Okyanusya ve Avrasya devletleri, Okyanusya'nın başkentinde yaşanan toplumsal olaylar sırasında Avrasya diplomatik misyonunun tahrip edilmesi neticesinde doğan tazminat uyuşmazlığını çözmek amacıyla bir 'tahkimname (compromis)' imzalayarak uluslararası hakemliğe başvurmuştur. Tahkimnamede uyuşmazlığın 'hakkaniyet ve nisfet' (ex aequo et bono) esasına göre çözümlenmesi öngörülmüştür.
Buna göre, işletilecek uyuşmazlık çözüm yöntemi ve süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi uluslararası hukuk kuralları bağlamında doğrudur?
- Hakem heyetinin vereceği karar her iki devlet için de kesin ve hukuken bağlayıcı nitelikte olup, heyeti oluşturacak hakemlerin seçimi ve yargı yetkisinin sınırları tarafların imzaladığı tahkimnameye dayanır.Cevap
- BHakem heyeti, uyuşmazlığın çözümüne yönelik nihai ve yargısal bir karar vermek yerine, uzlaştırma usulünde olduğu gibi taraflara bağlayıcı olmayan bir tavsiye raporu sunar.
- CTahkimnamede yer alan 'hakkaniyet ve nisfet' yetkisi, heyetin karar verirken uluslararası hukukun asli kaynaklarından biri olan 'hukukun genel ilkeleri'ni esas almasını zorunlu kılar.
- DSürecin uluslararası niteliğini ve tarafsızlığını korumak adına, heyette yer alacak hakemlerin seçimi devletlerin iradesine bırakılmadan zorunlu olarak Uluslararası Adalet Divanı tarafından yapılır.
- EUyuşmazlığın 'hakkaniyet ve nisfet' çerçevesinde ele alınacak olması, kurulan heyetin statüsünü arabuluculuk kurumuna indirgeyerek heyete sadece tarafları görüşme masasında tutma görevi verir.
Cevap
Hakem heyetinin vereceği karar her iki devlet için de kesin ve hukuken bağlayıcı nitelikte olup, heyeti oluşturacak hakemlerin seçimi ve yargı yetkisinin sınırları tarafların hazırladığı tahkimnameye dayanır.
Uluslararası tahkim (hakemlik), tarafların kendi seçtikleri hakemlerden oluşan bir heyet önünde uyuşmazlıklarını uluslararası hukuka göre çözdükleri ve sonucunda 'kesin ve bağlayıcı' bir yargısal kararın elde edildiği yöntemdir. Bu sürecin omurgasını oluşturan tahkimname (compromis), hakemlerin nasıl seçileceğini ve heyetin hangi sınırlar içinde yargı yetkisini kullanacağını belirler. Tarafların hakkaniyet ve nisfete göre karar verilmesini istemesi, kararın bağlayıcılığını etkilemez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Uluslararası Tahkimin Hukuki Niteliği, Tahkimname (Compromis) ve Kararların Bağlayıcılığı
Tahmini Süre:2m 0s