Uluslararası hukukta devletlerin ceza yargı yetkisi genellikle ülkesellik, failin uyruğu (aktif şahsilik) veya mağdurun uyruğu (pasif şahsilik) gibi belirli bir bağa dayanmaktadır. Ancak bazı suçların tüm uluslararası toplumu hedef aldığı ve bu suçları işleyenlerin "insanlığın ortak düşmanı" (*hostis humani generis*) kabul edildiği durumlarda; suçun işlendiği yer, failin veya mağdurun uyruğu ile hiçbir bağı bulunmayan bir devletin yargı yetkisini kullanması aşağıdakilerden hangisidir?
- Evrensel Yetki İlkesiCevap
- BKoruma İlkesi
- CAktif Şahsilik İlkesi
- DPasif Şahsilik İlkesi
- EMülkilik İlkesi
Cevap
Evrensel yetki ilkesi, suçun ağırlığı ve uluslararası toplumun ortak çıkarlarını zedelemesi nedeniyle, devlet ile suç arasında klasik bir bağ (ülke veya vatandaşlık) olmasa dahi tanınan yargı yetkisidir.
Evrensel yetki ilkesi, bir devletin suçun işlendiği yer veya kişilerin uyruğu ile bir bağı olmasa bile, insanlığın ortak çıkarlarını korumak adına (soykırım, savaş suçları, deniz haydutluğu gibi) yargılama yetkisi kullanabilmesidir. Soru kökündeki 'insanlığın ortak düşmanı' ifadesi bu ilkeye işaret eden temel kavramdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Evrensel yetki ilkesi, deniz haydutluğu, soykırım ve insanlığa karşı suçlar gibi tüm devletleri ilgilendiren ağır suçlarda, hiçbir bağ aranmaksızın her devletin yargılama yapabilmesini ifade eder.