Soru

Zorluk: Ortaİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

Uluslararası hukukta diplomatik temsilcilerin faaliyetlerini sürdürürken kabul eden devletin egemenlik haklarını koruyan mekanizmalardan biri olan 'istenmeyen kişi' (personapersona nonnon gratagrata) ilanı ile ilgili 19611961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kabul eden devlet, bir diplomatik ajanı istenmeyen kişi ilan ederken bu kararının dayandığı gerekçeleri gönderen devlete yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür.
  2. B
    Bir misyon üyesinin istenmeyen kişi ilan edilebilmesi için ilgili kişinin kabul eden devlet topraklarına giriş yapmış ve görevine fiilen başlamış olması şarttır.
  3. Gönderen devlet, istenmeyen kişi ilan edilen ajanı makul bir süre içinde geri çağırmazsa; kabul eden devlet, bu kişiyi misyonun bir üyesi olarak tanımayı reddedebilir.Cevap
  4. D
    İstenmeyen kişi ilanı, gönderen devlet ile kabul eden devlet arasındaki diplomatik ilişkilerin kesildiğini ve misyonun faaliyetlerinin durdurulduğunu gösteren kesin bir işlemdir.
  5. E
    İstenmeyen kişi ilan edilen bir diplomatik ajan, bu kararın tebliğ edildiği andan itibaren tüm diplomatik dokunulmazlık ve ayrıcalıklarını kendiliğinden kaybeder.

Cevap

Gönderen devletin istenmeyen kişi ilan edilen ajanı geri çağırmaması durumunda, kabul eden devletin bu kişiyi misyon üyesi olarak tanımayı reddetme hakkı bulunmaktadır.
Viyana Sözleşmesi'nin 9.9. maddesi uyarınca, kabul eden devletin geri çağırma talebine gönderen devlet tarafından uyulmaması durumunda, kabul eden devletin elindeki en temel yaptırım ilgili kişiyi diplomatik kadronun bir parçası olarak kabul etmemektir.

Adım Adım Çözüm

1
19611961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'nin 9.9. maddesi analiz edilir.
Maddenin, kabul eden devlete herhangi bir zamanda ve gerekçe göstermeksizin bir diplomatı istenmeyen kişi ilan etme yetkisi verdiği görülür.
İstenmeyen kişi ilanının usulü ve sınırlarının belirlenmesi.
2
İlanın zamanlaması ve gönderen devletin yükümlülükleri incelenir.
Kişinin ülkeye gelmeden önce de ilan edilebileceği ve gönderen devletin bu kişiyi geri çağırmak zorunda olduğu saptanır.
Zamanlama ve tarafların karşılıklı yükümlülüklerinin tespiti.
3
Geri çağırma yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin sonucu değerlendirilir.
Sözleşmenin 9/2.9/2. fıkrası uyarınca, kabul eden devletin ilgili kişiyi misyon üyesi olarak tanımayı reddedebileceği sonucuna ulaşılır.
Hukuki yaptırımın belirlenmesi.

Anahtar Kavram

İstenmeyen kişi ilanının gerekçesiz olabilmesi ve geri çağırmamanın yaptırımı (tanımayı reddetme).
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla