Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSorumluluğun İleri Sürülmesi ve Diplomatik Koruma

Uluslararası hukukta bir devletin, yabancı bir devletin egemenliği altında bulunan ve hakları ihlal edilen vatandaşının davasını diplomatik yollarla veya uluslararası yargı önünde sahiplenmesine "diplomatik koruma" denir. Bu mekanizmanın işletilebilmesi için mağdur birey veya şirketin uyması gereken temel bir usul şartı bulunmaktadır.

Buna göre, diplomatik koruma kapsamında "iç hukuk yollarının tüketilmesi" (Local Remedies Rule) kuralı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bu kural, devletin doğrudan kendi egemenlik haklarının veya diplomatik temsilcilerinin uğradığı zararlarda da mutlak surette uygulanması gereken bir ön şarttır.
  2. B
    İç hukuk yollarının tüketilmiş sayılması için mağdurun sadece ilk derece mahkemesinde dava açmış olması yeterlidir; üst kanun yollarına başvurmak devletin takdirindedir.
  3. C
    Yerel mahkemelerin vereceği kararın mağdur lehine olma ihtimalinin düşük görülmesi, iç hukuk yollarını tüketme zorunluluğunu kendiliğinden ortadan kaldıran bir istisnadır.
  4. Diplomatik koruma talebinin uluslararası düzeyde kabul edilebilir olması için, mağdurun ilgili devletin sunduğu tüm etkili idari ve yargısal yolları tüketmiş olması zorunludur.Cevap
  5. E
    İç hukuk yolları tüketilmeden yapılan bir diplomatik koruma başvurusu, uluslararası mahkemeler tarafından davanın esasına girilerek her durumda sonuçlandırılır.

Cevap

Diplomatik koruma talebinin uluslararası düzeyde kabul edilebilir olması için, mağdurun ilgili devletin sunduğu tüm etkili idari ve yargısal yolları tüketmiş olması zorunludur.
Doğru cevap olan ifade, uluslararası örf ve adet hukukunda yerleşmiş olan iç hukuk yollarının tüketilmesi kuralını eksiksiz tanımlamaktadır. Bir devletin diplomatik koruma yetkisini kullanabilmesi için vatandaşının, zarar gördüğü ülkedeki tüm yargı yollarını ve etkili idari mekanizmaları kullanmış olması bir ön şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Hak ihlalinin niteliğini belirleyin.
İhlalin devlete doğrudan mı (sınır ihlali gibi) yoksa vatandaş üzerinden dolaylı mı (diplomatik koruma) yapıldığını ayırt edin.
İç hukuk yollarının tüketilmesi şartı sadece dolaylı ihlallerde (diplomatik koruma) aranır.
2
İç hukuk yollarının tüketilmesi kuralının (Local Remedies Rule) kapsamını analiz edin.
Mağdurun, zarar veren devletin hukuk düzenindeki tüm mahkeme ve yetkili idari mercilere başvurması gerektiğini saptayın.
Uluslararası hukuk, devletin kendi hatasını öncelikle kendi sistemi içinde düzeltmesine fırsat verilmesini bekler.
3
Kuralın kabul edilebilirlik üzerindeki etkisini değerlendirin.
Bu şartın yerine getirilmemesinin başvurunun esasa girilmeden reddedilmesine (kabul edilemezlik) yol açtığını belirleyin.
Bu kural, davanın esasına geçilmeden önce aşılması gereken usuli bir engeldir.

Anahtar Kavram

İç Hukuk Yollarının Tüketilmesi (Local Remedies Rule)

İpuçları

1
Diplomatik korumanın ön şartı olan bu kural, zarar veren devlete sorunu kendi içinde çözme şansı tanır.
2
Bu kuralın istisnası, devletin 'doğrudan' (bizzat) bir zarara uğramış olmasıdır.
3
Kabul edilebilirlik (admissibility) için tüm yargı ve idari basamakların bitirilmesi gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Diplomatik korumada bir diğer temel şart olan 'vatandaşlığın sürekliliği' (continuity of nationality) kuralını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Sorumluluğun İleri Sürülmesi ve Diplomatik Koruma