Soru

Zorluk: OrtaEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Bir devletin, kendi ülkesi dışında işlenen ve ne failin ne de mağdurun kendi vatandaşı olmadığı bir suç üzerinde; sırf suçun tüm uluslararası toplumu hedef alan, 'insanlığın ortak düşmanı' (*hostis humani generis*) niteliğindeki ağır bir eylem olması sebebiyle ceza yargı yetkisi kullanması, uluslararası hukukta aşağıdaki ilkelerden hangisi ile açıklanmaktadır?

  1. A
    Koruma İlkesi
  2. B
    Pasif Şahsilik İlkesi
  3. C
    Aktif Şahsilik İlkesi
  4. D
    Mülkilik İlkesi
  5. Evrensellik İlkesiCevap

Cevap

Evrensellik İlkesi, devletin suçun işlendiği yer veya tarafların uyruğuna bakmaksızın, uluslararası toplumun ortak vicdanını zedeleyen suçlar üzerinde yargı yetkisi kullanmasıdır.
Evrensellik ilkesi (evrensel yetki), suçun işlendiği yer, failin uyruğu veya mağdurun uyruğu ile herhangi bir bağlantı (nexus) olmaksızın, sırf işlenen suçun niteliği (soykırım, insanlığa karşı suçlar, deniz haydutluğu vb.) nedeniyle her devletin o suçu yargılama yetkisine sahip olduğunu savunan bir uluslararası hukuk kuralıdır. Bu kural, belirli suçların tüm insanlığa karşı işlendiği ve bu suçları işleyenlerin 'insanlığın ortak düşmanı' (*hostis humani generis*) olduğu anlayışına dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
Suçun işlendiği yer ve tarafların uyruğuna dair bağlantıları analiz etme
Suçun devletin ülkesi dışında işlendiği ve fail/mağdurun o devletin vatandaşı olmadığı tespit edilmiştir.
Mülkilik ve şahsilik ilkelerinin (aktif/pasif) elenmesi için bu analiz gereklidir.
2
Suçun niteliğini değerlendirme
Suçun 'insanlığın ortak düşmanı' (*hostis humani generis*) niteliğinde olduğu görülmektedir.
Bu nitelik, devletlerin evrensel bir yetkiye sahip olup olamayacağını belirler.
3
Uygun hukuk ilkesini belirleme
Herhangi bir geleneksel bağlantı noktası (ülke veya vatandaşlık) olmaksızın tanınan bu yetki evrensellik ilkesidir.
Uluslararası hukukta deniz haydutluğu, soykırım ve insanlığa karşı suçlar bu yetki kapsamına girer.

Anahtar Kavram

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla