Soru

Zorluk: ZorÜlkesel Yetki (Mülkilik İlkesi)

Ütopya Devleti'nde ikamet eden bir yazılımcı, sınır komşusu olan Arkadya Devleti'nin demiryolu ağını yöneten merkezi kontrol sistemine uzaktan sızmış ve trenlerin hız limitlerini devre dışı bırakan bir komut dizisi çalıştırmıştır. Bu müdahalenin ardından Arkadya Devleti topraklarındaki yoğun bir kavşak noktasında bir tren raydan çıkmış ve ciddi can kayıpları ile geniş çaplı maddi hasar meydana gelmiştir.

Bu olayda, fiilin icra hareketleri Ütopya Devleti'nde başlamış ancak suçun kanuni tanımındaki netice Arkadya Devleti ülkesinde gerçekleşmiştir. Arkadya Devleti'nin bu kişi üzerinde yargı yetkisi kullanmasını mümkün kılan uluslararası hukuk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Nesnel (objektif) mülkilik ilkesiCevap
  2. B
    Öznel (subjektif) mülkilik ilkesi
  3. C
    Aktif şahsilik ilkesi
  4. D
    Koruma (güvenlik) ilkesi
  5. E
    Pasif şahsilik ilkesi

Cevap

Arkadya Devleti'nin yargı yetkisi Nesnel (objektif) mülkilik ilkesine dayanmaktadır.
Uluslararası hukukta mülkilik ilkesi 'öznel' ve 'nesnel' olmak üzere ikiye ayrılır. Nesnel (objektif) mülkilik ilkesine göre, bir devletin ülkesi dışında başlayan ancak unsurlarından biri veya özellikle 'neticesi' kendi ülkesinde gerçekleşen bir suç üzerinde o devletin yargı yetkisi vardır. Olayda tren kazası ve can kayıpları Arkadya Devleti topraklarında gerçekleştiği için, Arkadya'nın yetkisi nesnel mülkilik ilkesine dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki yer ve eylem analizini yapın.
Fiil Ütopya'da başlamış (yazılım müdahalesi), netice Arkadya'da (tren kazası) gerçekleşmiştir.
Mülkilik ilkesinin hangi görünümünün uygulanacağını belirlemek için fiil ile netice arasındaki ülkesel bağı saptamak gerekir.
2
Mülkilik ilkesinin türlerini ayırt edin.
Öznel mülkilik fiilin başladığı yerle, nesnel mülkilik ise neticenin gerçekleştiği yerle ilgilidir.
Sınır aşan suçlarda yargı yetkisinin hukuki temelini doğru isimlendirmek için bu ayrım kritiktir.
3
Yargı yetkisi isteyen devletin konumunu değerlendirin.
Arkadya Devleti neticenin (zararın) meydana geldiği yer olduğu için nesnel mülkilik ilkesine dayanır.
Uluslararası hukukta (Lotus Davası örneğinde olduğu gibi) suçun bir unsurunun veya neticesinin ülkede gerçekleşmesi o devlete yargı yetkisi verir.

Anahtar Kavram

Mülkilik ilkesi, bir devletin kendi ülkesi sınırları içinde gerçekleşen olaylar üzerindeki mutlak yargı yetkisini ifade eder; suçun ülkede başlayıp dışarıda bitmesi (öznel) veya dışarıda başlayıp ülkede bitmesi (nesnel) durumlarını kapsar.
Bu soruyu puanla