Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisini kullanırken başvurdukları temel ilkelerden biri olan "evrensel yetki" (evrensellik ilkesi), suçun işlendiği yer veya fail ile mağdurun vatandaşlığına bakılmaksızın, işlenen suçun niteliği gereği tüm uluslararası toplumu hedef aldığı kabul edilen durumlarda her devletin yargılama yapabilmesini ifade eder. Buna göre, aşağıdaki suç tiplerinden hangisi üzerinde evrensellik ilkesi uyarınca yargı yetkisi kullanılması, bu yetkinin doğasına ve uluslararası hukuk teamüllerine uygun düşmez?
- ADeniz haydutluğu
- BSoykırım suçu
- Devletin güvenliğine karşı işlenen casusluk suçlarıCevap
- DSavaş suçları
- Eİnsanlığa karşı suçlar
Cevap
Devletin güvenliğine karşı işlenen casusluk suçları
Devletin güvenliğine karşı işlenen casusluk suçları, doğrudan belirli bir devletin hayati çıkarlarını ve siyasi varlığını hedef alır. Uluslararası hukukta bu tür suçlar üzerindeki yargı yetkisi, devletin kendi güvenliğini koruma hakkından doğan "koruma ilkesi" (protective principle) çerçevesinde kullanılır. Evrensellik ilkesi ise tüm insanlığın ortak vicdanını yaralayan ve herhangi bir devletle doğrudan bağlantı aranmaksızın her devletin cezalandırma hakkının bulunduğu suçlar (deniz haydutluğu, soykırım vb.) için geçerlidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Evrensel Yetki vs. Koruma İlkesi Ayrımı
İpuçları
1
Suçun mağdurunun 'tüm insanlık' mı yoksa 'belirli bir devlet' mi olduğuna dikkat edin.
2
Casusluk, bir devletin kendi gizli bilgilerini korumasıyla ilgiliyken; deniz haydutluğu açık denizlerdeki genel güvenliği ilgilendirir.
Daha Fazla Pratik
Koruma ilkesi kapsamına giren diğer suç türlerini (sahte para basımı, devlet mühürlerinin taklidi vb.) inceleyerek evrensel yetki ile aralarındaki farkı pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 15s