Examkin

Soru

Zorluk: OrtaHukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk

Bir devletin, tüm uluslararası güvenlik standartlarına ve 'önleme yükümlülüklerine' (due diligencedue\ diligence) tam uyum sağlayarak yürüttüğü barışçıl amaçlı bir uzay faaliyeti sırasında; teknik bir arıza nedeniyle kontrolden çıkan uydu parçalarının başka bir devletin yerleşim alanına düşerek maddi hasara yol açtığı tespit edilmiştir.

Uluslararası hukukta 'hukuka uygun fiillerden kaynaklanan (kusursuz) sorumluluk' rejimi çerçevesinde, bu olaydaki sorumluluğun doğmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Sorumluluğun doğması için herhangi bir uluslararası yükümlülüğün ihlal edilmiş olması gerekmez; 'zarar'ın meydana gelmiş olması sorumluluk için kurucu unsurdur.Cevap
  2. B
    Devlet tüm önleme yükümlülüklerini yerine getirdiği için fiil hukuka aykırı sayılmaz ve bu nedenle tazminat ödeme borcu doğmaz.
  3. C
    Bu durum ancak fırlatmayı yapan devletin ağır ihmali (culpaculpa) ispatlandığı takdirde uluslararası sorumluluk doğurur.
  4. D
    Zarar gören devletin sorumluluk iddiasında bulunabilmesi için öncelikle fırlatmayı yapan devletin iç hukuk yollarını tüketmesi zorunludur.
  5. E
    Maddi zarar oluşmuş olsa bile, fiil bir antlaşma hükmünü ihlal etmediği sürece sadece 'ahlaki sorumluluk' söz konusu olur.

Cevap

Sorumluluğun doğması için yükümlülüğün ihlali gerekmez; zararın varlığı yeterlidir.
Hukuka uygun fiillerden kaynaklanan sorumluluk (kusursuz sorumluluk/liability), devletin uluslararası bir yükümlülüğü ihlal etmediği ancak yürüttüğü riskli faaliyetin bir zarara yol açtığı durumları düzenler. Bu rejimde 'zarar', sorumluluğun doğması için olmazsa olmaz (sine qua non) ve kurucu bir unsurdur. Klasik devlet sorumluluğunda ise bir kuralın ihlali (hukuka aykırı fiil) sorumluluk için yeterli görülebilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın hukuki niteliğini belirle
Faaliyet (uzay çalışması) yasaklanmamış ancak yüksek riskli bir faaliyettir.
Uluslararası hukukta bazı faaliyetler yasak olmasa da tehlikeli (hazardoushazardous) kabul edilir.
2
Sorumluluk rejimini tespit et
Hukuka uygun fiillerden kaynaklanan (kusursuz) sorumluluk rejimi uygulanır.
Devletin bir yükümlülüğü ihlal etmediği (önlemleri aldığı) ancak zararın oluştuğu durumlarda bu rejim devreye girer.
3
Kurucu unsurları karşılaştır
Klasik sorumlulukta 'ihlal' ön plandayken, burada 'zarar' ön plandadır.
Zarar oluşmadan, hukuka uygun bir fiilden dolayı sorumluluk (liability) doğmaz.

Anahtar Kavram

Hukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan Sorumlulukta 'Zarar'ın Kurucu Rolü

İpuçları

1
Klasik devlet sorumluluğunda 'hukuka aykırı fiil' (ihlal) gerekirken, bu soruda faaliyetin 'hukuka uygun' olduğu belirtilmiştir.
2
Bir faaliyet yasaklanmamışsa ancak zarar vermişse, sorumluluğun doğması için 'zararın varlığı' mı yoksa 'devletin hatası' mı daha önemlidir?

Daha Fazla Pratik

1972 Uzay Nesnelerinin Sebep Olduğu Zararlardan Dolayı Uluslararası Sorumluluk Sözleşmesi'ndeki 'mutlak sorumluluk' ve 'kusur sorumluluğu' ayrımını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Hukuka Uygun Fiillerden Kaynaklanan (Kusursuz) Sorumluluk