Soru

Zorluk: OrtaDevletlerin Tanınması

Uluslararası hukukta devletlerin ve hükümetlerin tanınması kurumu, devletlerin uluslararası toplumdaki statülerini ve diplomatik ilişkilerini şekillendiren temel konulardan biridir.

Buna göre, uluslararası hukukta tanıma işlemi ve türlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    De facto (fiili) tanıma, genellikle yeni kurulan yönetimin veya devletin kalıcılığı ve istikrarı konusunda belirsizlikler bulunduğunda tercih edilen, geçici ve kural olarak geri alınabilir nitelikteki tanıma türüdür.
  2. B
    Açıklayıcı (beyan edici) tanıma teorisine göre, tanıma işlemi sadece mevcut bir fiili durumu tespit eder ve devletin uluslararası kişiliğinin doğması için bir ön şart teşkil etmez.
  3. Günümüz uluslararası hukukunda kural olarak "kurucu tanıma" teorisi geçerli kabul edilmekte olup, bir siyasi entitenin devlet niteliği kazanabilmesi için diğer devletler tarafından tanınması mutlak bir hukuki zorunluluktur.Cevap
  4. D
    Bir devletin ülkesindeki anayasaya aykırı rejim değişiklikleri sonucunda iktidara gelen yeni yönetimin tanınması işlemi, o devletin uluslararası kişiliğinin tanınmasından tamamen farklı bir hukuki durumdur.
  5. E
    De jure (hukuki) tanıma, tanınan devletin veya hükümetin uluslararası hukukun gerektirdiği tüm şartları tam ve kalıcı bir şekilde taşıdığının kabul edildiği, tam diplomatik ilişki kurulmasına imkân veren kesin bir işlemdir.

Cevap

Günümüz uluslararası hukukunda kural olarak "kurucu tanıma" teorisinin geçerli olduğunu ve tanımanın mutlak bir hukuki zorunluluk olduğunu savunan ifade yanlıştır.
Modern uluslararası hukukta devletin ortaya çıkması salt fiili bir durum (vakıa) olarak kabul edilir. Bu bağlamda günümüzde 'açıklayıcı (beyan edici)' tanıma teorisi geçerlidir. Bir siyasi entite; insan topluluğu, belirli bir ülke ve bağımsız bir siyasi iktidar (egemenlik) unsurlarına sahip olduğunda devlet niteliğini kendiliğinden kazanır. Diğer devletlerin tanıması, o devleti hukuken 'yaratmaz', sadece var olan bu fiili durumu kabul ettiklerini ve siyasi/diplomatik ilişki kurmaya hazır olduklarını beyan eder. Bu nedenle kurucu teorinin günümüzde kural olduğunu belirten ifade kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası hukukta geçerli olan tanıma teorisini belirlemek
Modern hukukta Montevideo Sözleşmesi kriterleri (ülke, nüfus, hükümet, egemenlik) sağlandığında devletin fiilen doğduğu ve 'açıklayıcı (beyan edici)' teorinin genel kabul gördüğü tespit edilir.
Seçeneklerdeki kurucu ve açıklayıcı teori iddialarının doğruluğunu test etmek için.
2
De facto ve de jure tanıma ayrımlarını incelemek
De facto tanımanın geçici ve geri alınabilir; de jure tanımanın ise tam, kesin ve diplomatik ilişki kurucu olduğu doğrulanır.
Tanıma türlerine ilişkin ifadelerin hukuka uygunluğunu denetlemek için.
3
Devlet ile hükümet tanıması kavramlarını karşılaştırmak
Hükümet tanımasının anayasaya aykırı iktidar değişikliklerinde gündeme geldiği ve devletin tanımasından tamamen bağımsız bir kurum olduğu görülür.
İlgili seçenekteki devlet-hükümet ayrımının geçerliliğini kontrol etmek için.
4
Tüm seçenekleri değerlendirerek yanlış olanı tespit etmek
Kurucu teorinin kural olduğunu iddia eden seçeneğin uluslararası hukukun güncel geçerli kurallarına aykırı olduğu sonucuna varılarak doğru seçenek işaretlenir.
Soru kökünde bizden istenen yanlış ifadeyi bulmak için.

Anahtar Kavram

Uluslararası hukukta açıklayıcı (beyan edici) tanıma teorisi ve tanımanın türleri
Bu soruyu puanla