Uluslararası ilişkiler teorisinde ’li yılların sonunda yaşanan "Üçüncü Tartışma" ve Soğuk Savaş'ın beklenmedik bitişi, Neorealizm gibi ana akım teorilerin "maddi yapı" ve "statüko" odaklı açıklamalarına yönelik eleştirileri artırmıştır. Bu dönemde ana akım yaklaşımlara ontolojik bir meydan okuma olarak doğan İnşacı (Konstrüktivist) teorinin, uluslararası yapının temel karakterine ilişkin temel iddiası aşağıdakilerden hangisidir?
- Uluslararası yapı; aktörler arasındaki paylaşılan fikirler, normlar ve öznelerarası anlamlar bütünü tarafından kurulan toplumsal bir niteliğe sahiptir.Cevap
- BUluslararası yapı; anarşik sistemde devletlerin hayatta kalma güdüsüyle şekillenen ve devletler arasındaki maddi güç kapasitelerinin dağılımından ibaret olan bir sistemdir.
- CUluslararası yapı; rasyonel devletlerin mutlak kazançlarını artırmak ve işlem maliyetlerini düşürmek amacıyla kurduğu uluslararası rejimler ve kurumsal düzenlemelerdir.
- DUluslararası yapı; devletlerin ortak değerler ve diplomatik kurallar etrafında bir araya gelerek oluşturduğu, anarşi içinde düzeni sağlayan bir 'uluslararası toplum'dur.
- EUluslararası yapı; tarihsel materyalizm doğrultusunda dünya genelindeki üretim ilişkileri ve sınıf çatışmaları tarafından belirlenen bir ekonomik üst yapıdır.
Cevap
Uluslararası yapının aktörler arasındaki paylaşılan fikirler ve öznelerarası anlamlar tarafından kurulan toplumsal bir niteliğe sahip olması
İnşacı yaklaşımın en temel varsayımı, uluslararası sistemin yapısının maddi güç unsurlarından (silahlar, coğrafya, ekonomi) ziyade toplumsal unsurlardan (fikirler, normlar, kimlikler) oluştuğudur. Bu yapı 'öznelerarası' (intersubjektif) bir nitelik taşır; yani anlamlar tek bir devletin zihninde değil, devletlerin birbirleriyle olan etkileşimi ve paylaştıkları fikirler sonucunda ortaya çıkar. Doğru cevap bu toplumsal inşa sürecini vurgulamaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Toplumsal İnşa ve Öznelerarasılık (Intersubjectivity)
İpuçları
1
İnşacılık, uluslararası yapının 'maddi' mi yoksa 'sosyal' mi olduğuna odaklanır.
2
Alexander Wendt'in 'Anarşi devletlerin ondan ne anladığıdır' sözünü hatırlayın; bu söz yapının anlamlarla kurulduğunu belirtir.
3
Öznelerarasılık (intersubjektivite) terimi, bireyler veya devletler arasındaki paylaşılan anlamları ifade eden kilit bir kavramdır.
Daha Fazla Pratik
Alexander Wendt'in anarşi kültürlerini (Hobbesçu, Lockeçu, Kantçı) inceleyerek yapının nasıl farklı şekilde inşa edilebildiğini pekiştirebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Teorileri 'maddi ontoloji' (Realizm/Marksizm) ve 'sosyal ontoloji' (İnşacılık) olarak ikiye ayırarak eleme yöntemi kullanabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s