendiği tarihsel materyalist yaklaşım
Klasik Marksist teoriye göre toplumsal yapılar bir bütündür (totality) ve bu bütünlüğün temelinde ekonomik üretim ilişkileri (altyapı) yer alır. Devlet ve uluslararası sistem gibi siyasal kurumlar, bu ekonomik temel tarafından şekillendirilen üstyapı kurumlarıdır. Dolayısıyla dış politika ve uluslararası ilişkiler, egemen sınıfın (burjuvazi) çıkarlarının ve kapitalist birikim mantığının dünya ölçeğine yayılmasından ibarettir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tarihsel Materyalizm ve Altyapı-Üstyapı İlişkisi
İpuçları
1
Klasik Marksizm'in ana akım teorilere yönelik temel eleştirisi, siyaseti ekonomiden kopuk bir alan olarak görmeleridir.
2
Bu yaklaşımda devlet, Realizm'deki gibi özerk bir aktör değil, egemen sınıfın (burjuvazi) işlerini yürüten bir komite/araç olarak görülür.
3
Tarihsel materyalizmin en temel formülü olan 'altyapı üstyapıyı belirler' ilkesini uluslararası sisteme uyarlamayı deneyin.
Daha Fazla Pratik
Klasik Marksizm'in 'devlet' anlayışını, Neorealizm'in 'kara kutu' (black box) metaforu ile kıyaslayan soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s