Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSorumluluğun İleri Sürülmesi ve Diplomatik Koruma

AA Devleti vatandaşı olan Bay XX, BB Devleti sınırları içerisinde uğradığı haksız bir fiil nedeniyle maddi zarara uğramış ve bu devletin iç hukuk yollarını tüketmiştir. Ancak Bay XX, uyuşmazlık uluslararası düzeye taşınmadan önce kendi isteğiyle AA Devleti vatandaşlığından çıkarak CC Devleti vatandaşlığına geçmiştir.

Bu durumda, diplomatik koruma müessesesinin temel şartlarından biri olan "vatandaşlığın sürekliliği" (continuity of nationality) ilkesi uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. CC Devleti, Bay XX haksız fiilin gerçekleştiği tarihte kendi vatandaşı olmadığı için onun lehine diplomatik koruma yoluna başvuramaz.Cevap
  2. B
    Bay XX, talebin resmen sunulduğu tarihte CC Devleti vatandaşı olduğu için bu devletin koruma yetkisi kendiliğinden doğar.
  3. C
    Bay XX haksız fiile uğradığı sırada AA Devleti vatandaşı olduğu için, vatandaşlığını kaybetmiş olsa dahi AA Devleti koruma yetkisini kullanmaya devam eder.
  4. D
    Diplomatik koruma haksız fiile uğrayan bireyin bir hakkı olduğundan, Bay XX yeni vatandaşı olduğu CC Devleti'nden bu hakkı kullanmasını zorunlu olarak talep edebilir.
  5. E
    Bay XX'in yeni vatandaşlığı haksız fiili işleyen BB Devleti tarafından tanındığı sürece, CC Devleti her aşamada koruma sağlayabilir.

Cevap

Vatandaşlığın sürekliliği ilkesi uyarınca, koruyan devletin mağdur ile haksız fiil anından talebin sunulduğu ana kadar kesintisiz bir vatandaşlık bağına sahip olması gerekir; bu nedenle sonradan kazanılan vatandaşlık durumunda yeni devlet koruma sağlayamaz.
Vatandaşlığın sürekliliği ilkesi, bir devletin diplomatik koruma yoluna başvurabilmesi için mağdur bireyin hem haksız fiilin gerçekleştiği 'kritik tarihte' hem de talebin resmen sunulduğu tarihte o devletin vatandaşı olmasını şart koşar. Olayda Bay X, haksız fiil anında C Devleti vatandaşı olmadığı için, C Devleti bu uyuşmazlığı uluslararası düzeye taşıma yetkisine sahip değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Diplomatik korumanın ön şartlarını analiz edin.
Vatandaşlık bağı ve iç hukuk yollarının tüketilmesi şartları tespit edilir.
Diplomatik koruma, devletin vatandaşına yapılan haksızlığı kendi hakkıymış gibi ileri sürmesidir.
2
Vatandaşlığın sürekliliği (continuity of nationality) kuralını değerlendirin.
Kişinin hem haksız fiil tarihinde hem de talebin sunulduğu tarihte aynı devletin vatandaşı olması gerektiği belirlenir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2006 tarihli Taslak Maddeleri bu kuralı 'vatandaşlık devşirmeyi' önlemek için esas almıştır.
3
Olaydaki Bay X'in durumunu bu kurala göre yorumlayın.
Bay X'in haksız fiil anında A, talep anında C vatandaşı olması nedeniyle süreklilik bozulmuştur.
Vatandaşlık bağı kritik tarihler arasında değiştiği için ne A Devleti ne de C Devleti koruma yetkisine sahiptir.

Anahtar Kavram

Vatandaşlığın Sürekliliği İlkesi

İpuçları

1
Diplomatik koruma için vatandaşlık bağının hangi zaman dilimlerinde mevcut olması gerektiğini hatırlayın.
2
Uluslararası hukukta devletlerin sonradan vatandaşlık vererek başkalarının uyuşmazlıklarına müdahale etmesini engelleyen kuralı düşünün.
3
Haksız fiil anı ve talep anı arasındaki vatandaşlık değişiminin koruma yetkisini nasıl etkilediğini (süreklilik ilkesi) analiz edin.

Daha Fazla Pratik

Vatandaşlığın sürekliliği ilkesinin 'devlet halefiyeti' gibi özel durumlarla ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Sorumluluğun İleri Sürülmesi ve Diplomatik Koruma