Delta Yarımadası'nda merkezi idareden tek taraflı bağımsızlık ilan eden 'Gama Cumhuriyeti', sınırları belirli bir ülke, kalıcı bir nüfus ve etkin bir siyasi otorite (hükümet) unsurlarını fiilen sağlamıştır. Kıtadaki komşu 'Omega Devleti', Gama ile sınır güvenliği ve transit geçişleri düzenleyen geçici bir protokol imzalamış ve bölgedeki vatandaşlarının konsolosluk işlemleri için sınırlı yetkili bir ofis açmıştır. Ancak Omega Devleti Dışişleri Bakanlığı, 'Gama'yı egemen ve bağımsız bir devlet olarak hukuken tanımadıklarını' resmi bir deklarasyonla duyurmuştur. Bir yıl sonra Gama'da anayasaya aykırı bir silahlı müdahale ile yönetim değişmiş, bunun üzerine Omega Devleti konsolosluk ofisini kapatarak yeni rejimle tüm resmi temasını kesmiştir. Bu süre zarfında Omega Devleti Yüksek Mahkemesi, önüne gelen bir ticari uyuşmazlıkta Gama'nın varlığını ve çıkardığı kamulaştırma yasasını 'açıklayıcı (bildirici) teori' çerçevesinde değerlendirerek geçerli kabul etmiştir.
Bu olay örgüsü ve uluslararası hukuk kuralları bir arada değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken kesinlikle doğrudur?
- AYüksek Mahkeme'nin açıklayıcı teoriyi benimseyerek yasaları geçerli sayması hatalıdır; zira uluslararası hukukta bir oluşumun devlet statüsü kazanması ve işlemlerinin hüküm ifade etmesi ancak diğer devletlerin kurucu etkiyle onu tanımasına bağlıdır.
- BSınır güvenliği protokolü imzalanması ve konsolosluk ofisi açılması, Omega Dışişleri Bakanlığının resmi deklarasyonuna rağmen hukuken zımni (örtülü) bir kesin (de jure) tanıma işlemi kurmuştur.
- Omega Devleti'nin yönetim değişikliği sonrası temaslarını kesmesi hükümetin tanınmaması kapsamında bir tasarruftur; Yüksek Mahkeme'nin Gama'nın yasalarını geçerli sayması ise devletin uluslararası kişiliğinin tanınmadan bağımsız olarak doğduğu ilkesini yansıtır.Cevap
- DSilahlı müdahale sonrasında ofisin kapatılıp temasların kesilmesi, Gama'nın devlet olarak sahip olduğu uluslararası süje ehliyetinin sona erdiğini ve önceden verilmiş olan fiili (de facto) tanımanın geri alındığını gösterir.
- EGama'nın devletin maddi unsurlarını sağlamış olması uluslararası hukukta tüm devletler açısından bağlayıcı ve objektif bir yükümlülük yarattığından, Omega Devleti'nin tanımama deklarasyonu baştan itibaren yok hükmündedir.