Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Tahkim (Hakemlik)

Novus ve Kaledon devletleri arasında sınır aşan bir çevre kirliliği hususunda çıkan uyuşmazlık, taraflar arasındaki diplomatik görüşmelerle aşılamamıştır. Bunun üzerine iki devlet, aralarında akdettikleri bir 'tahkimname' (compromis) ile uyuşmazlığı kendi seçtikleri üç üyeden oluşan bağımsız bir heyetin önüne götürmüş ve bu heyete, ihtilafı 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) kuralları çerçevesinde karara bağlama yetkisi vermiştir. Yargılama sürecini tamamlayan heyet, nihai hükmünü açıklamıştır.

Buna göre, işletilen bu uyuşmazlık çözüm yöntemi ve ortaya çıkan sonuç hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Tarafların kendi iradeleriyle seçtikleri hakem heyeti tarafından verilen bu nihai karar, uyuşmazlığın tarafları olan Novus ve Kaledon devletleri için hukuken bağlayıcıdır.Cevap
  2. B
    Heyetin 'hakkaniyet ve nisfet' temelinde verdiği karar, yalnızca bir tavsiye niteliğinde olup taraflara uygulamada serbesti tanıyan bir uzlaştırma raporu hükmündedir.
  3. C
    Heyetin uyuşmazlığı 'hakkaniyet ve nisfet' esasına göre çözebilmesi, bu kavramın hukukun genel ilkelerinden biri olması sebebiyle tahkimnamede ayrıca belirtilmesine gerek olmadan doğrudan uygulanabilmesine dayanır.
  4. D
    Tahkim yoluna başvurulabilmesi için öncelikle Uluslararası Adalet Divanı'nın yargı yetkisinin zorunlu olarak tanınmış olması ve heyet üyelerinin Divan tarafından onaylanması gerekir.
  5. E
    Bu süreçte görev yapan heyet, uyuşmazlığın esasına müdahale etmeksizin yalnızca tarafları diplomatik müzakere masasına oturtmayı amaçlayan bir dostça girişim mekanizması işletmektedir.

Cevap

Doğru cevap, tarafların tahkimname (compromis) ile yetkilendirdiği heyetin verdiği nihai kararın devletler için hukuken bağlayıcı olduğunu belirten ifadedir.
Uluslararası hukukta tahkim (hakemlik), devletlerin aralarındaki uyuşmazlıkları kendi serbest iradeleriyle belirledikleri hakemlerden oluşan bir kurula (divana) götürdükleri ve önceden bir tahkimname (compromis) ile usullerini belirledikleri yargısal bir yoldur. Tahkimin en temel özelliği, verilen kararın taraflar açısından kesin ve hukuken bağlayıcı olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki uyuşmazlık çözüm yönteminin unsurlarını analiz et.
Tarafların 'tahkimname' ile kendi seçtikleri bağımsız heyete yetki vermesi, yöntemin 'Uluslararası Tahkim' olduğunu açıkça göstermektedir.
Uygulanan hukuk yolunun (tahkim, uzlaştırma, dostça girişim vb.) niteliğinin doğru tespit edilmesi, sonucun bağlayıcılığını belirlemek için temel şarttır.
2
Uluslararası tahkimin hukuki sonuçlarını ve bağlayıcılık durumunu değerlendir.
Tahkim süreci yargısal bir yöntemdir ve hakem heyetinin (divanının) verdiği kararlar uyuşmazlığın tarafları için kesin ve hukuken bağlayıcıdır.
Tahkimin siyasi yollardan (uzlaştırma, arabuluculuk) en büyük farkı, ortaya çıkan kararın tavsiye değil, hukuki bir zorunluluk (bağlayıcılık) taşımasıdır.
3
Seçeneklerdeki 'ex aequo et bono' (hakkaniyet ve nisfet) ile diğer usul kurallarını incele.
Hakkaniyet ve nisfet kuralı ancak taraflar tahkimnamede açıkça yetki verirse uygulanabilir. Ayrıca tahkim, Uluslararası Adalet Divanı'ndan bağımsız bir yoldur.
Çeldiricilerde yer alan UAD zorunluluğu, uzlaştırma ile karıştırma ve hakkaniyetin doğrudan uygulanabilirliği gibi yaygın hataları elemek için kuralların istisnalarını teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Uluslararası Tahkimin Yargısal Niteliği ve Kararların Bağlayıcılığı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Tahkim (Hakemlik)