Soru

Zorluk: Çok zorDevletlerin Tanınması

Uluslararası hukukta bir devletten ayrılma (secession) yoluyla yeni bir siyasi oluşumun ortaya çıkması sürecinde, merkezi hükümetin otoritesi ve egemenlik hakları henüz tamamen sona ermemişken üçüncü devletlerin bu oluşumu devlet olarak tanıması (erken tanıma / premature recognition) durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi uluslararası hukuk normlarına uygun bir değerlendirmedir?

  1. Erken tanıma, ayrılma sürecindeki oluşumun devletlik unsurlarını henüz istikrarlı ve etkin bir şekilde kazanmadığı aşamada yapıldığı için, ana devletin toprak bütünlüğüne ve iç işlerine karışmama ilkesine yönelik hukuka aykırı bir müdahale (interventio) teşkil eder.Cevap
  2. B
    Siyasi oluşumun devlet niteliğini tanımadan bağımsız olarak kazandığını savunan beyan edici yaklaşım uyarınca; tanıma işlemi sadece fiili durumun bir tespiti olduğundan, tanımanın zamanlaması tanıyan devletin mutlak takdirindedir ve ana devlete karşı bir sorumluluk doğurmaz.
  3. C
    Kurucu teoriye göre tanıma işlemi bir siyasi oluşuma uluslararası hukuk kişiliği kazandıran kurucu unsurdur; bu nedenle erken tanıma yoluyla yeni devletin kişiliği tescil edilmiş olur ve bu işlem 'jus cogens' bir hak olarak ana devletin itirazlarını geçersiz kılar.
  4. D
    Erken tanıma sadece 'de jure' (hukuki) olarak yapıldığında ana devletin egemenliğine müdahale sayılırken; 'de facto' (fiili) tanıma yoluyla ayrılıkçı oluşumla sınırlı ilişkiler kurulması müdahale yasağının ihlali kapsamında değerlendirilmez.
  5. E
    Devletlerin tanınması ile hükümetlerin tanınması arasındaki fark uyarınca; erken tanıma yasağı sadece yeni devletler için geçerlidir; oysa iç savaş sırasında bir isyancı grubun 'hükümet' olarak tanınması ana devletin egemenliğine müdahale olarak nitelendirilemez.

Cevap

Erken tanıma, ayrılma sürecindeki bir oluşumun henüz devletlik kriterlerini tam karşılamadığı bir aşamada tanınması olup, ana devletin egemenliğine ve iç işlerine müdahale teşkil eden uluslararası hukuka aykırı bir fiildir.
Doğru seçenek, erken tanımanın uluslararası hukuktaki teknik tanımını ve bu işlemin neden hukuka aykırı kabul edildiğini (müdahale yasağı ihlali) eksiksiz şekilde açıklamaktadır. Uluslararası hukukta bir ayrılma hareketi kesin bir başarıya ulaşıp istikrarlı bir otorite kurmadan yapılan tanıma, ana devletin iç işlerine yönelik haksız bir müdahale (interventio) olarak nitelendirilir ve tanıyan devletin sorumluluğunu doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
Ayrılma (secession) sürecinde devletliğin kazanılma kriterlerini analiz etme.
Bir oluşumun devlet sayılabilmesi için ana devletten bağımsız, istikrarlı ve etkin bir hükümet otoritesine sahip olması gerekir.
Etkin otorite (effectiveness), uluslararası hukukta devletliğin en temel maddi şartıdır.
2
Erken tanımanın (premature recognition) tanımını ve hukuki statüsünü belirleme.
Ayrılıkçı bir grubun, henüz merkezi hükümete karşı kesin bir üstünlük sağlamadan veya devletlik kriterlerini tam karşılamadan tanınmasıdır.
Bu aşamadaki tanıma, fiili bir durumu saptamaktan ziyade, o durumu yaratmaya yönelik siyasi bir müdahale niteliği taşır.
3
Tanıma işlemi ile müdahale yasağı (non-intervention) arasındaki ilişkiyi değerlendirme.
Devletlerin tanıma konusunda takdir yetkisi olsa da, bu yetki bir başka devletin toprak bütünlüğüne saygı ve iç işlerine karışmama yükümlülüğü ile sınırlıdır.
Uluslararası hukukta devletlerin egemen eşitliği, bir devletin kendi sınırları içindeki bir isyanı bastırma veya otoritesini sürdürme hakkını korur.
4
Erken tanımanın uluslararası sorumluluk hukukundaki karşılığını saptama.
Erken tanıma, ana devlete karşı işlenmiş uluslararası hukuka aykırı bir fiil (hukuka aykırı müdahale) olarak kabul edilir.
Bu fiil, ana devletin egemenlik haklarını ihlal ettiği için tanıyan devletin uluslararası sorumluluğunu doğurur.

Anahtar Kavram

Erken Tanıma (Premature Recognition) ve Müdahale Yasağı
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla