Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorUluslararası Tahkim (Hakemlik)

Uluslararası uyuşmazlıkların yargısal yolla çözümünde tahkim (hakemlik) usulü, devletlerin rızasına dayanan ve sonucunda verilen kararın uyuşmazlığın tarafları için kesin ve bağlayıcı (res judicata) olduğu bir yöntemdir. Ancak bir tahkim kararının geçerli bir şekilde doğabilmesi, hakemlerin kendilerine "tahkim sözleşmesi" (compromis) ile verilen yetki sınırları içinde kalmasına bağlıdır.

Buna göre, bir tahkim kurulunun uyuşmazlığın esasını çözerken tarafların açıkça yasakladığı bir hukuk kaynağını kullanması veya kendisine sunulmayan bir talep hakkında hüküm kurması durumunda, söz konusu kararın hukuki statüsüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Hakemlerin tahkim sözleşmesindeki yetkilerini aşması (excès de pouvoir) kararın hükümsüzlüğü (nullity) sonucunu doğurur ve kararın bağlayıcılığına halel getirir.Cevap
  2. B
    Tahkim kararları niteliği gereği kesin hüküm teşkil ettiğinden, esasa ilişkin bu tür yetki hataları kararın geçerliliğini ve uygulanabilirliğini etkilemez.
  3. C
    Tahkim süreci barışçıl bir çözüm yolu olduğu için, yetki aşımı durumunda karar otomatik olarak bağlayıcı olmayan bir uzlaştırma raporu statüsüne dönüşür.
  4. D
    Hakemler, uyuşmazlığı her şartta hakkaniyet ve nisfet (ex aequo et bono) dairesinde çözmekle yükümlü olduklarından, sözleşmedeki kısıtlamalar kararı sakatlamaz.
  5. E
    Yetki aşımı iddiası ortaya çıktığında, uyuşmazlık tarafların rızası aranmaksızın otomatik olarak Uluslararası Adalet Divanı'nın zorunlu yargı yetkisine tabi hale gelir.

Cevap

Hakemlerin tahkim sözleşmesindeki yetkilerini aşması (excès de pouvoir) durumunda kararın hükümsüz hale gelmesi
Uluslararası tahkimde hakemlerin yargı yetkisi, tarafların imzaladığı tahkim sözleşmesi (compromis) ile sınırlıdır. Hakemlerin bu sözleşmede kendilerine tanınan sınırların dışına çıkması (yetki aşımı), kararın temelini oluşturan rızayı sakatladığı için kararın hükümsüzlüğü (nullity) sonucunu doğurur. Bu durum, kararın kesin ve bağlayıcı olma niteliğini ortadan kaldıran hukuki bir savunma aracıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tahkim sözleşmesinin (compromis) işlevini belirlemek.
Tahkim kurulunun yargı yetkisinin sınırlarını tarafların rızasının (sözleşmenin) belirlediği saptanır.
Tahkim, iradi bir uyuşmazlık çözüm yoludur.
2
Yetki aşımı (excès de pouvoir) kavramını analiz etmek.
Hakemlerin kendilerine verilmeyen bir yetkiyi kullanmalarının hukuka aykırı olduğu belirlenir.
Kararın meşruiyeti, yetki sınırları içinde kalınmasına bağlıdır.
3
Hükümsüzlük (nullity) sebeplerini değerlendirmek.
Uluslararası hukukta yetki aşımının, bir tahkim kararının bağlayıcılığını ortadan kaldıran temel iptal sebeplerinden biri olduğu sonucuna varılır.
Kesin hüküm (res judicata) ilkesi, ancak geçerli bir yargısal işlem için söz konusudur.

Anahtar Kavram

Tahkim Kararlarının Hükümsüzlüğü (Excès de Pouvoir)
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Tahkim (Hakemlik)