Soru

Zorluk: OrtaÜlkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

(A)(A) Devleti sınırları içerisinde faaliyet gösteren bir kişi, sınırın diğer tarafında bulunan (B)(B) Devleti'ndeki bir yerleşim yerinin su şebekesine zarar vermek amacıyla, sınırın altından geçen bir tahliye borusuna kimyasal madde enjekte etmiştir. Söz konusu madde (B)(B) Devleti toprakları içerisindeki su dağıtım merkezine ulaşarak suyun kirlenmesine ve bölge halkının sağlığının tehlikeye girmesine neden olmuştur.

Bu olayda (B)(B) Devleti'nin, fiilin kendi ülkesinde tamamlanması veya zararlı sonucun kendi ülkesinde meydana gelmesi gerekçesiyle yargı yetkisini kullanması, uluslararası hukukta aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

  1. Nesnel (objektif) mülkilik ilkesiCevap
  2. B
    Öznel (subjektif) mülkilik ilkesi
  3. C
    Aktif şahsilik ilkesi
  4. D
    Pasif şahsilik ilkesi
  5. E
    Koruma (güvenlik) ilkesi

Cevap

Nesnel (objektif) mülkilik ilkesi
Ülkesel yetki (mülkilik) ilkesi, bir devletin kendi ülkesi sınırları içerisinde gerçekleşen eylemler üzerindeki tam yetkisini ifade eder. Suçun unsurlarının birden fazla devletin ülkesine yayıldığı 'mesafeli suçlar'da, fiilin başladığı devlet 'öznel mülkilik', fiilin tamamlandığı veya sonucun meydana geldiği devlet ise 'nesnel (objektif) mülkilik' ilkesine dayanarak yargı yetkisi kullanır. Sorudaki senaryoda zehirli madde (B) Devleti'nin ülkesinde sonuç doğurduğu için (B) Devleti'nin yetkisi nesnel mülkilik kapsamındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Fiilin gerçekleşme yerini analiz etme
Fiil (A) Devleti'nde başlamış, ancak (B) Devleti'nde tamamlanmış ve sonuç doğurmuştur.
Ülkesel yetkinin hangi ülkeyi kapsadığını belirlemek için suçun unsurlarının dağılımına bakılmalıdır.
2
Yargı yetkisi ilkesini belirleme
(B) Devleti, fiilin kendi ülkesinde neticelenmesi nedeniyle yetki kullanmaktadır.
Uluslararası hukukta (özellikle Lotus Davası prensipleri uyarınca), bir suçun unsurları birden fazla devletin ülkesine yayıldığında, sonucun doğduğu devletin yetkisi 'nesnel mülkilik' olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Ülkesel yetki (mülkilik) ilkesinin 'nesnel' ve 'öznel' görünümleri arasındaki fark.
Bu soruyu puanla