Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNormlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)

Uluslararası hukukta emredici kuralların (jusjus cogenscogens) hukuki niteliği, oluşumu ve normlar hiyerarşisindeki konumu dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. JusJus cogenscogens kuralları, uluslararası toplumun bütünü tarafından emredici olduğu kabul edilen, kendisinden hiçbir şekilde sapmaya izin verilmeyen ve ancak aynı nitelikteki bir kural ile değiştirilebilen normlardır.Cevap
  2. B
    Sürekli itirazcı (persistentpersistent objectorobjector) doktrini uyarınca, bir devlet emredici bir kuralın oluşum aşamasında açıkça karşı çıkmışsa, söz konusu kural o devlet üzerinde bağlayıcılık taşımaz.
  3. C
    Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 3838. maddesi, emredici kuralları uluslararası antlaşmalardan sonra gelen ikinci derecedeki asli hukuk kaynağı olarak açıkça listeler.
  4. D
    İki devlet, karşılıklı çıkarlarına dayalı olarak yaptıkları özel bir antlaşma ile belirli bir emredici kuralın kendi aralarındaki ilişkilerde uygulanmayacağını kararlaştırabilirler.
  5. E
    Bir kuralın jusjus cogenscogens niteliği kazanabilmesi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin bu kuralı emredici olarak tanımlayan bir karar alması zorunludur.

Cevap

Emredici kurallar (jusjus cogenscogens), uluslararası toplumun bütünü tarafından kabul edilen, sapma yasağı bulunan ve ancak aynı nitelikteki bir normla değiştirilebilen üstün kurallardır.
Emredici kurallar (jusjus cogenscogens), uluslararası hukuk düzeninde en üst hiyerarşik seviyede bulunur. 19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 5353. maddesi uyarınca bu kurallar, uluslararası toplumun bütünü tarafından tanınmalı, hiçbir şekilde sapmaya izin vermemeli (derogation yasağı) ve sadece aynı ağırlıkta bir başka emredici kural ile değiştirilebilmelidir. Bu tanım, doğru cevapta tam olarak ifade edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Emredici kuralın (jusjus cogenscogens) temel tanımını hatırla.
19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi Madde 5353 uyarınca bu kurallar, devletler topluluğunun bütünü tarafından kabul edilen ve kendisinden sapılması yasak olan kurallardır.
Hukuki geçerlilik kriterlerini belirlemek için tanım esastır.
2
Emredici kuralların genel teâmül hukukundan farkını analiz et.
Genel teâmül hukukunda 'sürekli itirazcı' kuralı ile bağlayıcılıktan kurtulmak mümkünken, emredici kurallarda bu imkan bulunmamaktadır.
Normlar hiyerarşisindeki üstünlük derecesini anlamak için bu ayrım kritiktir.
3
Normlar hiyerarşisindeki yerini ve değişim usulünü kontrol et.
Bu kurallar sadece 'aynı nitelikteki bir kural' ile değiştirilebilir ve diğer tüm antlaşma veya teamül kurallarından üstündür.
Kuralın hukuki etkisinin sınırlarını belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

JusJus cogenscogens kuralları uluslararası toplumun temel değerlerini koruyan, rıza dışı (non-consensual) bağlayıcılığı olan ve normatif hiyerarşinin tepesinde yer alan kurallardır.

İpuçları

1
JusJus cogenscogens kuralları uluslararası hukukun 'anayasası' gibi düşünülmelidir; diğer kurallar onlara aykırı olamaz.
2
Bir kuralın emredici olması, devletlerin o kuraldan kendi aralarında bile feragat edemeyeceği anlamına gelir. Ayrıca sürekli itirazcı kuralının burada işlemediğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Emredici kurala aykırı olan antlaşmaların hukuki sonucunu (mutlak butlan) ve sonradan ortaya çıkan emredici kuralların (jusjus cogenscogens supervenienssuperveniens) etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Normlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)