Soru

Zorluk: OrtaHukukun Genel İlkeleri

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde yer alan "hukukun genel ilkeleri", uluslararası hukukun asli kaynaklarından biri olarak kabul edilmektedir. Bu kaynak, özellikle antlaşma ve teamül kurallarının yetersiz kaldığı durumlarda hukuk boşluklarının doldurulması ve yargıcın hüküm vermekten kaçınmasının (non-liquet) önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Hukukun genel ilkelerinin kaynağı ve uygulanabilirliği göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kaynak türüne ilişkin doğru bir ifadedir?

  1. Bu ilkeler, çeşitli ulusal hukuk sistemlerinde ortak olarak bulunan ve uluslararası hukuk alanına da aktarılabilen kurallardır.Cevap
  2. B
    UAD Statüsü uyarınca bu ilkeler, yargı kararları ve öğreti ile birlikte yardımcı (tali) kaynaklar kategorisinde yer almaktadır.
  3. C
    Bu ilkelerin uyuşmazlıklara uygulanabilmesi için tarafların Divan'a açıkça "hakkaniyet ve nisfet" (ex aequo et bono) yetkisi vermesi şarttır.
  4. D
    Bir kuralın bu kapsamda değerlendirilebilmesi için mutlaka uluslararası toplumun bütünü tarafından kabul edilen "emredici kural" (jus cogens) niteliğinde olması gerekir.
  5. E
    Bu ilkeler, sadece Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından alınan bağlayıcı kararlar sonucunda oluşturulan normlardır.

Cevap

Hukukun genel ilkeleri, ulusal hukuk sistemlerinde ortak olarak bulunan ve uluslararası hukuk alanına aktarılabilen kurallardır.
Hukukun genel ilkeleri, ulusal hukuk sistemlerinin çoğunda ortak olarak benimsenen ve uluslararası hukukun yapısına uygun olduğu ölçüde bu alanda da uygulanan kurallardır. Örneğin 'hiç kimse kendi davasının yargıcı olamaz' veya 'kesin hüküm' ilkeleri iç hukuktan uluslararası hukuka taşınmış genel ilkelerdir.

Adım Adım Çözüm

1
UAD Statüsü Madde 38/1-c kapsamını analiz et.
Bu bendin "medeni milletlerce kabul edilen genel hukuk ilkelerini" kapsadığı görülür.
Uluslararası hukukun kaynak hiyerarşisini ve türlerini belirlemek için temel dayanaktır.
2
Kaynağın kökenini ve doğasını belirle.
Bu ilkelerin temelinin uluslararası teamüllerden ziyade, modern hukuk sistemlerinin ortak paydasında (res judicata, estoppel, ahde vefa gibi) yattığı anlaşılır.
Hukukun genel ilkelerini, uluslararası teamül (yapılageliş) hukukundan ayıran temel fark budur.

Anahtar Kavram

Hukukun genel ilkeleri, uluslararası hukukun antlaşma ve teamül dışındaki üçüncü asli kaynağıdır ve temelini ulusal hukuk sistemlerindeki ortak prensiplerden alır.

Daha Fazla Pratik

UAD Statüsü Madde 38'deki kaynak hiyerarşisini ve yardımcı kaynakların (doktrin/yargı kararları) bağlayıcılık düzeyini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla