Uluslararası hukukta devletlerin sorumluluğu genellikle 'hukuka aykırı fiil' (internationa… — KPSS Uluslararası İlişkiler

Uluslararası hukukta devletlerin sorumluluğu genellikle 'hukuka aykırı fiil' ( $internationally\ wrongful\ act$ ) esasına dayanırken; nükleer faaliyetler, uzay çalışmaları veya sınır ötesi kirlilik riski taşıyan teknolojik faaliyetlerden doğan zararlar için 'hukuka uygun fiillerden kaynaklanan (kusursuz) sorumluluk' rejimi geliştirilmiştir. Bu iki sorumluluk rejimi arasındaki yapısal ve kuramsal farklar dikkate alındığında, kusursuz sorumluluk rejimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sorumluluğun doğması için bir uluslararası hukuk kuralının ihlali ( $breach$ ) gerekmez; meydana gelen somut zarar ( $damage$ ) sorumluluğun asli ve kurucu unsurudur.Cevap
B
Sorumluluğun devlete yüklenebilmesi için zarara yol açan eylemi gerçekleştiren kamu görevlisinin yetkilerini aşarak ( $ultra\ vires$ ) hareket etmiş olması şarttır.
C
Zarara uğrayan yabancı uyruklu kişilerin devletin uluslararası sorumluluğuna gidebilmesi için ilgili ülkedeki tüm iç hukuk yollarını tüketmiş olması bu rejimde bir ön şarttır.
D
Bu sorumluluk rejiminde 'mücbir sebep' ( $force\ majeure$ ) veya 'zaruret hali' ( $necessity$ ), hukuka aykırı fiillerde olduğu gibi her durumda sorumluluğu bütünüyle kaldıran genel savunma mekanizmalarıdır.
E
Bu tür faaliyetlerden doğan uyuşmazlıklarda pozitif hukuk kuralları uygulanmaz; uyuşmazlık sadece 'hakkaniyet ve nisfet' ( $ex\ aequo\ et\ bono$ ) ilkelerine göre çözülür.

Cevap

Sorumluluğun doğması için bir uluslararası hukuk kuralının ihlali gerekmez; meydana gelen somut zarar sorumluluğun asli ve kurucu unsurudur.

Kusursuz sorumluluk (strict liability), uluslararası hukuk tarafından yasaklanmamış ancak yüksek risk taşıyan faaliyetlerin (uzay, nükleer, vb.) sınır ötesi zarar vermesi durumunda işletilir. Bu rejimde birincil kuralın ihlali aranmaz; aksine, faaliyet hukuka uygundur fakat sonuçları itibarıyla tazminat yükümlülüğü doğurur. Bu nedenle 'zarar', bu sorumluluk türünde hukuki sonucun doğmasını sağlayan kurucu unsurdur.

Adım Adım Çözüm

Sorumluluk türlerini karşılaştır

Hukuka aykırı fiillerde tetikleyici 'ihlal' (

breach

) iken, kusursuz sorumlulukta tetikleyici 'zarar' (

damage

) dır.

Kusursuz sorumlulukta faaliyet yasak değildir, ancak tehlikeli sonuçları (zarar) hukuki sonuç doğurur.

Zararın rolünü analiz et

Zarar meydana gelmedikçe, hukuka uygun bir faaliyetten dolayı devlet tazminatla yükümlü tutulamaz.

Bu rejimde zarar, sorumluluğun kurucu (konstitütif) bir unsurudur.

Anahtar Kavram

Hukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan Sorumlulukta Zararın Kurucu Rolü

Daha Fazla Pratik

1972 Uzay Nesnelerinin Neden Olduğu Zarardan Dolayı Uluslararası Sorumluluk Sözleşmesi'ndeki 'mutlak sorumluluk' ve 'kusur sorumluluğu' ayrımını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular