Soru

Zorluk: OrtaÜlkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

(A)(A) Devleti'nde yerleşik bir ilaç firması tarafından hazırlanan ve dozaj bilgileri hatalı olarak basılan tıbbi prospektüsler, (B)(B) Devleti'ndeki eczanelerde dağıtılmış ve bu hatalı bilgiler uyarınca ilaç kullanan çok sayıda (B)(B) Devleti vatandaşı ciddi sağlık sorunları yaşamıştır. Bu olayda (B)(B) Devleti'nin, fiil kendi ülkesi dışında başlamış olsa dahi, neticenin kendi ülkesinde gerçekleşmiş olması nedeniyle yargı yetkisini kullanabilmesi uluslararası hukukta aşağıdaki ilkelerden hangisiyle ifade edilir?

  1. Nesnel (Objektif) Mülkilik İlkesiCevap
  2. B
    Aktif Şahsilik İlkesi
  3. C
    Pasif Şahsilik İlkesi
  4. D
    Koruma İlkesi
  5. E
    Evrensellik İlkesi

Cevap

Nesnel (Objektif) Mülkilik İlkesi
Nesnel (objektif) mülkilik ilkesi, bir suçun veya hukuka aykırı fiilin unsurlarından birinin veya ortaya çıkardığı sonucun devletin ülkesinde gerçekleşmesi halinde o devlete yargı yetkisi tanır. Sorudaki senaryoda, hatalı prospektüs (A) ülkesinde üretilmiş olsa da, bu hatanın yarattığı somut sağlık zararı (netice) (B) ülkesinde meydana gelmiştir. Bu durum (B) Devleti'ne nesnel mülkilik temelinde yetki verir.

Adım Adım Çözüm

1
Fiilin başlangıç ve bitiş noktalarını analiz etme
Fiil (prospektüs hatası) (A) Devleti'nde başlamış, netice (sağlık sorunu) (B) Devleti'nde gerçekleşmiştir.
Mülkilik ilkesinin hangi türünün (öznel veya nesnel) uygulanacağını belirlemek için fiil ile neticenin gerçekleştiği yerler ayırt edilmelidir.
2
Yargı yetkisi talebinin hukuki dayanağını belirleme
(B) Devleti, kendi ülkesinde meydana gelen zararlı neticeye dayanarak yetki kullanmaktadır.
Uluslararası hukukta bir devletin kendi sınırları içinde gerçekleşen suç unsurları üzerinde yetki sahibi olması temel kuraldır.
3
Tanımlanan hukuki kavramı seçme
Neticenin ülkede gerçekleşmesi durumu 'Nesnel Mülkilik' olarak adlandırılır.
Lotus Davası'nda da vurgulandığı üzere, bir fiilin unsurlarından birinin veya sonucunun ülkede doğması, o devlete mülkilik temelinde yargı yetkisi tanır.

Anahtar Kavram

Mülkilik İlkesi (Territoriality Principle) ve Nesnel Görünümü

İpuçları

1
Fiilin nerede başladığına değil, sonucun nerede ortaya çıktığına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Lotus Davası'nda (Fransa v. Türkiye) gemilerin çarpışması sonucu ölüm olayının Türk gemisinde gerçekleşmesinin neden nesnel mülkilik sayıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla