Uluslararası hukuk düzeninde, emredici bir kural ( ) ile bu kuralın içeriğine aykırı hükümler barındıran bir uluslararası antlaşma arasındaki hiyerarşik ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Antlaşma, emredici kurala aykırı olması nedeniyle yapıldığı andan itibaren batıl (geçersiz) sayılır.Cevap
- BAntlaşma daha sonraki bir tarihte yürürlüğe girmişse, emredici kuralı o devletler arasındaki ilişkide hükümsüz kılar.
- CEmredici kurallar sadece yardımcı hukuk kaynağı niteliğinde olduğundan antlaşma metni her durumda önceliklidir.
- DDevletler egemenlik hakları çerçevesinde, kendi aralarında emredici kurala aykırı bir düzenleme yapmayı her zaman tercih edebilirler.
- EAntlaşma geçerliliğini korur ancak emredici kurala aykırı olan hükümlerin uygulanması uyuşmazlık çözülene kadar askıya alınır.
Cevap
Antlaşmanın emredici kurala aykırı olması nedeniyle başlangıcından itibaren batıl (geçersiz) sayılması gerekir.
Uluslararası hukukta emredici kurallar (jus cogens), hiyerarşik olarak diğer tüm normların üzerindedir. 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin maddesine göre, bir antlaşma yapıldığı sırada mevcut bir emredici kurala aykırı ise batıldır (geçersizdir). Bu durum, antlaşmanın başlangıcından itibaren hukuki sonuç doğurmayacağı anlamına gelir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jus Cogens ve Mutlak Butlan
İpuçları
1
Uluslararası hukukta her kural aynı ağırlıkta değildir; bazı kurallar 'emredici' niteliktedir.
2
Bir kural 'emredici' (jus cogens) ise, devletler kendi aralarında bunun aksini kararlaştıran bir antlaşma yapamazlar.
3
1969 Viyana Sözleşmesi'nin 53. maddesine göre, bu tür çatışmalarda antlaşma 'batıl' kabul edilir.
Daha Fazla Pratik
Jus cogens niteliğindeki kuralların (soykırım yasağı, kuvvet kullanma yasağı vb.) örneklerini ve bunların sonradan ortaya çıkması durumundaki (jus cogens superveniens) etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s