Uluslararası hukukta devletlerin ve hükümetlerin tanınması kurumu, devletlerin uluslararası toplumdaki statülerini ve diplomatik ilişkilerini şekillendiren temel konulardan biridir.
Buna göre, uluslararası hukukta tanıma işlemi ve türlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ADe facto (fiili) tanıma, genellikle yeni kurulan yönetimin veya devletin kalıcılığı ve istikrarı konusunda belirsizlikler bulunduğunda tercih edilen, geçici ve kural olarak geri alınabilir nitelikteki tanıma türüdür.
- BAçıklayıcı (beyan edici) tanıma teorisine göre, tanıma işlemi sadece mevcut bir fiili durumu tespit eder ve devletin uluslararası kişiliğinin doğması için bir ön şart teşkil etmez.
- Günümüz uluslararası hukukunda kural olarak "kurucu tanıma" teorisi geçerli kabul edilmekte olup, bir siyasi entitenin devlet niteliği kazanabilmesi için diğer devletler tarafından tanınması mutlak bir hukuki zorunluluktur.Cevap
- DBir devletin ülkesindeki anayasaya aykırı rejim değişiklikleri sonucunda iktidara gelen yeni yönetimin tanınması işlemi, o devletin uluslararası kişiliğinin tanınmasından tamamen farklı bir hukuki durumdur.
- EDe jure (hukuki) tanıma, tanınan devletin veya hükümetin uluslararası hukukun gerektirdiği tüm şartları tam ve kalıcı bir şekilde taşıdığının kabul edildiği, tam diplomatik ilişki kurulmasına imkân veren kesin bir işlemdir.
Cevap
Günümüz uluslararası hukukunda kural olarak "kurucu tanıma" teorisinin geçerli olduğunu ve tanımanın mutlak bir hukuki zorunluluk olduğunu savunan ifade yanlıştır.
Modern uluslararası hukukta devletin ortaya çıkması salt fiili bir durum (vakıa) olarak kabul edilir. Bu bağlamda günümüzde 'açıklayıcı (beyan edici)' tanıma teorisi geçerlidir. Bir siyasi entite; insan topluluğu, belirli bir ülke ve bağımsız bir siyasi iktidar (egemenlik) unsurlarına sahip olduğunda devlet niteliğini kendiliğinden kazanır. Diğer devletlerin tanıması, o devleti hukuken 'yaratmaz', sadece var olan bu fiili durumu kabul ettiklerini ve siyasi/diplomatik ilişki kurmaya hazır olduklarını beyan eder. Bu nedenle kurucu teorinin günümüzde kural olduğunu belirten ifade kesinlikle yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Uluslararası hukukta açıklayıcı (beyan edici) tanıma teorisi ve tanımanın türleri